Η φονικότερη πυρκαγιά στην ιστορία του σύγχρονου ελληνικού κράτους, έξι χρόνια πριν.
Με αφορμή τη συμπλήρωση έξι ετών από την καταστροφική φωτιά στο Μάτι, η Λίλα Καλαϊτζή μιλά αποκλειστικά στο infokids.gr, ανασκοπώντας τις δραματικές στιγμές που έζησε εκείνη και οι γύρω της. Η ίδια περιγράφει τις συγκυρίες που οδήγησαν στην πυρκαγιά, τις φρικιαστικές στιγμές που βίωσαν οι κάτοικοι, από τα μικρά παιδιά έως τους ηλικιωμένους, και την απελπισία των ανθρώπων που βρέθηκαν εγκλωβισμένοι στα βράχια, αναμένοντας βοήθεια. Τα λόγια της μάς μεταφέρουν πίσω σε μια από τις πιο τραγικές στιγμές της πρόσφατης ελληνικής ιστορίας, όταν το ημερολόγιο έγραφε 23 Ιουλίου 2018. Τότε, έχασαν τη ζωή τους 104 άνθρωποι. Πρόκειται, μάλιστα, για τη φονικότερη πυρκαγιά στην ιστορία του σύγχρονου ελληνικού κράτους και τη δεύτερη παγκοσμίως τον 21ο αιώνα, μετά τις πυρκαγιές της 7ης Φεβρουαρίου 2009 στην Αυστραλία που άφησαν πίσω τους 180 νεκρούς.
Άλλη μια επέτειος από την τραγωδία του Ματιού, που στιγμάτισε, ανεπανόρθωτα ίσως, όλους εσάς, τους κατοίκους της περιοχής. 6 χρόνια μετά, ποιες οι σκέψεις και τα συναισθήματα
Το μόνο συναίσθημα που υπάρχει είναι ένας απέραντος θυμός. Θυμός πρωτίστως, για όλα αυτά τα αθώα παιδάκια που χάθηκαν, αλλά και για όλους τους άλλους νεκρούς που βρήκαν αυτόν τον φριχτό θάνατο σε μια περιοχή που μόνο χαρά μας έδινε τόσα χρόνια. Και φυσικά θυμός για όσα υφίστανται οι τόσοι και τόσοι εγκαυματίες, που ακόμη ταλαιπωρούνται, μεταξύ αυτών και η 90χρονη μητέρα μου. Μια γυναίκα με απίστευτο κέφι για ζωή πάντα, που έκτοτε έχει μετατραπεί σε έναν άτομο που υποφέρει διαρκώς!
Εσείς και η μητέρα σας, κινδυνέψατε. Η μητέρα σας ήταν ανάμεσα στους πολυεγκαυματίες και ταλαιπωρήθηκε πολύ. Πώς σωθήκατε και με ποιο κόστος;
Εκείνη την ημέρα ήμουν εκεί, έχοντας κατά τύχη πάρει άδεια. Κατά τύχη επίσης γυρνούσε από Κυκλάδες, ο μεσαίος γιος μου. Και βέβαια ήταν εκεί η μητέρα μου που παραθερίζει στο Μάτι, όπως και όλη μας η οικογένεια, από το 1972. Η φωτιά μάς βρήκε ξαφνικά και δεν το πιστέψαμε, μια και πολύ συχνά έπιανε φωτιά που πήγαινε όμως προς Γραμματικό και Μαραθώνα. Αυτή τη φορά όμως ο αέρας ήταν Δυτικός και μάς κατέβασε τη φωτιά στη θάλασσα.
Δεν μπορούσαμε να πιστέψουμε τι μάς βρήκε. Δεν ενημερωθήκαμε ποτέ για τη φωτιά και, εκτός από αυτό, βρεθήκαμε να δεχόμαστε στους δρόμους του Ματιού αυτοκίνητα δύστυχων ανθρώπων, που πήγαιναν προς Νέα Μάκρη, Ζούμπερι, Μαραθώνα που, από μια βλακώδη και κυριολεκτικά δολοφονική εντολή, εξετράπησαν προς το Μάτι. Το αποτέλεσμα: πολλοί Ματιώτες, που ήξεραν πώς να βρεθούνε στις βραχώδεις παραθαλάσσιες περιοχές για να σωθούν, μαζί με τους άλλους δύστυχους, να μπλοκαριστούν και πολλοί από αυτούς να καούν ζωντανοί μέσα στα αυτοκίνητά τους.
Ένας καυτός, μαύρος αέρας έτρεχε με τεράστια ταχύτητα καίγοντας ότι έβρισκε μπροστά του. Η μόνη λύση που είχαμε και εμείς ήταν να κατεβούμε και να πέσουμε στη θάλασσα, που για καλή μας τύχη είναι πολύ κοντά στα σπίτια μας. Δυστυχώς όμως, παρόλη την κινητοποίησή μας, αυτός ο αέρας, που έλιωνε αυτοκίνητα, έκαψε άσχημα και τη μητέρα μου. Κατέβηκε στη θάλασσα με το δέρμα στα χέρια της να κρέμεται κυριολεκτικά, με την πλάτη και τα πόδια της κατακόκκινες πληγές.
Πώς σώθηκε; Φυσικά όχι χάρη στην κρατική παρέμβαση που ήταν ΑΝΥΠΑΡΚΤΗ! Είδαμε κάποια στιγμή, στον σκοτεινό, γεμάτο μαύρη κάπνα, ορίζοντα, να περνάει ένα σκάφος του Λιμενικού. Κάναμε ότι μπορούσαμε, με όσα κινητά μας δούλευαν, να ειδοποιήσουμε…παντελής αδιαφορία! Παιδάκια, ηλικιωμένοι, καμένοι άνθρωποι όπως η μητέρα μου, ήταν στα βράχια περιμένοντας…
Για την καλή μας τύχη, εμάς μάς έσωσε ο άνδρας μου ο οποίος, πήρε το εξής μήνυμα από τον γιό μου στις 7 παρά: «Καιγόμαστε, πέφτω στη θάλασσα για να σωθώ. Έχουν καεί η μάνα και η γιαγιά». Σαν τρελός ξεκίνησε αμέσως από το σπίτι μας στο Χαλάνδρι, με μια YAMAHA 250 του 1984. Το μόνο που θυμάται είναι ότι δεν μπορούσε να βάλει το κράνος, τού έδωσε μια κλωτσιά και ξεκίνησε τρέχοντας με 1000 για την Αττική οδό. Σύννεφα καπνού σκέπαζαν όλο τον ορίζοντα μπροστά του κι έτρεχε να προλάβει τουλάχιστον τον γιό μας ζωντανό, θεωρώντας μας εμάς ήδη νεκρές. Με κόπους και ατέλειωτες παραλλαγές στη διαδρομή μέσα από Μαραθώνος, Βουτζά, Κόκκινο Λιμανάκι και μέσα από φλεγόμενα κτήρια και αυτοκίνητα, κατάφερε και έφτασε σε εμάς στα βράχια. Είδαμε τον Μεσσία μπροστά μας! Η μητέρα μου είχε πλέον αφυδατωθεί και είχε μελανιάσει, έχοντας, όπως απεδείχθη, 2ου και 3ου βαθμού εγκαύματα και ήταν λιπόθυμη. Με το ζόρι τη φορτώσαμε στη μηχανή και οι 3 μαζί, πάνω στην παλιά μηχανή, μέσα από φωτιές, καμένα αυτοκίνητα με ανθρώπους μέσα και φλεγόμενα σπίτια καταφέραμε και φτάσαμε στην διασταύρωση της Ραφήνας, όπου την πήραν τα άλλα παιδιά μου και την πήγαν κατευθείαν σε ιδιωτικό νοσοκομείο. Χάρη σε αυτή την έγκαιρη παρέμβαση έζησε και μπήκε στην εντατική. Σημειωτέον ότι μόνο ο Ευαγγελισμός είχε ανοίξει τις πόρτες του για τους τόσους τραυματίες. Αλλά για να καταλάβετε το μέγεθος της κρατικής αδιαφορίας, τόσα άλλα πιο εξειδικευμένα νοσοκομεία δεν είχαν ανοίξει και το ιδιωτικό νοσοκομείο δεν είχε την παραμικρή ιδέα για την καταστροφή που είχε συντελεστεί! Ο κόσμος δεν ήξερε τίποτα!!! Μιλούσαν για 1-2 νεκρούς στις 10 το βράδυ, όταν μάζευαν τις μαύρες σακούλες με τους νεκρούς τη μια πάνω στην άλλη σε ένα βουνό που αυξανόταν συνεχώς!
Έκτοτε, αγωνίζεστε μαζί με άλλους συγγενείς θυμάτων για την πολυπόθητη δικαίωση στη μνήμη τους. Πιστεύετε ότι θα έρθει;
Κάναμε αγωγή από την πρώτη στιγμή! Στην πολυκατοικία μας, όπου συνεννοηθήκαμε και κάναμε αγωγή όλοι μαζί, είχαμε μια συγκάτοικο που πνίγηκε παλεύοντας να σωθεί από τη φωτιά, είχαμε παιδιά που ήταν μόνα στη θάλασσα, τρομοκρατημένα γιατί οι γονείς τους δούλευαν και ήταν στο Μάτι μόνα τους (σύνηθες για ένα τόσο κοντινό θέρετρο), ηλικιωμένους που παρέμειναν με τρόμο στο διαμέρισμά τους γιατί δεν μπορούσαν να κατέβουν στη θάλασσα και έβλεπαν τρομοκρατημένοι διπλανά διαμερίσματα να καίγονται, ανάπηρη γυναίκα που με κόπο έφτασε και κρύφτηκε κάτω από ένα παγκάκι που καιγόταν, περιμένοντας να πεθάνει, όπως είπε… Άπειρες ιστορίες που δεν μπορεί κανείς να φανταστεί. Είδαμε στην πολυκατοικία μας, φίλες μας, που κολυμπούσαμε μαζί, νεκρές, έχοντας εισπνεύσει τον καυτό αέρα. Είδαμε παιδικούς μας φίλους νεκρούς με τα παιδιά τους…τόσες ιστορίες! Όχι, δεν πιστεύω ότι θα έρθει δικαίωση. Από ποιόν; Το βλέπουμε ότι ο ένας καλύπτει τον άλλο. Παίρνουν προαγωγές αντί να διωχθούν. «Πλημμέλημα» λένε, που με 10€ την ημέρα θάναι έξω όταν τόσοι είναι στο χώμα και τόσοι ταλαιπωρούνται ακόμη. Το κυριότερο, χάθηκε η ανθρωπιά! Εκείνη τη μέρα της 23ης Ιουλίου 2018, οι κουβέντες που ακούσαμε από αστυνομικούς, από οδηγούς ασθενοφόρων και άλλους, που θα μπορούσαν να βοηθήσουν ανθρώπους και δε το έκαναν, ήταν εκτός πραγματικότητας.
Αισθάνεστε κάποιες στιγμές να σας πνίγει η οργή;
Συνεχώς! Μόνο ακούγοντας τη μητέρα μου να διαμαρτύρεται για τους πόνους της κάθε μέρα, αυτό φτάνει. Η ζωή μας άλλαξε όλων. Το Μάτι δεν είναι πια ο τόπος που ζήσαμε χαρούμενα χρόνια. Είναι ένας τόπος κακής μνήμης. Αλλά συγχρόνως δεν μας αφήνουν να ησυχάσουμε. Κάθε μέρα και κάτι νέο ανακοινώνεται, για να γίνει το Μάτι «πρότυπος οικισμός»!!! Μα το Μάτι ήταν πρότυπος οικισμός. Είμασταν ευτυχισμένοι εκεί. Και εμείς ως παιδιά και έφηβοι αλλά και τα παιδιά μας. Είχε δρόμους, και φαρδείς και στενούς, όπως όλη η Ελλάδα, όπως πολλά προάστια. Και κατάφεραν με την παραπληροφόρηση να στρέψουν τον κόσμο εναντίον μας ότι δήθεν οι Ματιώτες έφταιγαν που κάηκαν. Γιατί «δεν υπήρχαν δρόμοι» (ΨΕΜΑ), γιατί «δεν υπήρχαν προσβάσεις προς τις παραλίες» (ΠΟΙΕΣ ΠΑΡΑΛΙΕΣ; ΜΟΝΟ ΑΠΟΚΡΥΜΝΑ ΒΡΑΧΙΑ -ΠΟΙΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΕ ΓΙΑ ΠΡΟΣΒΆΣΕΙΣ; ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ; ΠΟΤΕ! ΟΙ ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΕΦΤΙΑΞΑΝ ΣΚΑΛΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΕΒΑΙΝΟΥΝ ΓΙΑ ΜΠΑΝΙΟ). Την επόμενη όμως φρόντισε το κράτος να τοποθετήσει την επόμενη μέρα, ταμπελίτσα ΠΡΟΣ ΠΑΡΑΛΙΑ! Απίστευτα πράγματα ακούστηκαν και ακούγονται ακόμη. Στρέφουν τον κόσμο τον ένα εναντίον του άλλου, αντί ο ένας να στηρίζει τον άλλο.
Οι πληγές έχουν κλείσει;
Όπως σας είπα, ούτε οι φυσικές πληγές στα σώματα των εγκαυματιών έκλεισαν αλλά ούτε στην ψυχή μας. Δεν ξεχνιούνται αυτές οι στιγμές. Δεν ξεχνιέται η αναλγησία των παραγόντων, δεν ξεχνιέται η παραπληροφόρηση και δεν ξεχνιέται η φρίκη. Ακόμη και σήμερα ακούμε σειρήνες και ιδρώνουμε. Πάμε σε δασώδη μέρη και ψάχνουμε την οδό διαφυγής. Και δεν ξεχνιέται όταν διαρκώς μάς ενοχλούν με παρεμβάσεις χωρίς ουσία αντί να συντηρούν με λογική τα σημεία που πρέπει να συντηρηθούν. Για παράδειγμα, οι ακτές μας, που όντας βραχώδεις και έχοντας καεί πλέον τα δέντρα και τα φυτά που κρατούσαν τα χώματα, σε λίγο θα πέσουν στα κεφάλια των λουομένων. Θα μπορούσα να μιλάω αδιάκοπα για τον παραλογισμό που ακολούθησε την εκατόμβη των νεκρών στο Μάτι. Μακάρι κάποτε να βρουν το δίκιο τους όλοι όσοι πλήττονται.
