ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΡΑΣΒΟΥΡΓΟ
Ο κυβερνοεκφοβισμός αποκτά διαστάσεις που δεν αφήνουν περιθώρια αδράνειας στην Ευρώπη. Τα στοιχεία που φέρνει στο προσκήνιο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι αποκαλυπτικά. Ένας στους έξι εφήβους δηλώνει ότι έχει υπάρξει θύμα διαδικτυακού εκφοβισμού, ενώ ένας στους οκτώ παραδέχεται ότι έχει ασκήσει εκφοβισμό. Πίσω από τους αριθμούς, μια πραγματικότητα που αγγίζει ολοένα και περισσότερες οικογένειες.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί εντείνουν την πίεση για αυστηρότερη αντιμετώπιση του φαινομένου, την ώρα που εξετάζονται και μέτρα περιορισμού της πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών. Ωστόσο, ο κυβερνοεκφοβισμός δεν περιορίζεται ηλικιακά. Μπορεί να πλήξει οποιονδήποτε, ανεξαρτήτως φύλου ή κοινωνικής θέσης.
Η δημοσιογραφική ομάδα του Infokids, με τις Σοφία Κωστάρα και Ελένη Δασκαλάκη, βρέθηκε στην Ολομέλεια του Απριλίου στο Στρασβούργο και παρακολούθησε τις σχετικές συζητήσεις. Για να μοιραστούμε και ένα… spoiler, σε λίγες ημέρες θα μπορείτε να δείτε τη σχετική μας συζήτηση με τον ευρωβουλευτή κ. Νίκο Αναδιώτη ο οποίος έκανε παρέμβαση στο Ευρωκοινοβούλιο στη σχετική συζήτηση.
Προς ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο
Με ψήφισμα που εγκρίθηκε πρόσφατα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά αυστηρότερη εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας, εναρμονισμένο ορισμό του cyberbullying και αποτελεσματικές κυρώσεις. Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και η αναγνώρισή του ως ιδιαίτερα σοβαρού εγκλήματος με διασυνοριακή διάσταση.
Οι ευρωβουλευτές επισημαίνουν ότι τα υφιστάμενα μέτρα, τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και κρατών μελών, δεν επαρκούν για να αναχαιτίσουν την κλιμάκωση του φαινομένου, ειδικά όταν αυτό εκδηλώνεται μέσω εικόνων, βίντεο και νέων τεχνολογιών.
Η ευθύνη των πλατφορμών και οι «σκιές» των αλγορίθμων
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο των ψηφιακών πλατφορμών. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά αυξημένη λογοδοσία, τονίζοντας ότι ορισμένα επιχειρηματικά μοντέλα ευνοούν τη διάδοση περιεχομένου μίσους. Τα συστήματα προτάσεων, που βασίζονται σε έντονη εξατομίκευση, συχνά ενισχύουν το πιο ακραίο και διχαστικό περιεχόμενο.
Παράλληλα, εκφράζεται ανησυχία για τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης σε κακοποιητικές πρακτικές, όπως τα deepfakes ή η μη συναινετική παραγωγή προσωπικού περιεχομένου, ενώ συνεχίζονται οι συζητήσεις για την απαγόρευση εφαρμογών τύπου «nudifiers».
Το παράδειγμα του Coco’s Law
Στη συζήτηση για ένα πιο αυστηρό ευρωπαϊκό πλαίσιο, συχνά αναφέρεται το παράδειγμα της Ιρλανδίας και ο λεγόμενος «νόμος της Coco». Πρόκειται για τον νόμο που θεσπίστηκε μετά την τραγική ιστορία της Nicole “Coco” Fox, η οποία έβαλε τέλος στη ζωή της έπειτα από έντονη διαδικτυακή παρενόχληση.
Το Coco’s Law ποινικοποιεί τη διανομή ή απειλή διανομής προσωπικού υλικού χωρίς συναίνεση, καθώς και τη συστηματική διαδικτυακή κακοποίηση. Θεωρείται ένα από τα πιο ολοκληρωμένα εθνικά πλαίσια στην Ευρώπη και λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή συζήτηση.
Στήριξη θυμάτων και πρόληψη
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δίνει έμφαση και στην ανάγκη ενίσχυσης των θυμάτων, ζητώντας μεγαλύτερη χρηματοδότηση για δομές υποστήριξης και ένταξη του cyberbullying στις εθνικές στρατηγικές ψυχικής υγείας.
Την ίδια στιγμή, υπογραμμίζεται ότι η αντιμετώπιση δεν μπορεί να περιοριστεί σε ποινικά μέτρα. Η πρόληψη, η εκπαίδευση και η ενημέρωση παιδιών, γονέων και εκπαιδευτικών παραμένουν κρίσιμοι παράγοντες για τη διαμόρφωση ενός ασφαλέστερου ψηφιακού περιβάλλοντος.
