Συναγερμός από τους επιστήμονες: Ο εφιάλτης των «ιών των τρωκτικών» επιστρέφει λόγω κλιματικής αλλαγής
Ένα πρόσφατο, θανατηφόρο ξέσπασμα χανταϊού σε κρουαζιερόπλοιο στον Ατλαντικό φαίνεται πως είναι μόνο η «κορυφή του παγόβουνου». Μια νέα, δυσοίωνη μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature προειδοποιεί ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη αναδιαμορφώνει τον χάρτη των μεταδοτικών ασθενειών, φέροντας εκατομμύρια ανθρώπους αντιμέτωπους με σπάνιους και φονικούς ιούς.
Η τραγωδία στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius
Η παγκόσμια κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα την κρίση στο ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, το οποίο παραμένει ακινητοποιημένο στα ανοικτά του Πράσινου Ακρωτηρίου. Τρεις επιβάτες (ένα ζευγάρι Ολλανδών και ένας Γερμανός) έχουν ήδη χάσει τη ζωή τους.
Πιστεύεται ότι ο ιός εισέβαλε στο πλοίο κατά τη διάρκεια στάσης στην Αργεντινή, είτε μέσω μολυσμένων επιβατών είτε μέσω τρωκτικών που «τρύπωσαν» στις αποσκευές ή τις προμήθειες.
Η μελέτη του Nature: Πώς το κλίμα «σπρώχνει» τους ιούς
Οι ερευνητές του UC Davis προειδοποιούν ότι τέτοια περιστατικά θα γίνουν η νέα κανονικότητα. Η άνοδος της θερμοκρασίας και οι αλλαγές στις βροχοπτώσεις αναγκάζουν τα τρωκτικά —τους φυσικούς ξενιστές ιών όπως οι αρεναϊοί— να μεταναστεύσουν σε νέες περιοχές.
Τι προβλέπει το μοντέλο Μηχανικής Μάθησης:
- Επέκταση μολύνσεων: Ιοί που προκαλούν σοβαρούς αιμορραγικούς πυρετούς (όπως οι Guanarito, Machupo και Junin) θα εξαπλωθούν από την κεντρική Νότια Αμερική προς τη Βραζιλία, την Κολομβία και τις Άνδεις.
- Νέοι πληθυσμοί σε κίνδυνο: Εκατομμύρια άνθρωποι που δεν έχουν έρθει ποτέ σε επαφή με αυτούς τους ιούς θα εκτεθούν για πρώτη φορά, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα μαζικών επιδημιών με θνησιμότητα που αγγίζει το 30%.
Πώς μεταδίδονται αυτοί οι ιοί;
Αντίθετα με τη γρίπη, ο χανταϊός και οι αρεναϊοί σπάνια μεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η μόλυνση συμβαίνει συνήθως μέσω:
- Επαφής με εκκρίσεις τρωκτικών (ούρα, κόπρανα, σάλιο).
- Εισπνοής σκόνης που περιέχει μολυσμένα σωματίδια.
- Κατανάλωσης μολυσμένης τροφής.
Γιατί η απειλή είναι πλέον παγκόσμια;
Η καταστροφή των δασών και η επέκταση των πόλεων φέρνουν τον άνθρωπο όλο και πιο κοντά στους βιότοπους των τρωκτικών. «Καθώς η κλιματική αλλαγή επιταχύνεται, ο κίνδυνος “ταξιδεύει” μαζί με τα τρωκτικά», σημειώνει ο δρ. Πρανάβ Κουλκάρνι, επικεφαλής της μελέτης.
Το περιστατικό στο MV Hondius αποτελεί μια σκληρή υπενθύμιση ότι οι ιοί αυτοί μπορούν πλέον να «επιβιβαστούν» σε πλοία και αεροπλάνα, μετατρέποντας τοπικές απειλές σε διεθνή ζητήματα δημόσιας υγείας.
