Οι οθόνες έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των παιδιών, από τη μάθηση και την ψυχαγωγία μέχρι την επικοινωνία. Πόσο όμως επηρεάζει αυτή η αλλαγή τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουν, παίζουν και αναπτύσσονται;
Ο καθηγητής Ιατρικής και διευθυντής της Ενδοκρινολογικής Μονάδας του ΕΚΠΑ, Γεώργιος Χρούσος, μίλησε στο «Studio στις 3» για την επίδραση των οθονών στα παιδιά, τη σωματική δραστηριότητα, τη μυωπία αλλά και τον καθοριστικό ρόλο του ύπνου.
«Το φυσικό περιβάλλον για να μάθει ο άνθρωπος είναι το παιχνίδι»
Όπως ανέφερε ο καθηγητής, ο τρόπος με τον οποίο τα παιδιά μαθαίνουν σήμερα έχει αλλάξει σημαντικά, καθώς ένα μέρος της μάθησης και της καθημερινής τους απασχόλησης έχει μεταφερθεί στις οθόνες.
«Τα παιδάκια μας τώρα που μαθαίνουν από τις οθόνες είναι σε ένα αφύσικο περιβάλλον. Γιατί το φυσικό περιβάλλον για να μάθει ο άνθρωπος είναι το παιχνίδι», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι το παιχνίδι αποτελούσε διαχρονικά βασικό τρόπο με τον οποίο τα παιδιά μάθαιναν και κοινωνικοποιούνταν.
«Τα παιδάκια μαθαίνανε μέχρι τώρα για τα τριακόσια χιλιάδες χρόνια που έχουμε πολιτισμό σαν άνθρωποι, το μαθαίνανε παίζοντας», σημείωσε.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, σήμερα ένα μικρότερο μέρος της παιδικής ηλικίας αφιερώνεται στο ελεύθερο παιχνίδι και στην αλληλεπίδραση με άλλα παιδιά, ενώ σημαντικό μέρος της δραστηριότητας πραγματοποιείται μέσω μιας οθόνης.
Τι είπε για τις γνωστικές ικανότητες των παιδιών
Ο Γεώργιος Χρούσος αναφέρθηκε και στις αλλαγές που, όπως είπε, έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια σε ορισμένες γνωστικές δεξιότητες.
«Τώρα τελευταία έχουν μετρήσει το IQ των παιδιών τα τελευταία είκοσι, είκοσι πέντε χρόνια, το λεγόμενο ακαδημαϊκό IQ, που είναι να κάνεις πράξεις, να διαβάζεις και να καταλαβαίνεις κείμενο. Εδώ δεν πάμε καλά», ανέφερε.
Την ίδια στιγμή, σημείωσε ότι τα παιδιά εμφανίζουν ιδιαίτερη εξοικείωση με την τεχνολογία και τον χειρισμό ψηφιακών συσκευών.
«Στο να χειριστούμε τις μηχανές πάμε πάρα πολύ καλά. Αλλά δυστυχώς δεν είναι αρκετό αυτό για να αντιρροπήσει το πρόβλημα», πρόσθεσε.
Η αναφορά στη μυωπία
Ένα ακόμη ζήτημα που έθεσε ο καθηγητής ήταν η αύξηση της μυωπίας στα παιδιά.
Όπως ανέφερε, η πολύωρη ενασχόληση με οθόνες και η παρατεταμένη εστίαση σε κοντινή απόσταση συνδέονται με την ανησυχία για την αύξηση των περιστατικών μυωπίας.
«Υπολογίζουν ότι το 2050 τα μισά παιδιά θα έχουν μυωπία. Είναι από τις οθόνες και πολύ κοντά η ατένιση που κάνουμε», είπε χαρακτηριστικά.
«Πρέπει να ζούμε όσο γίνεται πιο πολύ φυσική ζωή»
Μιλώντας για την υγεία και τον σύγχρονο τρόπο ζωής, ο καθηγητής στάθηκε στη σημασία της ισορροπίας ανάμεσα στη διατροφή, την άσκηση, τον ύπνο και τη διαχείριση του στρες.
«Πρέπει να ζούμε όσο γίνεται πιο πολύ φυσική ζωή. Ό,τι σας είπα είναι φυσικό. Διατροφή, άσκηση, ύπνος. Και αυτό που πρέπει να ρυθμίσουμε τώρα είναι το στρες», τόνισε.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον ύπνο, επισημαίνοντας ότι κατά τη διάρκεια της νύχτας ο οργανισμός περνά σε μια διαδικασία αποκατάστασης.
«Τις βραδινές ώρες και τις ώρες του ύπνου πρέπει ο οργανισμός να ξεκουράζεται, διότι εκεί γίνονται οι επιδιορθώσεις. Εκεί το DNA επιδιορθώνεται», ανέφερε.
Ο ρόλος του βαθύ ύπνου
Ο καθηγητής μίλησε επίσης για τον βαθύ ύπνο και τις διαδικασίες που πραγματοποιούνται στον εγκέφαλο κατά τη διάρκειά του.
«Ο εγκέφαλος εκεί καθαρίζει», είπε, περιγράφοντας τη λειτουργία που, σύμφωνα με την εξήγησή του, συνδέεται με τα δέλτα κύματα του βαθύ ύπνου.
«Κάθε φορά που έχουμε βαθύ ύπνο, που είναι δύο, τρεις φορές τη νύχτα όταν κοιμόμαστε, τα λεγόμενα δέλτα κύματα, όταν γίνεται αυτό, ανοίγουν οι κρουνοί του εγκεφαλονωτιαίου υγρού και περνάει το υγρό μέσα και καθαρίζει. Σαν ποτάμι που καθαρίζει», κατέληξε.
Οι επισημάνσεις του καθηγητή επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για την καθημερινότητα των παιδιών στην εποχή των οθονών και τη σημασία που έχουν το παιχνίδι, η κίνηση, η κοινωνική επαφή και ο επαρκής ύπνος στην παιδική ζωή.
