Η επιτροπή εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας έδωσε το πράσινο φως στην ηγεσία του υπουργείου Παιδείας για να χτυπήσει το κουδούνι και πάλι στα σχολεία από τον Μάιο, εντούτοις πολλοί επιστήμονες, καθηγητές και γονείς διατηρούν πολλές -συχνά βάσιμες- επιφυλάξεις για την επιστροφή των μαθητών στα θρανία.
Παρά το γεγονός ότι τόσο ο καθηγητής Λοιμωξιολογίας και εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας για το νέο κορωνοϊό, Σωτήρης Τσιόδρας, όσο και άλλοι επιστήμονες έχουν καθησυχάσει πολλές φορές ότι τα παιδιά δεν παίζουν σημαντικό ρόλο στη διασπορά του ιού, οι γονείς αντιμετωπίζουν με δυσπιστία το ζήτημα.
Οι επιφυλάξεις κυρίως από τους γονείς των παιδιών του Δημοτικού
Η διαφωνία των γονέων εστιάζεται στο ενδεχόμενο άνοιγμα (σ.σ. όπως έχει ανακοινωθεί τα Δημοτικά ενδέχεται να ανοίξουν την 1η Ιουνίου, μόνο αν υπάρχει βεβαιότητα ότι η πορεία της επιδημίας βαίνει καθοδικά) καθώς τα μικρά παιδιά δεν μπορούν να τηρήσουν αυστηρά μέτρα προσωπικής υγιεινής και μπορεί να νοσήσουν ή ακόμα και να μεταδώσουν το ιό, ενώ τα ίδια παραμένουν ως επί το πλείστον ασυμπτωματικά κρούσματα. Επίσης, τονίζουν ότι ο αριθμός των καθαριστριών στα σχολεία είναι μικρός ώστε να τηρούνται οι απαιτούμενες συνθήκες υγιεινής και δεν επαρκούν οι αίθουσες για να στεγαστούν τα παιδιά ανά δεκάδα στο πλαίσιο της αποστασιοποίησης.
Θα στείλετε τα παιδιά στο σχολείο μόλις τελειώσει η καραντίνα;
Το Infokids.gr θέλοντας να καταγράψει την άποψη των γονιών αναφορικά με το άνοιγμα των σχολείων διενήργησε δημοσκόπηση το χρονικό διάστημα από 22/4 – 28/4 σε δείγμα 3.000 ατόμων.
- To ζήτημα της επαναλειτουργίας των σχολείων δεν βρίσκει σύμφωνο το 60% των ερωτηθέντων που θεωρεί ότι το άνοιγμα δεν είναι καθόλου ασφαλής επιλογή. Από το ποσοστό αυτό, το 17% δηλώνει ότι δεν θα στείλει τα παιδιά στο σχολείο.
- Μόλις το 19% των γονιών δηλώνει ότι θα τα στείλει.
- Το 16% των γονιών υποστηρίζει ότι θα στείλει τα παιδιά στο σχολείο παρόλο που δεν ξέρει κατά πόσο είναι ασφαλής μια τέτοια επιλογή.
- Τέλος, το 5% δεν γνωρίζει/δεν απαντά.
Ας σημειωθεί ότι το 59,83% όσων απάντησαν είναι γονείς μαθητών Δημοτικού, το 22,28% παιδιών που φοιτούν σε παιδικό σταθμό και Νηπιαγωγείο, 12,69% μαθητών Γυμνασίου και το 5,21% μαθητών Λυκείου.
Τέλος, η πλειοψηφία των γονιών (ήτοι 1.716) μένει στην Αττική, 384 στην Κεντρική Μακεδονία, 153 στην Στερεά Ελλάδα, 149 στην Πελοπόννησο, 137 στην Θεσσαλία, 127 στην Κρήτη, 19 στην Ανατολική Μακεδονία – Θράκη και οι υπόλοιποι σε νησιά και ηπειρωτική Ελλάδα.
Νίκη Κεραμέως, υπουργός Παιδείας: «Αφουγκραζόμαστε και κατανοούμε τις αγωνίες των γονέων, αλλά η απόφαση για την επαναλειτουργία των σχολείων πρέπει να βασίζεται αυστηρά στα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα»
Σε ερώτηση που υπέβαλε το Infokids.gr στην υπουργό Παιδείας αναφορικά με τα ευρήματα της δημοσκόπησης μας και την έντονη ανησυχία των γονιών για το αν είναι η ασφαλής η επιστροφή των μαθητών Δημοτικού στα θρανία, η κα Νίκη Κεραμέως απάντησε ότι «Η αναστολή της δια ζώσης λειτουργίας Νηπιαγωγείων και Δημοτικών έχει παραταθεί ως την 1η Ιουνίου, επομένως δεν έχει ληφθεί ακόμη καμία απόφαση να ανοίξουν μονάδες πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.»
Κληθείσα να καθησυχάσει τους γονείς και να τους εξηγήσει γιατί δεν τίθεται ζήτημα για την υγεία των παιδιών η υπουργός απάντησε ότι “Αφουγκραζόμαστε και κατανοούμε τις αγωνίες των γονέων, αλλά η απόφαση για την επαναλειτουργία των σχολείων πρέπει να βασίζεται αυστηρά στα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, για να είναι αξιόπιστη. Νέα δεδομένα που δημοσιεύθηκαν στα τέλη Απριλίου από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ελέγχου Νοσημάτων και μελέτες από πληγείσες χώρες όπως η Γαλλία, η Ολλανδία και η Κίνα, καταδεικνύουν τη δυσκολότερη μόλυνση των παιδιών, με ηπιότερα συμπτώματα, με ασυνήθιστη τη μετάδοση της λοίμωξης σε ενηλίκους. Επίσης, κρίνεται πιο ασφαλές να ανοίξουν τα σχολεία τον Μάιο, που η άνοδος της θερμοκρασίας πιστεύεται ότι θα ελαττώσει συνολικά τη μεταδοτικότητα του ιού, και τα ανοιχτά παράθυρα βελτιώνουν τον εξαερισμό. Σε κάθε περίπτωση, τονίζουμε ότι η πορεία είναι δυναμική και κάθε μέτρο θα αξιολογείται και θα προσαρμόζεται, εφόσον κριθεί απαραίτητο.”
Θανάσης Κικινής, Πρόεδρος της ΔΟΕ: «Μερικές μέρες μαθημάτων τον Ιούνιο δεν έχουν να προσφέρουν τίποτα παραπάνω στους μαθητές»
O πρόεδρος της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδος (ΔΟΕ), Θανάσης Κικινής, σε δηλώσεις του στo Infokids εξέφρασε τους προβληματισμούς του για το ζήτημα της επαναλειτουργίας των σχολείων της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και την ενδεχόμενη επανέναρξη των μαθημάτων στα Δημοτικά, αναφέροντας ότι:
“Υπάρχουν προβληματισμοί σε σχέση με τον χώρο των μαθημάτων αν λάβουμε υπόψιν μας την σύσταση για τήρηση αποστάσεων, ένας μαθητής ανά θρανίο ή απόσταση 2 μέτρων ανά θρανίο, αυτόματα θα οδηγήσει στην δημιουργία περισσότερων τμημάτων. Οι υπάρχοντες χώροι δεν επαρκούν άρα θα πρέπει να αλλάξει η δομή λειτουργίας του σχολείου όπως την ξέρουμε.
Υπάρχει το ενδεχόμενο να πάμε σε 2 ή 3 βάρδιες λειτουργίας του σχολείου ανάλογα με την χωρητικότητα και το μέγεθος του σχολείου. Πρέπει να έχουμε ως δεδομένο ότι πρέπει να υπάρχει σχολαστική απολύμανση των χώρων με το απαραίτητο προσωπικό καθαριότητας που μέχρι στιγμής πολλά σχολεία δεν έχουν καθαρίστριες. Σημειωτέον, αυτή η ανάγκη δεν αφορά μόνο τη λειτουργία των σχολείων τον Ιούνιο αλλά είναι απαραίτητη και από τον Σεπτέμβριο. Ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα είναι ότι είναι δύσκολο να πειθαρχήσουν οι μικροί μαθητές Νηπιαγωγείου και πρώτων τάξεων Δημοτικού σε εντολές τύπου “Μην αγγίζετε το ένα παιδί το άλλο”.
Αντιλαμβάνομαι τη λογική που λέει ότι από Σεπτέμβριο μπορεί να έχουμε ένα δεύτερο κύμα κορωνοϊού αλλά μερικές μέρες μαθημάτων τον Ιούνιο δεν έχουν να προσφέρουν τίποτα παραπάνω στους μαθητές. Ακούω με προσοχή την άποψη ότι πρέπει να γίνει ένα σταδιακό άνοιγμα των σχολείων για να δούμε αν θα υπάρξει ή όχι εξάπλωση της νόσου. Με δεδομένο ότι και στα σπίτια βρίσκονται ευπαθείς ομάδες και ηλικιωμένοι οι οποίοι θα χρειαστεί να συνοδεύουν τα παιδιά στο σχολείο αλλά και το γεγονός ότι ο μέσος όρος ηλικίας των εκπαιδευτικών είναι αρκετά υψηλός με πολλούς από εμάς να ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες, πρέπει να συνυπολογιστούν από το Υπουργείο Παιδείας πριν προχωρήσει σε οποιαδήποτε οριστική απόφαση για την επανέναρξη της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Μάλιστα, στις περιπτώσεις παιδιών με προβλήματα υγείας οι εκπαιδευτικοί δεν μπορούν να παρακολουθούν συνεχώς αυτούς τους μαθητές και να τους δίνουν διαρκώς συστάσεις προστασίας καθώς θα χρειάζεται το εκπαιδευτικό προσωπικό να είναι συνεχώς σε επαγρύπνηση.
Πρέπει να δούμε όταν θα ανοίξουν τα σχολεία είτε Ιούνιο είτε Σεπτέμβριο ότι θα τηρηθούν όλοι οι κανόνες προστασίας της υγείας των μαθητών και του κοινωνικού συνόλου.”
Μάλιστα, όπως μας αποκάλυψε ο πρόεδρος της ΔΟΕ, η ομοσπονδία δεν κλήθηκε να καταθέσει την άποψη και τους προβληματισμούς της στο υπουργείο Παιδείας αναφορικά με το άνοιγμα των σχολείων.
Βάνα Παπαευαγγέλου, καθηγήτρια Παιδιατρικής – Λοιμωξιολογίας ΕΚΠΑ: «Οι πολίτες να εμπιστευτούν τους ειδικούς και να επιστρέψουν τα παιδιά στο σχολείο σύμφωνα με τις οδηγίες της πολιτείας»
Η λοιμωξιολόγος κ. Βάνα Παπαευαγγέλου τονίζει την ανάγκη να επανέλθει η κανονική ζωή των παιδιών, με έμφαση όμως στα μέτρα ατομικής υγιεινής:
«Mε βάση τα επιδημιολογικά και κλινικά δεδομένα για τη λοίμωξη COVID-19, οι πολίτες πρέπει να εμπιστευτούν τους ειδικούς και να επιστρέψουν τα παιδιά στο σχολείο σύμφωνα με τις οδηγίες της πολιτείας. Η απόφαση να γυρίσουν τα παιδιά στο σχολείο έγινε μετά από εξαιρετικά προσεκτική εξέταση όλων των δεδομένων αλλά και σοβαρή σκέψη συνυπολογίζοντας την υγεία των παιδιών και των οικογενειών τους, καθώς και την ανάγκη των παιδιών για εκπαίδευση και επιστροφή στη κανονικότητα.
Ιδιαίτερα τονίζεται η σημασία της τήρησης των μέτρων της υγιεινής των χεριών, της κάλυψης του βήχα και της διατήρησης της απαραίτητης απόστασης. Η προαιρετική χρήση μάσκας επελέγη με το σκεπτικό ότι είναι ένα μέτρο που μπορεί να δημιουργήσει ψευδή αίσθηση ασφάλειας ενώ η κακή χρήση έχει περισσότερους κινδύνους. Ο ΕΟΔΥ συνέταξε πολύ λεπτομερείς οδηγίες, σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή, προς γονείς, μαθητές, εκπαιδευτικούς και διευθυντές των σχολείων.
Οι οδηγίες αυτές στοχεύουν στην ενημέρωση για τη νόσο COVID-19, τη προσφορά απλών οδηγιών για την απαραίτητη τροποποίηση της συμπεριφοράς όλων μας, αλλά και τη ψυχολογική στήριξη όλων και κυρίως των εφήβων για την αντιμετώπιση του φόβου και άγχους για τη νόσο. Μόνο παιδιά με σοβαρά υποκείμενα νοσήματα ή παιδιά που στο σπίτι τους διαμένει άτομο που ανήκει σε ευπαθή ομάδα θα πρέπει να απέχουν από το σχολείο. Όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς του Υπουργείου Υγείας βρίσκονται σε συνεχή επαγρύπνηση μέσω της επιδημιολογικής επιτήρησης, επανεξετάζουν τα δεδομένα καθημερινά ενώ έχουν ληφθεί και όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ασφαλή επιστροφή των παιδιών μας στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Έτσι η επιστροφή των παιδιών του Δημοτικού θα αποφασιστεί με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα των επόμενων 10-15 ημερών εφόσον τα νέα κρούσματα στην Ελλάδα παραμείνουν σε χαμηλά επίπεδα.»
Ορέστης Γιωτάκος, ψυχίατρος: «Θα πρέπει να έχουμε εμπιστοσύνη στην απόφαση των ειδικών»
Αναφορικά με την αγωνία των γονιών ο ψυχιάτρος κ. Ορέστης Γιωτάκος, συμπνέει με την άποψη περί εμπιστοσύνης στους ειδικούς:
«Η απόφαση για τον τρόπο λειτουργιάς των σχολείων βγήκε, όπως θα βγαίνουν και άλλες στο μέλλον, έπειτα από ολοκληρωμένη μελέτη των δεδομένων από ομάδα ειδικών. Θεωρώ, λοιπόν, ότι θα πρέπει να έχουμε εμπιστοσύνη στην απόφαση αυτή. Έξαλλου, η παρακολούθηση της καμπύλης μετάδοσης του ίου, όπως μπορεί να γίνει κατανοητή από τον καθένα μας, ενισχύει την απόφαση αυτή, αλλά και οποιαδήποτε άλλη απόφαση σχετική με αντίστοιχη επέκταση των μέτρων σε όλους τους τομείς της κοινωνίας μας».
Σοφία Καναούτη, Κοινωνιολόγος, Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Ουαλίας, Κάρντιφ, Fellow του New School for Social Research της Νέας Υόρκης και Διδάσκουσα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Ανοικτό Πανεπιστήμιο, με αντικείμενο την Πολιτική και τα ΜΜΕ: «Τα σχολεία δεν είναι μόνο τόποι μάθησης»
Με την κοινωνιολογική της ματιά, η κ. Σοφία Καναούτη επισημαίνει, ότι με το άνοιγμα των σχολείων η κυβέρνηση μπορεί να χάνει μέρος της εμπιστοσύνης που η κοινή γνώμη της έδειξε όλο το προηγούμενο διάστημα και εξηγεί γιατί συμβαίνει αυτό. Προβληματίζεται δε για τους βαθύτερους λόγους που πολλοί γονείς θα αποφασίσουν να στείλουν τα παιδιά στο σχολείο:
“Η κυβέρνηση κέρδισε για το διάστημα αυτό την εμπιστοσύνη σχετικά μεγάλης μερίδας των πολιτών, μέσα από το «lockdown», που κρίθηκε ότι έγινε την κατάλληλη στιγμή.
Το ότι ανοίγει τα σχολεία, μπορεί και καταρρίπτει αυτή την εμπιστοσύνη, για δύο λόγους: Πρώτον, γιατί έρχεται σε αντίθεση με τους αρχικούς λόγους του «lockdown» – αφού είναι γενικά παραδεκτό και από την κυβέρνηση ότι είναι επικίνδυνος ο συγχρωτισμός (και μάλιστα όταν οι μάσκες γίνονται υποχρεωτικές). Δεύτερον, γιατί μία άλλη ευάλωτη ομάδα, τα παιδιά μας, μετά τους ηλικιωμένους, έρχονται στο προσκήνιο ως άτομα που μπορεί να μολυνθούν. Οι ηλικιωμένοι προστατεύτηκαν με το «lockdown» – για τα παιδιά και τους νέους μαθητές υπάρχει βεβαίως το αίτημα να τυγχάνουν της ίδιας προστασίας.
Η πιθανότητα ραγδαίας μόλυνσης δεν έχει εκλείψει, και ειδήσεις δεύτερων κυμάτων μόλυνσης, όπως και ειδήσεις που λένε ότι τα παιδιά και οι νέοι μαθητές δεν είναι μόνο φορείς της ασθένειας αλλά νοσούν, και μάλιστα τίθενται σε θανάσιμο κίνδυνο, έρχονται από όλο τον κόσμο. (Προφανώς είναι και από μόνο του προβληματικό το να ήταν μόνο φορείς, γιατί θα μόλυναν όλη την οικογένεια και φίλους – τα παιδιά δεν μπορούν εύκολα να μείνουν χωρίς τους φίλους τους, και οι φιλίες στο σχολείο τα φέρνουν κοντά και κατά το διάλειμμα και κατά τη δουλειά στην τάξη).
Ακόμη, και οι ειδήσεις περί επικίνδυνης νόσησης των παιδιών να μην έρχονταν από το εξωτερικό, και οι γονείς να μην ενημερώνονταν, πάλι, αυτή η πρακτική, του ανοίγματος των σχολείων, φέρει τη γνώση για το ποιός νόσησε πολύ κοντά στην κοινότητα.
Η ευρύτερη κοινότητα ενός σχολείου γνωρίζει από πρώτο χέρι τις σχέσεις και τις επαφές που μπορεί να οδηγήσουν σε καινούρια μόλυνση – τις παρακολουθεί καθημερινά. Αν ένα παιδί μολυνθεί και λείψει από το σχολείο, δεν είναι κάτι που θα μείνει κρυφό – όλα τα άλλα παιδιά, όλες οι άλλες οικογένειες, θα το μάθουν, θα το κρίνουν, θα το αντιμετωπίσουν και θα έχουν πολιτικά συναισθήματα γι’ αυτό, και σε σχέση με την κυβέρνηση που έθεσε σε κίνδυνο και αυτό το παιδί, και τα δικά τους.
Προφανώς, επίσης, δεν πρέπει να ιδωθεί αψήφιστα η πιθανότητα ευρύτατης εξάπλωσης μέσα από τα σχολεία. Η κυβέρνηση πρέπει να ανταποκριθεί στην ανησυχία των γονιών με προληπτικό τρόπο, όπως άλλες κυβερνήσεις, όπως αυτή της Ιρλανδίας για παράδειγμα, που έκλεισε τα σχολεία για το έτος αυτό, έτσι ώστε αυτή η εμπιστοσύνη που προείπατε να «επιβιώσει».
Στην Ελλάδα είμαστε πολύ προστατευτικοί με τις οικογένειές μας, και ορθά. Βασιζόμαστε σε αυτές και αυτές βασίζονται σε μας, σε βαθμό διαφορετικό ίσως από άλλες χώρες – και συναισθηματικά, και πρακτικά: είμαστε οι οικογένειές μας, σε μεγάλο βαθμό (δεν θα βρεις εύκολα ρητορική όπως στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, που να λέει ότι πρέπει να θυσιάσουμε τους ηλικιωμένους για την οικονομία). Αναλόγως, και περισσότερο, για τα παιδιά μας. Είμαστε όντως μία πατριαρχική κοινωνία, όπου κάποτε τα παιδιά πρέπει, σύμφωνα με κάποιες κοινωνικές επιταγές, να συμβάλουν ώστε η οικογένεια να έχει καλή «κοινωνική φήμη». Αλλά αυτή η παραδοσιακή κοινωνία, βλέπει επίσης τα παιδιά ως συνέχειά της, και η διακινδύνευσή τους δεν μπορεί να γίνει παραδεκτή. Για να είμαι ειλικρινής, ειδικά για τους γονείς που προτίθενται να στείλουν τα παιδιά τους στο σχολείο με το άνοιγμά τους, τείνω να σκεφτώ ότι η ανάγκη είναι ο κύριος παράγοντας που θα τους ωθήσει να το κάνουν αυτό, και ότι πολύ μετά, όταν υπάρχουν, έρχονται άλλοι παράγοντες.”
