Ο Στράτος Στρατηγάκης, Μαθηματικός – Ερευνητής και Σύμβουλος Σταδιοδρομίας είναι από τους ανθρώπους που ακούμε με πολλή προσοχή όταν μιλούν για επιλογές και βάσεις σχολών. Σε κείμενό του, ο κ. Στρατηγάκης επισημαίνει ότι η εκτίμηση των βάσεων εισαγωγής στα Πανεπιστήμια είναι μια σύνθετη διαδικασία που εξαρτάται από μια σειρά παραγόντων.
Πανελλήνιες 2025: Οι 4 παράγοντες που επηρεάζουν το που θα φτάσουν οι βάσεις εισαγωγής
Ο αριθμός των εισακτέων
Ο αριθμός των εισακτέων σε κάθε τμήμα αποτελεί έναν κρίσιμο παράγοντα για τη διαμόρφωση των βάσεων. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια ο αριθμός αυτός παραμένει σταθερός για τα περισσότερα τμήματα (εξαιρουμένων των στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών), γεγονός που περιορίζει την επίδρασή του στις φετινές εκτιμήσεις.
Αντιθέτως, η συνεχής αύξηση των κοινών τμημάτων -δηλαδή των τμημάτων που μπορούν να δηλωθούν από περισσότερα από ένα επιστημονικά πεδία- περιπλέκει την πρόβλεψη των βάσεων. Η αδυναμία να προσδιοριστεί από ποιο πεδίο δηλώθηκε κάθε σχολή, δυσχεραίνει τη σύγκριση των βαθμολογικών επιδόσεων των υποψηφίων.
Οι βαθμολογικές επιδόσεις των υποψηφίων
Οι βαθμολογικές επιδόσεις είναι καθοριστικές, αλλά η ελλιπής δημοσιοποίηση δεδομένων από το Υπουργείο Παιδείας αποτελεί σημαντικό εμπόδιο. Συγκεκριμένα, η απουσία μέσων όρων καθιστά δύσκολη την εκτίμηση του πραγματικού δυναμικού των υποψηφίων.
Για παράδειγμα, δεν γνωρίζουμε αν ένας υποψήφιος που πέτυχε υψηλή βαθμολογία σε ένα μάθημα είχε αντίστοιχες επιδόσεις και στα υπόλοιπα. Έτσι, ένας μαθητής που έγραψε 19 στη Βιολογία μπορεί είτε να έχει γράψει 13 στη Φυσική (και να μείνει εκτός Ιατρικής), είτε 18 (και να εισαχθεί). Εάν το Υπουργείο παρείχε στατιστικά στοιχεία για τις μέσες βαθμολογίες, οι εκτιμήσεις των βάσεων θα ήταν πιο ακριβείς.
Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ)
Η ΕΒΕ είναι ένας παράγοντας με διακριτή επιρροή στις βάσεις, καθώς ορίζει το ελάχιστο απαιτούμενο επίπεδο επίδοσης για την εισαγωγή σε κάθε τμήμα. Σε αντίθεση με τα υπόλοιπα δεδομένα, η ΕΒΕ είναι διαθέσιμη, γεγονός που διευκολύνει εν μέρει τις εκτιμήσεις. Κάθε Τμήμα θέτει τη δική του ΕΒΕ και αυτή μπορεί να αποτρέψει την εισαγωγή υποψηφίων με χαμηλότερες επιδόσεις, ανεξάρτητα από τη ζήτηση.
Οι προτιμήσεις των υποψηφίων
Οι προτιμήσεις, όπως αποτυπώνονται στη συμπλήρωση του Μηχανογραφικού Δελτίου, παίζουν καθοριστικό ρόλο. Οι επιλογές των υποψηφίων μεταβάλλονται συχνά και απρόβλεπτα, επηρεάζοντας τις βάσεις ακόμα και όταν δεν το δικαιολογούν οι βαθμολογικές επιδόσεις.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περσινή μεταβολή στις βάσεις των Παιδαγωγικών Τμημάτων Αθήνας και Θεσσαλονίκης: η βάση της Αθήνας μειώθηκε κατά 126 μόρια, ενώ της Θεσσαλονίκης αυξήθηκε κατά 50, με αποτέλεσμα να ισοβαθμήσουν στα 16.100 μόρια. Αυτές οι μεταβολές δεν αντανακλούν απαραίτητα τη μεταβολή της δυσκολίας των εξετάσεων ή των επιδόσεων, αλλά περισσότερο τις προτιμήσεις και επιλογές των υποψηφίων.
Συμπερασματικά, η εκτίμηση των βάσεων είναι μια απαιτητική διαδικασία που βασίζεται σε μεταβλητές με διαφορετικό βαθμό προβλεψιμότητας και διαθεσιμότητας. Αν και ορισμένα δεδομένα, όπως η ΕΒΕ, είναι προσβάσιμα, άλλα, όπως οι μέσοι όροι των υποψηφίων, παραμένουν άγνωστα, καθιστώντας δύσκολη την ακριβή πρόβλεψη. Οι προτιμήσεις των υποψηφίων, τέλος, δίνουν μια δυναμική και συχνά απρόβλεπτη διάσταση στη διαμόρφωση των βάσεων.
