Μία από τις σημαντικότερες δικαστικές υποθέσεις που έχουν ανοίξει στην Ιταλία κατά των μέσων κοινωνικής δικτύωσης βρίσκεται σε εξέλιξη, μετά την αυτοκτονία της 12χρονης Ροσέλα από την πόλη Άστι της βόρειας Ιταλίας.
Οι γονείς του κοριτσιού συμμετέχουν σε συλλογική αγωγή κατά των εταιρειών Meta και TikTok, υποστηρίζοντας ότι οι αλγόριθμοι των πλατφορμών ενίσχυσαν την ψυχική επιβάρυνση της κόρης τους, εγκλωβίζοντάς την σε έναν φαύλο κύκλο περιεχομένου σχετικού με την κατάθλιψη και τον αυτοτραυματισμό.
Ένας μυστικός λογαριασμός στο Instagram
Μετά τον θάνατο της Ροσέλα, οι γονείς απέκτησαν πρόσβαση στις ηλεκτρονικές συσκευές της και ανακάλυψαν ότι χρησιμοποιούσε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πολύ περισσότερο απ’ όσο γνώριζαν.
Μεταξύ των ευρημάτων βρέθηκε και ένας κρυφός λογαριασμός στο Instagram με το όνομα «Just a dead pers0n» («Απλώς ένας νεκρός άνθρωπος»), όπου το γράμμα «ο» είχε αντικατασταθεί από τον αριθμό μηδέν.
Σύμφωνα με την οικογένεια, η 12χρονη ξεκίνησε να αναζητά περιεχόμενο σχετικό με την κατάθλιψη το 2023 και στη συνέχεια οι αλγόριθμοι των πλατφορμών συνέχισαν να της προτείνουν παρόμοιο υλικό.
«Ήταν σαν να απέκτησε δική του ζωή και να κάλυψε τη χαρούμενη πλευρά του χαρακτήρα της», δήλωσε η μητέρα της στο Reuters.
Οι γονείς ζητούν αυστηρότερα μέτρα προστασίας
Η υπόθεση αποτελεί την πρώτη συλλογική αγωγή στην Ιταλία που αμφισβητεί ευθέως τον τρόπο λειτουργίας των αλγορίθμων των κοινωνικών δικτύων.
Οι οικογένειες ζητούν:
- Αυστηρότερους περιορισμούς για τους ανήλικους χρήστες.
- Μεγαλύτερη ενημέρωση των γονέων.
- Αποτελεσματικότερες δικλίδες ασφαλείας.
- Ενίσχυση της προστασίας των παιδιών από επικίνδυνο περιεχόμενο.
Η απάντηση της Meta και της TikTok
Η Meta απορρίπτει τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι η προστασία των εφήβων αποτελεί βασική προτεραιότητα, αναφερόμενη στους ειδικούς λογαριασμούς «Teen Accounts» και στα εργαλεία ασφαλείας που διαθέτει.
Από την πλευρά της, η TikTok επισημαίνει ότι αφαιρεί περισσότερο από το 99% του περιεχομένου που παραβιάζει τις πολιτικές της και επενδύει σε μηχανισμούς προστασίας της ψυχικής υγείας των χρηστών.
Καμία από τις δύο εταιρείες δεν σχολίασε ειδικά την περίπτωση της Ροσέλα, λόγω της εκκρεμούς δικαστικής διαδικασίας.
Εντείνεται ο έλεγχος των social media στην Ευρώπη
Η υπόθεση έρχεται σε μια περίοδο όπου οι ευρωπαϊκές αρχές αυξάνουν την πίεση προς τις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες για την προστασία των ανηλίκων.
Παράλληλα, στη Βρετανία εξετάζονται μέτρα που θα περιορίζουν τη χρήση κοινωνικών δικτύων από παιδιά κάτω των 16 ετών, ενώ οι ρυθμιστικές αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενισχύουν την εφαρμογή του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA).
Ειδικοί προειδοποιούν για την προβληματική χρήση
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει επισημάνει ότι η προβληματική χρήση των κοινωνικών δικτύων αυξάνεται μεταξύ των εφήβων και συνδέεται με μειωμένη ευεξία, προβλήματα ύπνου και άλλους κινδύνους για την υγεία.
Παράλληλα, επιστημονικές μελέτες που έχουν δημοσιευθεί στο περιοδικό JAMA Pediatrics καταγράφουν διαφορές στην ανάπτυξη του εγκεφάλου σε εφήβους που χρησιμοποιούν εντατικά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ωστόσο, άλλοι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η σχέση ανάμεσα στα social media και την ψυχική υγεία των νέων είναι ιδιαίτερα σύνθετη και δεν επιτρέπει απλές απαντήσεις, τονίζοντας παράλληλα ότι η εμπιστοσύνη και η επικοινωνία με τα παιδιά είναι πιο αποτελεσματικές από τον απόλυτο έλεγχο.
