Αρχική Σχολή Γονέων Ζήλια ανάμεσα στα αδέλφια: Όσα οι παιδίατροι θα έπρεπε να λένε στους γονείς

Ζήλια ανάμεσα στα αδέλφια: Όσα οι παιδίατροι θα έπρεπε να λένε στους γονείς

Στο πλαίσιο των κατευθυντήριων οδηγιών Παιδιατρικής που εξέδωσε πρόσφατα το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, γίνεται μεταξύ άλλων εκτενής αναφορά σε ζητήματα ψυχολογίας και δη στις αρμονικές σχέσεις της οικογένειας.

Ο σωστός παιδίατρος, όπως τουλάχιστον συμπεραίνει κανείς από τις παραπάνω οδηγίες, δεν είναι μόνο ο άνθρωπος που ελέγχει την υγεία των παιδιών μας και αναλαμβάνει να τους κάνει τα εμβόλια. Θα πρέπει να είναι και αυτός που καθοδηγεί την οικογένεια και σε ψυχοσυναισθηματικό επίπεδο. Θα πρέπει, λοιπόν, να είναι και λίγο… «οικογενειακός σύμβουλος», με την έννοια, ότι χρειάζεται ορισμένες φορές να δώσει και συμβουλές ψυχολογικής φύσης.

Η αντιζηλία ανάμεσα στα αδέλφια είναι αναμφίβολα ένα ζήτημα που απασχολεί τις περισσότερες οικογένειες με μικρά παιδιά. Και επειδή στην πραγματικότητα λίγοι είναι οι παιδίατροι που θα ασχοληθούν εκτενώς με το πρόβλημα αυτό, δείτε όσα θα έπρεπε να σας έχουν πει, σύμφωνα με τις οδηγίες του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού:

Η αδελφική αντιζηλία είναι μια αναμενόμενη, φυσιολογική και υγιής απάντηση του μεγαλύτερου παιδιού στη γέννηση του νέου αδελφού ή αδελφής. Στις περισσότερες οικογένειες, δείχνει ότι το μεγαλύτερο παιδί είναι κατάλληλα προσκολλημένο στους γονείς του και με τον τρόπο αυτό ανταποκρίνεται στην απειλή που αντιλαμβάνεται στη σχέση του μαζί τους.

Σε αυτό το πλαίσιο, η εμφάνιση συμπεριφορών που δείχνουν ζήλεια δεν θα πρέπει να ερμηνεύεται αρνητικά.

Τα παιδιά είναι φυσικό να ζητούν κατ’ αποκλειστικότητα την προσοχή, τη φροντίδα και την αγάπη των γονέων τους. Δεν θέλουν να μοιραστούν τίποτα –αυτό θα το μάθουν σιγά-σιγά– και ζηλεύουν κάθε στιγμή και με κάθε αφορμή. Πολλές φορές και οι ίδιοι οι γονείς νιώθουν αδύναμοι να διαχειριστούν τα δικά τους συναισθήματα απέναντι στα δύο παιδιά, ενώ η σωματική εξάντληση από τη φροντίδα του νέου μωρού μειώνει την ικανότητά τους να ανταποκρίνονται στις σωματικές και ψυχικές ανάγκες του άλλου παιδιού.

Η αδελφική αντιζηλία εκδηλώνεται με διάφορους τρόπους, όπως:

  • Επιθετικότητα που απευθύνεται συχνότερα προς τη μητέρα, αλλά μπορεί να απευθύνεται και στο μωρό, τον πατέρα, τους συμμαθητές, τον εαυτό του.
  • Αταξίες και μη συμμόρφωση προς τους κανόνες της οικογένειας.
  • Παλινδρόμηση (διαταραχές ύπνου, τραυλισμό, δάχτυλο στο στόμα, βρέξιμο κρεβατιού, άρνηση σίτισης και μωρουδιστική ομιλία).
  • Προσκόλληση συνήθως στη μητέρα, εξαρτημένη συμπεριφορά και αυξημένες απαιτήσεις.

Απρόσμενα, μερικά παιδιά είναι υπερβολικά υποχωρητικά ή δείχνουν υπερβολικό ενδιαφέρον για το βρέφος. Καθώς το μεγαλύτερο παιδί μπορεί να φοβάται ότι αν συμπεριφέρεται άσχημα θα αντικατασταθεί, συμμορφώνεται απόλυτα προκειμένου να εξασφαλίσει τη θέση του μέσα στην οικογένεια.

Οι γονείς μπορεί να αισθανθούν έκπληξη, αμηχανία ή ακόμα και απογοήτευση βλέποντας το μεγαλύτερό τους παιδί να ζηλεύει, παρά τις συντονισμένες προσπάθειές τους να το προετοιμάσουν κατάλληλα πολύ πριν γεννηθεί το αδελφάκι του.

Οι συμπεριφορές ζήλειας εμφανίζουν αυξομειώσεις με τον χρόνο, τον χειρισμό από τους γονείς και την ανάπτυξη του μωρού.

Καθώς οι ικανότητες του μωρού αλλάζουν, μπορεί να υπάρχουν περίοδοι που η ζήλια γίνεται πιο έντονη. Κάτι τέτοιο παρατηρείται στην ηλικία των 4 με 5 μηνών που το μωρό χαμογελάει, λέει συλλαβές και τραβάει το ενδιαφέρον της οικογένειας και των ξένων, αλλά και στο τέλος του πρώτου χρόνου που το μωρό γίνεται πιο κινητικό και εισβάλλει όλο και περισσότερο στο χώρο του μεγαλύτερου παιδιού.

Με την πάροδο του χρόνου και τις επαναπροσαρμογές που συμβαίνουν, το μεγαλύτερο παιδί αρχίζει να αισθάνεται σίγουρο για τη νέα του θέση στην οικογένεια, με το κύρος και τα προνόμια της ηλικίας του.

Επιπρόσθετα, συνήθως αναπτύσσει μια ξεχωριστή σχέση με το μικρότερο αδελφάκι, που μεγαλώνοντας ανταποκρίνεται περισσότερο και αλληλεπιδρά μαζί του. Όσο μεγαλώνουν και τα δύο, αποδεσμεύονται από την ανάγκη να έχουν όλη την προσοχή των γονέων και οι εντάσεις αμβλύνονται. Μαθαίνουν να μοιράζονται και να υποστηρίζουν ο ένας τον άλλο. Τότε πια εδραιώνεται η αδελφική σχέση.

Ο παιδίατρος εξηγεί ότι:

  • Οι οικογένειες που αποκτούν δεύτερο παιδί χρειάζονται χρόνο για να προσαρμοστούν στη νέα δομή.
  • Η εκδήλωση ζήλειας από το μεγαλύτερο παιδί είναι μια υγιής συμπεριφορά. Οι γονείς δεν θα πρέπει να ματαιώνονται, ούτε να νιώθουν αναποτελεσματικοί όταν βλέπουν τέτοιες συμπεριφορές.
  • Πρέπει να αποφεύγονται διατυπώσεις του τύπου «μεγάλος/η-μικρός/η» και τα παιδιά να καλούνται με τα ονόματά τους.
  • Ο ατομικός χρόνος είναι απαραίτητος. Οι γονείς ενθαρρύνονται να αφιερώνουν κάθε μέρα έστω και λίγο ατομικό χρόνο στο μεγαλύτερο παιδί.
  • Τα παιδιά ωφελούνται αναπαράγοντας δραστηριότητες φροντίδας με τις δικές τους κούκλες/αρκουδάκια.
  • Οι γονείς θα πρέπει να αποφύγουν σημαντικές αλλαγές στη ζωή του μεγαλύτερου παιδιού για λίγο. Έτσι, αλλαγές όπως μετακίνηση σε ένα νέο κρεβάτι ή νέο δωμάτιο, έναρξη παιδικού σταθμού ή εκπαίδευση τουαλέτας θα πρέπει ιδανικά να συμβούν λίγους μήνες πριν τον ερχομό του μωρού ή μετά την προσαρμογή στην καινούρια κατάσταση.
  • Οι γονείς θα πρέπει να αποφεύγουν να ωθούν το μεγαλύτερο παιδί να συμπεριφέρεται ως «μεγάλος/η» χρησιμοποιώντας διατυπώσεις όπως: «Δεν ντρέπεσαι ολόκληρο παιδί. Εσύ είσαι μεγάλος για αυτά». Αυτή η θέση ακριβώς είναι που κάνει τα παιδιά να μην θέλουν να μεγαλώσουν. Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν το παιδί τους να μεγαλώσει, δείχνοντάς του ότι το μεγάλωμα έχει και χαρές. Ένα σωρό πράγματα γίνονται μαζί του επειδή έχει μεγαλώσει. Είναι σημαντικό οι γονείς να αποσυνδέσουν το μεγάλωμα με τη στέρηση και να το συνδέσουν με τη χαρά.
  • Οι γονείς θα πρέπει να είναι ανεκτικοί με παλινδρομήσεις στη συμπεριφορά του μεγαλύτερου παιδιού. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θα σταματήσουν να τηρούν τους ίδιους κανόνες. Η σταθερότητα και η συνέπεια βοηθούν το παιδί να νιώθει ασφαλές. Οι γονείς θα πρέπει να διαβεβαιώνονται ότι τα περισσότερα πισωγυρίσματα στην ανάπτυξη είναι προσωρινά.
  • Οι γονείς μπορούν να επιτρέπουν στο μεγαλύτερο παιδί να εκφράζει λεκτικά τα αρνητικά του συναισθήματα προς το μωρό. Σε καμία περίπτωση όμως δεν επιτρέπεται η άσκηση σωματικής βίας εναντίον του. Το ξεκάθαρο μήνυμα των γονέων ότι «ποτέ δεν χτυπάμε» είναι ένας σημαντικός κανόνας που θα βοηθήσει τα παιδιά να μάθουν να σέβονται τους άλλους και τον εαυτό τους.

Από πολύ νωρίς οι γονείς ενθαρρύνονται να εφαρμόζουν ισονομία. Αυτό σημαίνει πως σε κάθε οικογένεια πρέπει να ισχύουν μερικές βασικές αρχές, δικαιώματα και υποχρεώσεις για όλους. Η τήρηση της ισονομίας από τους γονείς, μαζί με το σεβασμό της ατομικότητας του κάθε παιδιού, συμβάλλουν ουσιαστικά στην ομαλοποίηση των σχέσεων ανάμεσα στα αδέλφια. Μέσα από την ασφάλεια της οικογένειας, τα παιδιά θα μάθουν να μοιράζονται για όλη τους τη ζωή αντικείμενα, πρόσωπα και συναισθήματα.

Ο παιδίατρος χρειάζεται να είναι προσεκτικός στην αξιολόγηση της ‘’ποιότητας’’ της παλινδρόμησης. Πολλές φορές η γέννηση ενός αδελφού είναι η αφορμή για την εμφάνιση προϋπάρχουσας διαταραχής στη σχέση παιδιού-γονέα, όπως π.χ. ανεπαρκής συναισθηματικός δεσμός, παραμέληση, χρόνια συζυγική δυσαρμονία.

Στις περιπτώσεις αυτές μπορεί να χρειαστεί η γνώμη κάποιου ειδικού.


Επικοινωνήστε μαζί μας:
Μύλων 75 104 41 Αθήνα
210 5121893

τηλεφωνήστε μας για οποιαδήποτε ερώτηση ή απορία

news@infokids.gr

για νέα, πληροφορίες, εκδηλώσεις ή Δελτία τύπου

info@infokids.gr

για ερωτήσεις και πληροφορίες σχετικά με το site μας

Design by | WebOlution & Powered by | Access Point
Το περιεχόμενο της ιστοθέσης είναι μόνο για ενημερωτικό σκοπό και δεν θα πρέπει να αντικαθιστά οποιαδήποτε ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή και θεραπεία που χορηγείται από τον γιατρό σας ή από τον εξειδικευμένο επιστήμονα υγείας. Απαγορεύεται η αναπαραγωγή, μεταβίβαση, διανομή ή αποθήκευση μέρους ή του συνόλου του περιεχομένου σε οποιαδήποτε μορφή, χωρίς την προηγούμενη γραπτή συγκατάθεση του νομικού τμηματος του Infokids.


Όλα όσα αφορούν εσάς και το παιδί σας
τώρα στο e-mail σας

Εγγραφή στο Newsletter