Η ορθοσωμία είναι κάτι παραπάνω από άσκηση, είναι βασικό στοιχείο της μυοσκελετικής υγείας.
Τώρα που είναι περίοδος εξετάσεων, η προσοχή στρέφεται εύλογα στη μελέτη, την απόδοση και την ψυχική αντοχή των παιδιών. Κι όμως, υπάρχει μια πτυχή που υποτιμάται συστηματικά: η ορθοσωμία — η στάση του σώματος κατά τη διάρκεια της ημέρας και ιδιαίτερα κατά το διάβασμα.Μιλάει στο Infokids η Δρ. Μάντη Περσάκη, καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής και Διδάκτωρ του ΕΚΠΑ.
Γιατί η στάση σώματος είναι πιο κρίσιμη απ’ όσο νομίζουμε;
Η σωστή ορθοσωμία δεν αφορά μόνο την αποφυγή του πόνου στη μέση ή στον αυχένα.
Είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με:
- Τη συγκέντρωση: Η κακή στάση δυσκολεύει την αναπνοή, μειώνει την οξυγόνωση του εγκεφάλου και επηρεάζει την εγρήγορση.
- Την ψυχολογία: Έχει παρατηρηθεί ότι μια “κλειστή”, σκυφτή στάση συνδέεται με αυξημένο άγχος και χαμηλότερη αυτοπεποίθηση.
- Την κόπωση: Το σώμα που δεν υποστηρίζεται σωστά κουράζεται ταχύτερα, και αυτό συχνά παρερμηνεύεται ως “ψυχική” εξάντληση.
Οι συνήθειες που χτίζουν ή καταστρέφουν:
Κατά τη διάρκεια της μελέτης, πολλές φορές το παιδί κάθεται για ώρες σκυμμένο πάνω από ένα γραφείο, συχνά με το ένα χέρι στο μέτωπο και το άλλο να στηρίζει το κεφάλι του. Αυτή η στάση, όταν επαναλαμβάνεται καθημερινά, δεν είναι απλώς κακή — είναι επιβαρυντική. Μπορεί να οδηγήσει σε χρόνιες μυοσκελετικές δυσλειτουργίες, ακόμα και σε τόσο μικρές ηλικίες.
Τι να προσέξουν γονείς και παιδιά:
Καρέκλα και γραφείο στο σωστό ύψος: Οι αγκώνες πρέπει να είναι περίπου στο ίδιο ύψος με την επιφάνεια του γραφείου, και τα πόδια να ακουμπούν κάτω ή σε υποπόδιο.
Οθόνη στο ύψος των ματιών (για όσους διαβάζουν από υπολογιστή): Αποφεύγεται έτσι η συνεχής κάμψη του αυχένα.
Σύντομες στάσεις ανά 30-40 λεπτά: Όχι απαραίτητα “διάλειμμα”, αλλά αλλαγή στάσης. Λίγο περπάτημα, μερικές διατάσεις.
Δυναμική στάση και όχι ακινησία: Ένα παιδί δεν χρειάζεται να κάθεται απολύτως ακίνητο. Μικρές κινήσεις, αλλαγές θέσης και στάσης ενισχύουν τη ροή αίματος και μειώνουν την καταπόνηση.
Ένα σημαντικό λάθος είναι πως φορτώνουμε στα παιδιά την ευθύνη για την κακή τους στάση. Αν το γραφείο δεν είναι κατάλληλο ή αν το περιβάλλον τα αναγκάζει να “στριμώχνονται”, καμία υπόδειξη για “ορθή στάση” δεν θα έχει αποτέλεσμα. Θα πρέπει ολόκληρο το περιβάλλον του παιδιού να είναι διαμορφωμένο κατάλληλα.
Συμπερασματικά, η ορθοσωμία δεν είναι μια πολυτέλεια ή λεπτομέρεια. Είναι θεμέλιο. Είναι η σιωπηλή προϋπόθεση για καλή υγεία, καλή απόδοση και μακροπρόθεσμη ευεξία. Ειδικά στις κρίσιμες περιόδους των εξετάσεων, αξίζει να μην την παραμελούμε.
Κλείνοντας… με Κίνηση
Η σωστή στάση σώματος δεν διορθώνεται μόνο με συμβουλές — χτίζεται με κίνηση, συνειδητότητα και ενδυνάμωση. Σε μια περίοδο όπως αυτή των εξετάσεων, όπου το σώμα περνά ώρες σε καθιστική ακινησία, είναι σημαντικό να του δώσουμε τα κατάλληλα “εργαλεία” για να ανταποκριθεί.
Μια από τις καλύτερες μορφές άσκησης για την βελτίωση της ορθοσωμίας είναι το pilates, το οποίο απευθύνεται σε όλες τις ηλικίες και βελτιώνει όλες τις παραμέτρους της φυσικής κατάστασης. Είναι φυσικά και μια ευκαιρία να περάσετε ποιοτικό χρόνο με το παιδί σας και να ασκηθείτε.
