Οι νέες προδιαγραφές λειτουργίας των βρεφικών, παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών προκαλούν έντονες αντιδράσεις στον χώρο της προσχολικής αγωγής. Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Παιδαγωγών Πρώιμης Παιδικής Ηλικίας (ΠΑΣΥΠΠΠΗ) ζητά την επανεξέταση των σχετικών ρυθμίσεων, εκφράζοντας ανησυχίες για τις αλλαγές στους χώρους ύπνου και παιχνιδιού, τον αριθμό των παιδιών που μπορούν να φιλοξενούνται και τις ηλικίες ένταξης στα παιδικά τμήματα.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η Κοινή Υπουργική Απόφαση 21882/2026, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 6093/07.10.2026 και συνυπογράφεται από τα υπουργεία Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Με ανακοίνωσή του προς τις αρμόδιες υπουργούς, ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι οι αλλαγές ενδέχεται να επηρεάσουν την ασφάλεια, την καθημερινή φροντίδα και τις συνθήκες ανάπτυξης των παιδιών. Παράλληλα, ζητά να δημοσιοποιηθούν τα επιστημονικά δεδομένα στα οποία βασίστηκε η διαμόρφωση του νέου πλαισίου.
Τι αλλάζει στους παιδικούς σταθμούς με τη νέα ΚΥΑ
Σύμφωνα με την καταγραφή του ΠΑΣΥΠΠΠΗ, οι νέες ρυθμίσεις τροποποιούν βασικές προδιαγραφές για τη λειτουργία των δομών προσχολικής αγωγής, από τη χωρητικότητα και τις διαστάσεις των χώρων έως τον εξοπλισμό και την ηλικία μετάβασης των παιδιών σε διαφορετικά τμήματα.
Οι αλλαγές που επισημαίνει ο Σύνδεσμος περιλαμβάνουν:
- Αύξηση της δυναμικότητας: Το επιτρεπόμενο ποσοστό υπέρβασης της προβλεπόμενης χωρητικότητας αυξάνεται από 10% σε 15% στην Αττική και στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης.
- Μεγαλύτερος αριθμός βρεφών στις αίθουσες ύπνου: Ο σχεδιασμός προβλέπεται να καλύπτει 12 έως 14 βρέφη, αντί για 10 έως 12.
- Διαφορετικός υπολογισμός του χώρου ύπνου: Η επιφάνεια των 2,50 τετραγωνικών μέτρων συνδέεται πλέον με τη θέση ύπνου και όχι με κάθε βρέφος, με πρόβλεψη μίας θέσης ύπνου ανά δύο βρέφη.
- Μείωση της ελάχιστης επιφάνειας των αιθουσών ύπνου: Από 15 τετραγωνικά μέτρα σε 12.
- Λιγότερες θέσεις αλλαγής βρεφών: Η αναλογία μεταβάλλεται από μία θέση ανά έξι βρέφη σε μία ανά εννέα.
- Μικρότερος απαιτούμενος υπαίθριος χώρος: Από 4,50 σε 3,50 τετραγωνικά μέτρα ανά παιδί, ενώ στην Αττική και στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης προβλέπονται 3 τετραγωνικά μέτρα ανά παιδί.
- Αλλαγές στα προστατευτικά κιγκλιδώματα: Το ελάχιστο ύψος τους μειώνεται από 1,50 σε 1,20 μέτρα.
- Νωρίτερη μετάβαση στα παιδικά τμήματα: Το ηλικιακό όριο μειώνεται από τα δυόμισι στα δύο έτη.
Ο ΠΑΣΥΠΠΠΗ εκτιμά ότι οι συγκεκριμένες τροποποιήσεις δεν αποτελούν απλώς τεχνικές αλλαγές, καθώς επηρεάζουν το περιβάλλον στο οποίο τα παιδιά περνούν μεγάλο μέρος της ημέρας τους, κοιμούνται, παίζουν και συμμετέχουν σε δραστηριότητες.
Οι ανησυχίες για την ασφάλεια και την ποιότητα της φροντίδας
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί στον Σύνδεσμο ο συνδυασμός της αύξησης της χωρητικότητας με τη μείωση των απαιτούμενων επιφανειών.
Όπως υποστηρίζει, όταν περισσότερα παιδιά φιλοξενούνται σε περιορισμένους χώρους, ενδέχεται να μειώνονται οι ευκαιρίες για ελεύθερο παιχνίδι, κίνηση και εξερεύνηση, αλλά και ο χρόνος ουσιαστικής αλληλεπίδρασης κάθε παιδιού με τον παιδαγωγό.
Επιφυλάξεις διατυπώνονται επίσης για τις προβλέψεις που αφορούν τον ύπνο και την ατομική υγιεινή των βρεφών. Ο Σύνδεσμος τονίζει ότι οι ανάγκες των μικρών παιδιών δεν μπορούν να αξιολογούνται αποκλειστικά με βάση τη χωρητικότητα μιας δομής.
Στην ανακοίνωσή του επισημαίνει χαρακτηριστικά ότι τα παιδιά δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αριθμοί σε πίνακες δυναμικότητας, ούτε να αυξάνεται ο αριθμός τους σε έναν χώρο μόνο και μόνο επειδή τροποποιήθηκαν οι κανονιστικές απαιτήσεις.
Για τον λόγο αυτό, ζητά να γίνουν γνωστά τα στοιχεία που αξιοποιήθηκαν κατά την αξιολόγηση των νέων προδιαγραφών και να διευκρινιστεί με ποιον τρόπο διασφαλίζεται η προστασία των παιδιών.
Γιατί προκαλεί αντιδράσεις η ένταξη παιδιών δύο ετών στα παιδικά τμήματα
Ένα από τα ζητήματα που θέτει ο ΠΑΣΥΠΠΠΗ αφορά τη μείωση της ηλικίας μετάβασης από τα βρεφικά στα παιδικά τμήματα, από τους 30 στους 24 μήνες.
Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, η διαφορά των έξι μηνών μπορεί να είναι σημαντική στην πρώιμη παιδική ηλικία, καθώς κατά το συγκεκριμένο διάστημα τα παιδιά συνεχίζουν να αναπτύσσουν τις γλωσσικές, κινητικές, γνωστικές, κοινωνικές και συναισθηματικές τους δεξιότητες.
Ένα παιδί δύο ετών ενδέχεται να έχει διαφορετικές ανάγκες φροντίδας και αυτοεξυπηρέτησης από ένα παιδί δυόμισι ετών. Γι’ αυτό, ο Σύνδεσμος ζητά να διευκρινιστεί εάν η αλλαγή του ηλικιακού ορίου συνοδεύτηκε από αξιολόγηση της καταλληλότητας των χώρων, των αναλογιών προσωπικού και της οργάνωσης των τμημάτων.
Όπως επισημαίνει, η ανάπτυξη των παιδιών ακολουθεί διαφορετικούς ρυθμούς και οι ανάγκες τους δεν αλλάζουν αυτόματα με την τροποποίηση μιας υπουργικής απόφασης.
Τι προβλέπεται για το προσωπικό των δομών
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκονται και οι προβλέψεις για τη στελέχωση των παιδικών σταθμών.
Όπως αναφέρει ο ΠΑΣΥΠΠΠΗ, η νέα ΚΥΑ προβλέπει έναν βρεφονηπιοκόμο για μονάδα δυναμικότητας έως οκτώ βρεφών, με διαφορετικές απαιτήσεις για μεγαλύτερες μονάδες. Για τα νηπιακά τμήματα προβλέπεται ένας νηπιαγωγός για δυναμικότητα έως 25 νηπίων.
Επιπλέον, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ο διευθυντής ή ο διευθυντής παιδαγωγικού προγράμματος μπορεί να συμμετέχει στην εργασία ενός τμήματος και να υπολογίζεται στη στελέχωσή του.
Ο Σύνδεσμος εκφράζει την άποψη ότι η τυπική κάλυψη των θέσεων προσωπικού δεν αρκεί από μόνη της για να εγγυηθεί την επαρκή παιδαγωγική παρουσία καθ’ όλη τη διάρκεια λειτουργίας μιας δομής.
Για να υποστηρίξει τις ενστάσεις του, παραθέτει παραδείγματα από άλλα ευρωπαϊκά συστήματα προσχολικής αγωγής. Συγκεκριμένα, αναφέρει αναλογία ενός εργαζομένου ανά τρία παιδιά κάτω των τριών ετών στη Νορβηγία και ενός ανά τέσσερα παιδιά στη Φινλανδία. Για την Αγγλία επικαλείται αναλογία ενός εργαζομένου ανά τρία παιδιά κάτω των δύο ετών και ενός ανά πέντε παιδιά ηλικίας δύο ετών.
Ο ίδιος διευκρινίζει ότι τα στοιχεία δεν μπορούν να συγκριθούν άμεσα με τον ελληνικό τρόπο υπολογισμού της δυναμικότητας, καθώς υπάρχουν διαφορές στα ηλικιακά όρια και στις μεθόδους καταμέτρησης.
Ενστάσεις για τους επαγγελματικούς τίτλους και την επιστημονική βάση των αλλαγών
Οι παρατηρήσεις του ΠΑΣΥΠΠΠΗ δεν περιορίζονται στους χώρους και στο προσωπικό, αλλά επεκτείνονται και στην επαγγελματική ορολογία της νέας απόφασης.
Ειδικότερα, ο Σύνδεσμος ζητά διευκρινίσεις για τη χρήση του τίτλου «νηπιαγωγός» στον πίνακα στελέχωσης των παιδικών τμημάτων, καθώς και για την απουσία του τίτλου «Παιδαγωγός Πρώιμης Παιδικής Ηλικίας».
Όπως εξηγεί, στόχος του είναι να αποτυπώνονται με σαφήνεια οι διακριτοί επιστημονικοί ρόλοι και τα επαγγελματικά προσόντα, χωρίς να αμφισβητούνται τα δικαιώματα άλλων ειδικοτήτων.
Παράλληλα, ζητά να γίνει γνωστό ποιοι επιστημονικοί φορείς συμμετείχαν στη διαμόρφωση των ρυθμίσεων, ποιες μελέτες λήφθηκαν υπόψη και εάν ζητήθηκε η γνώμη του Εθνικού Συμβουλίου Αγωγής και Φροντίδας στην Πρώιμη Παιδική Ηλικία.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Συνδέσμου, στο δημοσιευμένο κείμενο της ΚΥΑ δεν παρατίθενται συγκεκριμένες επιστημονικές μελέτες ή γνωμοδοτήσεις που να τεκμηριώνουν τις επίμαχες μεταβολές.
Τι ζητά ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Παιδαγωγών Πρώιμης Παιδικής Ηλικίας
Ο ΠΑΣΥΠΠΠΗ καλεί τα συναρμόδια υπουργεία να επανεξετάσουν τις νέες προδιαγραφές και να παρουσιάσουν τα επιστημονικά δεδομένα στα οποία στηρίχθηκαν οι αποφάσεις τους.
Ζητά, επίσης, να αξιολογηθούν οι πιθανές επιπτώσεις στην ασφάλεια και στην καθημερινή φροντίδα των παιδιών, καθώς και να συμμετάσχουν επιστημονικοί και επαγγελματικοί φορείς στη διαδικασία επανεξέτασης του πλαισίου.
Ο Σύνδεσμος αναγνωρίζει ότι η ανάγκη εξασφάλισης περισσότερων θέσεων σε βρεφικούς και παιδικούς σταθμούς είναι υπαρκτή. Υποστηρίζει, ωστόσο, ότι η αντιμετώπισή της πρέπει να βασίζεται στη δημιουργία κατάλληλων υποδομών, στην επαρκή στελέχωση και στη διατήρηση υψηλού επιπέδου παρεχόμενης φροντίδας.
Το βασικό μήνυμα της ανακοίνωσής του είναι ότι η προσχολική αγωγή δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ζήτημα χωρητικότητας, αλλά οφείλει να οργανώνεται με γνώμονα τις ανάγκες, την ασφάλεια και την ομαλή ανάπτυξη των παιδιών.
