Μια ενδιαφέρουσα εικόνα για τη σχέση των μαθητών με τους εκπαιδευτικούς τους προκύπτει από τα αποτελέσματα της PISA 2025, καθώς οι 15χρονοι μαθητές κλήθηκαν να αξιολογήσουν, μεταξύ άλλων, τον βαθμό υποστήριξης που αισθάνονται ότι λαμβάνουν μέσα στην τάξη.
Στην Ελλάδα συμμετείχαν 6.858 μαθητές από 229 σχολεία, καλύπτοντας το 95% του πληθυσμού-στόχου. Οι μαθητές απάντησαν σε ερωτήσεις σχετικά με τις διδακτικές πρακτικές των εκπαιδευτικών τους, με ιδιαίτερη έμφαση στις Φυσικές Επιστήμες, το αντικείμενο στο οποίο επικεντρώθηκε η PISA 2025.
Λιγότεροι από τους μισούς μαθητές αισθάνονται ότι ο εκπαιδευτικός ενδιαφέρεται για τη μάθησή τους
Ένα από τα στοιχεία που ξεχωρίζουν αφορά το προσωπικό ενδιαφέρον του εκπαιδευτικού για τη μάθηση κάθε μαθητή.
Μόλις το 48,9% των μαθητών στην Ελλάδα δηλώνει ότι αυτό συμβαίνει στα περισσότερα ή σε όλα τα μαθήματα, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στον ΟΟΣΑ ανέρχεται σε 68,8%.
Με άλλα λόγια, περισσότεροι από τους μισούς μαθητές που συμμετείχαν στην έρευνα δεν θεωρούν ότι ο εκπαιδευτικός δείχνει συστηματικά ενδιαφέρον για το αν ο κάθε μαθητής προχωρά και κατανοεί το μάθημα.
«Δεν συνεχίζουν μέχρι να καταλάβουμε»
Η εικόνα είναι αντίστοιχη και σε άλλες πρακτικές που συνδέονται με την υποστήριξη των μαθητών.
Οι μαθητές αξιολόγησαν κατά πόσο οι εκπαιδευτικοί:
- συνεχίζουν τη διδασκαλία μέχρι να κατανοήσουν οι μαθητές την ύλη,
- παρέχουν επιπλέον βοήθεια όταν αυτή χρειάζεται,
- βοηθούν τους μαθητές στη διαδικασία της μάθησης,
- δείχνουν ενδιαφέρον για την πρόοδο κάθε μαθητή.
Πρόκειται για πρακτικές που αποτελούν μέρος του δείκτη υποστήριξης εκπαιδευτικών της PISA.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα για την Ελλάδα, η μεγαλύτερη απόκλιση από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ εντοπίζεται στο ενδιαφέρον για τη μάθηση κάθε μαθητή, ενώ σημαντικές είναι και οι διαφορές στην επιμονή του εκπαιδευτικού μέχρι να γίνει κατανοητό το μάθημα και στην παροχή πρόσθετης βοήθειας όταν αυτή χρειάζεται.
Η υποστήριξη δεν είναι ίδια για όλους τους μαθητές
Τα στοιχεία παρουσιάζουν, ωστόσο, μια πιο σύνθετη εικόνα.
Η υποστήριξη που δηλώνουν ότι λαμβάνουν οι μαθητές δεν είναι ίδια σε όλες τις κατηγορίες σχολείων και μαθητών. Σύμφωνα με την ανάλυση των αποτελεσμάτων, οι μαθητές που προέρχονται από χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα, φοιτούν σε επαγγελματικά λύκεια ή σε σχολεία αγροτικών περιοχών εμφανίζουν σε ορισμένες περιπτώσεις υψηλότερες αναφορές υποστήριξης από τους εκπαιδευτικούς.
Η εικόνα αυτή συνδέεται με την τάση των εκπαιδευτικών να παρέχουν περισσότερη υποστήριξη σε μαθητές που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες μαθησιακές δυσκολίες.
Μεγαλύτερη υποστήριξη δηλώνουν οι μαθητές ιδιωτικών σχολείων
Μία ακόμη διαφορά που καταγράφεται αφορά τον τύπο του σχολείου.
Οι μαθητές των ιδιωτικών σχολείων δηλώνουν υψηλότερο βαθμό υποστήριξης από τους εκπαιδευτικούς σε σχέση με τους μαθητές των δημόσιων σχολείων. Η διαφορά αυτή, σύμφωνα με την ανάλυση των αποτελεσμάτων, είναι μεγαλύτερη στην Ελλάδα από ό,τι κατά μέσο όρο στις χώρες του ΟΟΣΑ.
Το εύρημα αφορά τις αντιλήψεις των ίδιων των μαθητών και δεν αποτελεί από μόνο του αξιολόγηση της ποιότητας των εκπαιδευτικών ή των σχολείων. Η PISA βασίζεται σε ερωτηματολόγια μαθητών και οι απαντήσεις τους αποτυπώνουν την εμπειρία και την αντίληψή τους για το σχολικό περιβάλλον.
Τι δείχνει συνολικά η εικόνα της PISA
Τα αποτελέσματα για την υποστήριξη των μαθητών έρχονται να προστεθούν στη συνολικότερη εικόνα που καταγράφει η PISA 2025 για το ελληνικό σχολείο.
Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η υποστήριξη από τους εκπαιδευτικούς συνδέεται με τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές βιώνουν το σχολείο, την περιέργεια και την επιμονή τους όταν αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Παράλληλα, τα στοιχεία δεν αποδεικνύουν από μόνα τους σχέση αιτίου-αποτελέσματος, αλλά αποτυπώνουν συσχετίσεις μέσα στο σχολικό περιβάλλον.
Έτσι, πίσω από τις απαντήσεις των μαθητών για τους καθηγητές τους υπάρχει ένα ευρύτερο ζήτημα: κατά πόσο το σχολείο καταφέρνει να βλέπει τον κάθε μαθητή ξεχωριστά, να εντοπίζει πότε δυσκολεύεται και να προσαρμόζει τη διδασκαλία ώστε να τον βοηθήσει να προχωρήσει.
