Η Καθαρά Δευτέρα πλησιάζει και αποτελεί κάτι παραπάνω από μια ακόμη αφορμή για οικογενειακό τραπέζι. Είναι μια μέρα – γέφυρα που μέσα από τα παραδοσιακά έθιμα μας ενώνει με το παρελθόν και το μέλλον. Είναι οι αναμνήσεις από τα δικά μας παιδικά χρόνια και οι αναμνήσεις που χτίζουμε μαζί με τα παιδιά μας, συνεχίζοντας τις παραδόσεις που έχουν ταξιδέψει μαζί μας εδώ και δεκάδες χρόνια.
Η πιο γλυκιά παράδοση
Όταν θυμάμαι την Καθαρά Δευτέρα, όπως τη βίωνα ως παιδί, θυμάμαι τον χαλβά και ότι τον περιμέναμε πώς και πώς για να τον απολαύσουμε μαζί με τη φρεσκοψημένη λαγάνα. Αυτό είναι το πρώτο έθιμο που έμαθαν τα παιδιά μου για την ημέρα αυτή, μαζί με τον χαρταετό φυσικά!!!
Η αλήθεια είναι βέβαια ότι στο σπίτι μας ο Μακεδονικός Χαλβάς έχει κάθε μέρα θέση στο τραπέζι, είτε ως μια εύκολη υπερτροφή είτε ως ένα υγιεινό σνακ για τις απογευματινές λιγούρες. Παραμένει όμως πάντα συνώνυμος της Καθαράς Δευτέρας και μάλιστα φέτος, μέσα από το site www.katharadeftera.gr μας βοηθά να ανακαλύψουμε πολλά ακόμη έθιμα απ’ όλη την Ελλάδα, προσφέροντάς μας ευκαιρίες και αφορμές να συζητήσουμε με τα παιδιά μας και να δημιουργήσουμε υπέροχες αναμνήσεις!
Κρατώντας ζωντανά τα έθιμα
Θυμάμαι ακόμη τη χρονιά που γιορτάσαμε την Καθαρά Δευτέρα στο Γαλαξίδι και πήραμε μέρος στον παραδοσιακό αλευροπόλεμο, όπου γίναμε όλοι παιδιά και γελάσαμε με την καρδιά μας. Πρόκειται για ένα από τα πιο χαρακτηριστικά έθιμα της ημέρας, το οποίο χρονολογείται από τις αρχές του 19ου αιώνα. Τότε λάμβαναν μέρος μόνο άνδρες, ρίχνοντας ο ένας στον άλλο αλεύρι στο πρόσωπο, στο κεφάλι, στα ρούχα κι όλα αυτά με γέλια, αστεία, κέφι και χαρά. Σήμερα, οι συμμετέχοντες «οπλίζονται» είτε με πολύχρωμη σκόνη αλευριού ή με φούμο, κάνουν παρέλαση μέσα από τα γραφικά στενά του Γαλαξιδίου και καταλήγουν στο λιμάνι, όπου λαμβάνει χώρα μια επική «μάχη»!
Αυτό όμως δεν είναι το μοναδικό ιδιαίτερο και ξεχωριστό έθιμο της Καθαράς Δευτέρας στη χώρα μας. Στη Θήβα, Καθαρά Δευτέρα σημαίνει Βλάχικος γάμος, ένα από τα πιο ιδιαίτερα έθιμα της ημέρας. Σύμφωνα με τη λαογραφία, κάπου στα 1830, μετά την απελευθέρωση των ορεινών περιοχών, οι Βλάχοι εγκατέλειψαν την άγονη γη τους και βρήκαν γόνιμο έδαφος νοτιότερα. Έτσι, κάθε χρόνο αυτή τη μέρα γιορτάζεται η εγκατάστασή τους σε νέα μέρη, με μια εντυπωσιακή γαμήλια πομπή στην οποία τη νύφη υποδύεται άντρας και περιλαμβάνει διάφορα επιμέρους στάδια όπως το ξύρισμα του γαμπρού, το στόλισμα της νύφης, το παντρολόγημα και πολλά ακόμη!
Αλλά και πιο βόρεια, στην Κοζάνη, την Καθαρά Δευτέρα ο ουρανός γίνεται πολύχρωμος χάρη στο μοναδικό έθιμο των αερόστατων που αναβιώνει στον Πεντάλοφο του Δήμου Βοΐου, μία παράδοση που πέρασε από γενιά σε γενιά. Μικροί και μεγάλοι, ντόπιοι και επισκέπτες μαζεύονται την Καθαρά Δευτέρα και με τη βοήθεια των κατοίκων ζωγραφίζουν πάνω στα αερόστατα, από παιδικές ζωγραφιές μέχρι προσωπικότητες που απασχόλησαν πρόσφατα την κοινή γνώμη.
Τα έθιμα είναι πολλά περισσότερα απ’ όσα μπορούμε να απαριθμήσουμε εδώ και κάθε γωνιά της Ελλάδας έχει τη δική της παράδοση. Ένας όμως από τους αναπόσπαστους πρωταγωνιστές της ημέρας και σημείο αναφοράς είναι ο Μακεδονικός Χαλβάς που, μαζί με τα παραδοσιακά μεζεδάκια της Καθαράς Δευτέρας, μας ενώνει όλους γύρω από ένα τραπέζι!
Περνώντας τα έθιμα στη νέα γενιά
Τα έθιμα και οι παραδόσεις είναι κομμάτι της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας μας αλλά και κάθε οικογένειας ξεχωριστά. Κι επειδή το παρελθόν πρέπει να γίνεται η γέφυρα για το παρόν και το μέλλον, ποιος μπορεί να συνεχίσει τις παραδόσεις μας αν όχι η νέα γενιά;
Γι’ αυτό και φέτος ο Μακεδονικός Χαλβάς, σε συνεργασία με την HOPEgenesis που δραστηριοποιείται ενεργά στην αντιμετώπιση του δημογραφικού στην Ελλάδα, στηρίζει 10 εγκύους απομακρυσμένων ορεινών ηπειρωτικών χωριών, που έχουν δύσκολη πρόσβαση σε ιατρικές και μαιευτικές υποδομές, καλύπτοντας όλα τα έξοδα κύησης, τοκετού, μεταφοράς και διαμονής των γυναικών αυτών σε συνεργαζόμενα νοσοκομεία και ιατρικά κέντρα.
Επισκεφθείτε το www.katharadeftera.gr για να μάθετε περισσότερα και λάβετε μέρος σε έναν πεντανόστιμο διαγωνισμό!
