Το παιδί αποκτά από νωρίς υπευθυνότητα και αυτονομία με διαφορετικά από τα γνωστά παιδαγωγικά μέσα.
Η Μαρία Μοντεσσόρι υπήρξε μία πρωτοπόρα γυναίκα εκπαιδευτικός που κράτησε τα καλύτερα στοιχεία του χαρακτήρα της για τη μόρφωση των παιδιών. Οι μέθοδοί της αν και στηλιτεύτηκαν επικράτησαν σε πολλά σχολεία και διδάχθηκαν με προσήλωση στο σύστημα της γυναίκας που αφιέρωσε τη ζωή της στην διαπαιδαγώγηση των παιδιών και την ωρίμανσή τους μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα.
Η Μαρία Μοντεσσόρι άνοιξε το πρώτο της σχολείο για παιδιά το 1907. Με την ονομασία Casa de Bambini, ή Σπίτι των Παιδιών, αυτή η εκπαιδευτική μονάδα ήταν μία από τις πρώτες που δίδασκε κάθε παιδί με βάση τα ατομικά του επίπεδα δεξιοτήτων και τα προσωπικά του ταλέντα.
Τα περισσότερα σχολεία Μοντεσσόρι δεν χρησιμοποιούν τις παραδοσιακές μεθόδους βαθμολόγησης. Παρόλο που ορισμένα μαθήματα τείνουν εκ φύσεως προς τη βαθμολόγηση – τα μαθηματικά προβλήματα, για παράδειγμα, έχουν μια σωστή απάντηση – οι δάσκαλοι Μοντεσσόρι δεν δίνουν έμφαση στις εξετάσεις ή σε άλλες τυπικές μορφές ακαδημαϊκής επιτυχίας. Αντιθέτως, οι μαθητές ενθαρρύνονται να προχωρούν με το δικό τους ρυθμό και να μαθαίνουν την ύλη με τρόπο που τους εξυπηρετεί.
Τρία είναι τα συστήματα που διδάσκει η Μοντεσσόρι από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα.
1.Εκπαίδευση σε μικτά ηλικιακά τμήματα ώστε τα παιδιά μέσα από το παιχνίδι να κάνουν όσμωση ηλικιών και να μαθαίνουν πιο εύκολα αλληλοσυμπληρώνοντας το ένα το άλλο.
2. Ανεξαρτησία του κάθε παιδιού. Οι μικροί μαθητές μαθαίνουν να σκουπίζουν να ξεσκονίζουν να αυτοφροντίζονται ακόμα και να περιποιούνται τους κήπους τους.
3. Η αρχή όλων των μαθημάτων. Πειθαρχία.
Τα ηλικιακά τμήματα ξεκινούν από 2,5 έως 9 ετών. Τα παιδιά επιλέγουν τις δραστηριότητες που θέλουν να κάνουν και να ασχοληθούν και όχι οι δάσκαλοι να τους επιβάλουν ένα πρόγραμμα μάθησης. Μέσα σε αυτή την τάξη μαθαίνονται οι αισθήσεις. Τα παιδιά κόβουν συνθέτουν τρίβουν κατανοούν από τα χρώματα μέχρι τις μυρωδιές. Ξεχωρίζουν τον φυσικό από τον τεχνητό ήχο. Μαθαινουν γράμματα και αριθμούς ταξινομήσεις σχήματα και διαρυθμίσεις. Είναι αλήθεια ότι το μοντεσσοριανό σύστημα εφαρμόζεται σε πολλούς παιδικούς σταθμούς και νηπιαγωγεία κυρίως ιδιωτικά. Ειναι αλήθεια ότι ακόμα και τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες μπορούν να κάνουν πολλές ανεξάρτητες εργασίες και να εκπαιδευτούν προς την ανεξαρτησία τους.
Οι αρχές της Μοντεσσόρι ήταν 7 και είναι οι εξής.
Ανεξαρτησία
Παιχνίδι
Πρακτική μάθηση
Σεβασμός
Ελευθερία εντός ορίων
Παρατήρηση
Οργανωμένο περιβάλλον
