Κατερίνα Μάρκου: «Δεν θα αγαπούσα περισσότερο τον γιο μου αν τον γεννούσα και μου έμοιαζε»

Την Κατερίνα Μάρκου οι περισσότεροι τη γνωρίζαμε μέσα από την πολιτική της δράση, ως βουλευτής της Ν. Δημοκρατίας. Πριν από λίγες εβδομάδες, όμως, γνωρίσαμε το αληθινό πρόσωπο της γυναίκας, που χωρίς προκαταλήψεις και ταμπού,  μίλησε ανοιχτά για την υιοθεσία του παιδιού της, για τον αγώνα της να αποκτήσει ένα παιδί έπειτα από αμέτρητες προσπάθειες εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Η κ. Μάρκου βίωσε από νωρίς τον επίπονο για πολλές γυναίκες αγώνα απόκτησης βιολογικού παιδιού, μπαίνοντας στην διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης τόσες φορές που και η ίδια πλέον δυσκολεύεται να μετρήσει. Τελικά, αποφάσισε να ξεκινήσει έναν ακόμα δύσκολο αγώνα και αυτή τη φορά να τα καταφέρει: Υιοθέτησε ένα μόλις λίγων μηνών αγοράκι και πλέον είναι η υπερήφανη μαμά του Δημοσθένη που πηγαίνει στον παιδικό σταθμό.

Οι παραπάνω γραμμές δεν αρκούν για να περιγράψουν τον σωματικό, ψυχικό και συναισθηματικό αγώνα της γυναίκας που επιθυμεί όσο τίποτε άλλο να γίνει μάνα. Δεν αρκούν για να εξηγήσουν τι σημαίνει εξωσωματική γονιμοποίηση στην Ελλάδα -τις προεκτάσεις της διαδικασίας, τις επιπτώσεις στην γυναίκα, τα νομικά κενά-, ούτε βέβαια το τι γίνεται με τις υιοθεσίες και γιατί αποτελούν τέτοιο δαιδαλώδες και χρονοβόρο ζήτημα. Αν υπάρχει, όμως, ένας άνθρωπος που τα γνώρισε όλα αυτά εκ των έσω και μπορεί να συμβουλεύσει καλύτερα από κάθε άλλον ένα ζευγάρι που επιθυμεί να αποκτήσει παιδί αλλά δεν τα καταφέρνει, αυτή είναι η κ. Κατερίνα Μάρκου.

Το Infokids.gr την συνάντησε και μίλησε μαζί της για όλα αυτά, μα και πώς θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί το τεράστιο δημογραφικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα σήμερα:

Έπειτα από τη μακροχρόνια εμπειρία σας με την εξωσωματική γονιμοποίηση, πιστεύετε ότι η διαδικασία αυτή είναι προς όφελος της γυναίκας; Είναι, τελικά μια βοηθητική διαδικασία για την γυναίκα που θέλει να αποκτήσει παιδί ή την εξαντλεί;

Κ.Μ.: Ναι, πιστεύω πως είναι διαδικασία που βοηθάει να αποκτήσει ένα ζευγάρι παιδί και έχουν βοηθηθεί πάρα πολλά ζευγάρια. Δεν πρέπει να ξεχνάμε, όμως, όλες όσες ξεκινούμε αυτή τη διαδικασία πως το ποσοστό επιτυχίας είναι 20%. Πολλά, πάρα πολλά είναι και τα ζευγάρια που δεν κατάφεραν να κρατήσουν στην αγκαλιά τους το παιδί τους. Είναι μια εξαντλητική διαδικασία που χάνεις χρόνο, πολύ χρήμα, σε φθείρει ψυχικά, απομακρύνεσαι από τον σύντροφο σου, χάνεις την καθημερινότητα και τον αυθορμητισμό σου. Όσο για την σωματική φθορά, είναι κάτι που το βλέπεις μέρα με την μέρα: τα κιλά που μπαίνουν, η αλλοίωση στη γεύση, τα νεύρα, το άγχος… και το χειρότερο; Δεν φεύγει ποτέ από το μυαλό σου το ερώτημα: τόσες ορμόνες, θα με βλάψουν; Αν αποκτήσω παιδί, θα καταφέρω να το δω να μεγαλώνει; Η κάθε μια από εμάς ξέρει τι πρέπει να κάνει. Πρέπει, όμως, η ίδια να αποφασίσει πότε να σταματήσει.

Η Ελλάδα έχει γίνει προορισμός διεθνώς από οικογένειες που θέλουν να υποβληθούν σε εξωσωματική γονιμοποίηση και το νομοθετικό τους πλαίσιο δεν το επιτρέπει. Ποια είναι η γνώμη σας γι’αυτό;

Όπως σε ολόκληρη την Ευρώπη, έτσι και στην Ελλάδα άμεσα  πρέπει να υπάρξει νομοθετικό πλαίσιο. Πρέπει να οριστεί ηλικιακό όριο καθώς και ο μέγιστος αριθμός εξωσωματικών που μπορεί να κάνει κάθε γυναίκα. Στην Αγγλία οι προσπάθειες ανέρχονται στις 3 και στην Γαλλία στις 4. Και περίπου έως τα 43 έτη μπορείς να ξεκινήσεις την διαδικασία.

Κάτι παρόμοιο ισχύει για τα δημόσια κέντρα υποβοηθούμενης γονιμοποίησης στην Ελλάδα. Παρ’ όλα αυτά τα ιδιωτικά κέντρα είναι ανεξέλεγκτα. Δεν υπάρχει καν κάρτα ασθενούς που θα μπορεί ανά πάσα στιγμή ο εκάστοτε γιατρός να ανατρέξει, να ενημερωθεί για το τι συμβαίνει, τα φάρμακα που  χορηγήθηκαν και το πρωτόκολλο που είχε ακολουθηθεί τις προηγούμενες φορές. Κατά την ταπεινή μου άποψη πάντα, δεν είναι δυνατόν γυναίκες 50 -52 ετών να ξεκινούν από αυτή τη διαδικασία.

Στην Ελλάδα το κόστος των εξωσωματικών είναι το χαμηλότερο σχεδόν σε ολόκληρη την Ευρώπη. Με ποιοτικές υπηρεσίες και μονάδες υψηλού επιπέδου. Είμαστε η χώρα που δεν έχει μέτρο, μπορείς να αγοράσεις όσο σπέρματα ή ωάρια θέλεις και να υποβληθείς σε όσες εξωσωματικές αντέχει η τσέπη και η ψυχή σου.

Τι συμβουλεύετε μια γυναίκα 30-35 ετών που δυσκολεύεται να τεκνοποιήσει και σκέφτεται την διαδικασία της εξωσωματικής; Να συνεχίσει τις προσπάθειες; Να κάνει αίτηση για υιοθεσία;

Συμβουλές δεν θα δώσω, απλά καταθέτω την προσωπική μου εμπειρία. Για εμένα δεν άξιζε τον κόπο η τόσο μεγάλη ταλαιπωρία που πέρασα. Ναι, από την στιγμή που πήρα το αγόρι μου αγκαλιά, νιώθω ελεύθερη και ευτυχισμένη. Δεν θα τον αγαπούσα περισσότερο αν τον γεννούσα και μου έμοιαζε.

Είμαι ευτυχισμένη που ήρθε στην ζωή μας και μας γέμισε φως και χαμόγελα. Όταν ένα ζευγάρι αποφασίζει να υιοθετήσει παιδί χρειάζεται ωριμότητα, πολλή συζήτηση και προσωπική ολοκλήρωση. Εμφανίζονται διάφορα ζητήματα διαπροσωπικά ανάμεσα στο ζευγάρι αλλά και στον κοινωνικό περίγυρο. Ο ρόλος του γονέα έχει πολλές προσωπικές ανακαλύψεις κυρίως των ορίων μας, πολύ κόπο και καθημερινή προσπάθεια για να μπορέσεις να δημιουργήσεις μια προσωπικότητα που θα μπορέσει κάποια στιγμή να σταθεί μόνη της. Ο θετός γονέας καλείται να αποδείξει την ικανότητα αυτή επί δύο μιας και αυτός ο ρόλος δεν ήταν τυχαίος. Η υιοθεσία είναι μια πράξη αγάπης που με την σωστή καθοδήγηση από ειδικούς (την έχεις ανάγκη γιατί από το άγχος σου να τα κάνεις όλα σωστά φτάνεις να αμφισβητείς τον εαυτό σου) ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, η οικογένεια μεγαλώνει ένα παιδί με τρυφερότητα, ζεστασιά και ειλικρίνεια.

Τελικά, έπειτα από τον νόμο που πέρασε η κ. Θεανώ Φωτίου έγινε πιο σύντομη η διαδικασία της υιοθεσίας το τελευταίο διάστημα; Εσάς πόσο χρόνο σας πήρε από τη στιγμή που κάνατε την αίτηση μέχρι να πάρετε επιτέλους το παιδί στο σπίτι σας;

Αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα 2.000 με 3.000 παιδιά είναι στα ιδρύματα. Δυστυχώς, ο κανόνας στη χώρα μας είναι το ίδρυμα. Όμως όσο καλά κι αν είναι τα ιδρύματα -γιατί, ναι, τα ιδρύματα στη χώρα είναι σε πολύ καλό επίπεδο- δεν αποτελούν τον φυσικό τόπο του παιδιού που είναι η οικογένεια, η ηρεμία, η αγκαλιά, η κανονικότητα.

Αυτή τη στιγμή η αναμονή είναι περίπου 4 χρόνια. Είναι μια μακροχρόνια διαδικασία με αρκετά μεγάλη γραφειοκρατία, πολλούς ελέγχους (χωρίς αυτό να είναι απαραίτητα κακό), μακροχρόνιες δικαστικές διαδικασίες και έλλειψη παιδιών για υιοθεσία. Στο νομοσχέδιο της κυρίας Φωτίου έγιναν κάποιες διορθώσεις αλλά τίποτα σπουδαίο και σύγχρονο.

Για παράδειγμα στην Αγγλία η όλη διαδικασία κρατάει 1 με 1,5 χρόνο. Είναι πολύ άσχημο -επιτρέψτε μου την έκφραση- να «παραμυθιάζουμε» τα ζευγάρια και να τα κάνουμε να πιστεύουν πως ενώ περιμένουν χρόνια για ένα παιδί, ξαφνικά θα αποκτήσουν παιδί από την μια στιγμή στην άλλη.

Θα πρέπει να προχωρήσουμε σε:

-Οικογενειακά δικαστήρια που θα προχωρούν γρηγορότερα τις διαδικασίες και θα έχουν μεγαλύτερη εξειδίκευση.

-Θα μπορούσαν να γίνουν διακρατικές συμφωνίες και με κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με Τρίτες Χώρες για να μπορέσουμε να καλύψουμε τις ανάγκες που έχει η χώρα μας σε παιδιά και τα ζευγάρια να μην είναι στο έλεος των MKO.

-Μείωση της γραφειοκρατίας: Ναι στους ελέγχους, συχνότερους αν θέλετε, αλλά όταν το παιδί βρίσκεται στο νέο του σπίτι.

-Γρηγορότερες διαδικασίες για την αναδοχή. Στη χώρα μας το 10% των παιδιών πηγαίνουν σε ανάδοχη οικογένεια.

Όσο για εμένα ναι, ήταν μια μακροχρόνια διαδικασία που κράτησε αρκετά χρόνια. Άξιζε όμως τον κόπο η αναμονή.

Σκέφτεστε το ενδεχόμενο ενός δεύτερου παιδιού;

Αν όλα πάνε καλά όπως σχεδιάζουμε ναι, θέλω ένα ακόμη παιδί.

Τα τελευταία χρόνια το δημογραφικό πρόβλημα στην Ελλάδα έχει φτάσει στο απροχώρητο. Δυστυχώς, όμως, δεν βλέπουμε να γίνονται ριζικές, ουσιαστικές αλλαγές προκειμένου η ελληνική οικογένεια να αποκτήσει περισσότερα παιδιά. Πού θα οδηγηθεί η χώρα από αυτό και τι χρειάζεται να κάνουν άμεσα οι κυβερνήσεις;

Δυστυχώς, στην χώρα μας, δεν υπάρχει εθνική  πολιτική οικογένειας και πληθυσμού. Οι γυναίκες θέλουν να κάνουν περισσότερα παιδιά από ένα, αλλά δεν κάνουν λόγω του αυξημένου κόστους που συνεπάγεται ένα παιδί επιπλέον και των ανησυχιών τους για το μέλλον το επαγγελματικό, το δικό τους και των παιδιών τους αργότερα.

Οι παράγοντες που επηρεάζουν τις γεννήσεις είναι:

Τα υψηλά ποσοστά ανεργίας.

Οι συνθήκες εργασίας (αυξημένα ωράρια, μερική απασχόληση).

Τα επίπεδα μισθών.

Οι διακρίσεις γυναικών στην πρόσβαση εργασίας, σε μισθούς και συνθήκες εργασίας.

Οι διευκολύνσεις – παροχές για τη μητρότητα που δεν υπάρχουν.

Οι κοινωνικές παροχές προς την οικογένεια σε χρήματα και υποδομές.

Η αβεβαιότητα για το μέλλον σε σχέση με την εργασία.

Σε περιόδους οικονομικών κρίσεων οι παραπάνω παράγοντες επιδεινώνονται. Στη χώρα μας χάνουμε κάθε χρόνο 30.000 άτομα, φανταστείτε τι θα γίνει σε 10 χρόνια.

Διεθνείς οργανισμοί επισημαίνουν ότι αρνητική παράμετρος για τις επιχειρήσεις στο να επενδύσουν στην Ελλάδα είναι όχι μόνο η ποιότητα του εργατικού δυναμικού (οι μορφωμένοι νέοι φεύγουν από την χώρα) αλλά και η ποσότητα του εργατικού δυναμικού.

Είναι επιτακτικό πλέον η πολιτεία να μεριμνήσει έτσι ώστε:

Να δημιουργηθεί Υπουργείο Οικογένειας όπως λειτουργεί σε όλα τα ανεπτυγμένα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σε όλα τα δημόσια νοσοκομεία να δημιουργηθεί τμήμα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής όπου κάθε γυναίκα να έχει δωρεάν πρόσβαση.

Όλα τα φάρμακα για την εξωσωματική να χορηγούνται δωρεάν από το φαρμακεία της γειτονιάς.

Σε όλες τις μεγάλες πόλεις να δημιουργηθούν δημόσια μαιευτήρια ή να ενισχυθούν οι δημόσιες γυναικολογικές κλινικές που υπάρχουν.

Να υπάρξει δωρεάν παιδιατρική φροντίδα με σύντομες διαδικασίες εξυπηρέτησης

Γενναίες φοροαπαλλαγές ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων που έχει η οικογένεια σε βάθος χρόνου.

Δημόσιοι παιδικοί σταθμοί που θα λειτουργούν ως αργά το βράδυ, για τις γυναίκες που εργάζονται τα απογεύματα ή χορήγηση voucher για ιδιωτικούς παιδικούς σταθμούς.