Παρά την πρόοδο (;) που έχουμε κάνει ως κοινωνία για τη στήριξη της μητρότητας και της γυναίκας εν γένει, το ερώτημα «μητρότητα ή καριέρα» επανέρχεται αμείλικτο.
Η Ελλάδα γερνά. Και όσο κι αν αυτό ακούγεται σαν τίτλος εφημερίδας που έχουμε δει πολλές φορές, η πραγματικότητα είναι πιο ανησυχητική από ποτέ. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η χώρα μας καταγράφει έναν από τους χαμηλότερους δείκτες γεννήσεων στην Ευρώπη, ενώ οι γυναίκες, εάν αποφασίσουν να το κάνουν, αποκτούν παιδί ολοένα και αργότερα.
Τα αίτια πίσω από αυτό είναι πολύ συγκεκριμένα: η δυσκολία που θέτει η ακρίβεια της καθημερινότητας, οι χαμηλοί μισθοί σε σχέση με τις αυξήσεις στα αγαθά και την κατοικία, η έλλειψη πρακτικής στήριξης στις νέες μαμάδες -παρά τα θετικά βήματα που γίνονται από το υπουργείο Κοινωνκής Συνοχής και Οικογένειας- κάνει την απόφαση της μητρότητας ακόμη πιο δύσκολη.
Μητρότητα ή καριέρα;
Μέσα στην εξίσωση του προβληματισμού για τη μητρότητα, μπαίνει προφανώς το θέμα της καριέρας της γυναίκας. Η πρόσφατη υπόθεση της δημοσιογράφου Ευλαμπίας Ρέβη, η οποία υποστηρίζει ότι αντιμετώπισε επαγγελματικές συνέπειες μετά την ανακοίνωση της εγκυμοσύνης της, δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό. Είναι το σύμπτωμα μιας κοινωνίας που δεν έχει ακόμα συμφιλιωθεί με την έννοια της ισότητας στην πράξη.
Και ίσως εάν πρέπει να επιλέξουμε ένα σημείο που θα πιέσουμε για αλλαγή είναι αυτό. Όταν μια χώρα δεν στηρίζει τη μητέρα, ουσιαστικά δεν στηρίζει το μέλλον της. Το δημογραφικό πρόβλημα δεν λύνεται με ευχολόγια, ούτε με επιδόματα. Χρειάζεται μακροπρόθεσμο σχέδιο που να δίνει στις γυναίκες τη δυνατότητα να αποκτήσουν παιδί χωρίς να νιώθουν ότι βάζουν τη ζωή ή την καριέρα τους σε παύση.
Πλήρως αμειβόμενες άδειες μητρότητας, σύγχρονες και προσιτές δομές φροντίδας παιδιών, προγράμματα επανένταξης στην εργασία μετά τη γέννα και φορολογικά κίνητρα για νέες οικογένειες.
Από τα λόγια στις πράξεις
Στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, η ευρωβουλευτής της ΝΔ, Ελεονώρα Μελέτη, με παρέμβασή της μίλησε για την προώθηση της ισότητας των φύλων, τονίζοντας ότι ζητήματα όπως η ισότητα στην εργασία, στην εκπαίδευση και στην υγεία αποτελούν βασικές προτεραιότητες του χάρτη πορείας για τα δικαιώματα της γυναίκας. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «η ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική και την οικογενειακή ζωή δεν είναι πολυτέλεια. Είναι δικαίωμα που πρέπει να προστατεύσουμε περισσότερο από ποτέ».
Η ευρωβουλευτής του ΕΛΚ και συντονίστρια της Επιτροπής FEMM ανέδειξε τα αντικρουόμενα κοινωνικά στερεότυπα που βαραίνουν τις γυναίκες και ιδίως τις μητέρες, σημειώνοντας αναφορικά με το δίλημμα μητρότητα ή καριέρα πως «ό,τι κι αν κάνει η γυναίκα, θα κριθεί». Επεσήμανε την ανάγκη για πλήρως αμειβόμενα συστήματα άδειας μητρότητας, προσβάσιμες υπηρεσίες φροντίδας παιδιών και ουσιαστικά μέτρα επανένταξης των γυναικών στην αγορά εργασίας, υπογραμμίζοντας πως η εφαρμογή της Οδηγίας για την Ισορροπία Επαγγελματικής και Ιδιωτικής Ζωής πρέπει να στηριχθεί.
Η Ελεονώρα Μελέτη τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να περάσει στην πράξη, με πολιτικές που στηρίζουν ουσιαστικά τη γυναίκα, τη μητέρα και την εργαζόμενη. «Καμία γυναίκα δεν πρέπει να φοβάται να μείνει έγκυος, μήπως και χάσει τη δουλειά της», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η μητρότητα ως κοινωνικό στοίχημα
Η αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας δεν είναι γυναικείο ζήτημα. Είναι εθνικό. Για να αλλάξει η πορεία, πρέπει να αλλάξει η νοοτροπία. Η μητρότητα δεν πρέπει να θεωρείται εμπόδιο, αλλά επένδυση στο μέλλον.
Η Ελλάδα χρειάζεται πολιτικές που θα κάνουν κάθε γυναίκα να αισθάνεται ότι μπορεί να γίνει μητέρα χωρίς να θυσιάσει τη ζωή της. Γιατί μια κοινωνία που δεν στηρίζει τη μητέρα, δεν έχει αύριο. Και αυτό είναι ένα τίμημα που δεν αντέχουμε να πληρώσουμε.
