Κραυγή αγωνίας από τους εκπαιδευτικούς όλης της Ευρώπης: “Αφήστε τα παιδιά να παίξουν!” – Λαμπρό πρότυπο η Φινλανδία

Κάθε πρωί που η Arja Salonen αφήνει τον 5χρονο γιο της στο νηπιαγωγείο Espoo του Ελσίνκι, ξέρει πολύ καλά πώς θα περάσει το παιδί της τις υπόλοιπες 8 ώρες της ημέρας του: Παίζοντας!

Η επίσημη εκπαίδευση στη Φινλανδία δεν ξεκινά πριν τα 7 χρόνια -δηλαδή, πριν από αυτή την ηλικία τα παιδιά ούτε γράφουν, ούτε διαβάζουν, ούτε υπολογίζουν, αλλά -όπως λέει η Salonen που είναι και η ίδια εκπαιδευτικός- μαθαίνουν πιο σημαντικά πράγματα: Πώς να κάνουν φίλους, πώς να επικοινωνούν, να είναι δραστήρια, δημιουργικά, να γνωρίζουν τη φύση και να διαχειρίζονται τον κίνδυνο.

“Στη Φινλανδία νιώθουμε πως τα παιδιά πρέπει να είναι παιδιά και αυτό σημαίνει να παίζουν όσο το δυνατόν περισσότερο σε εξωτερικούς χώρους”. Ο βασικός στόχος του παιδικού σταθμού και του Νηπιαγωγείο, στο φινλανδικό εκπαιδευτικό σύστημα, είναι “όχι να προετοιμαστούν τα παιδιά ακαδημαϊκά για το σχολείο, αλλά να εξασφαλιστεί ότι θα είναι χαρούμενα και υπεύθυνα άτομα”. Πρόκειται για μια φιλοσοφία που επεκτείνεται σε όλο το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας, το οποίο εδώ και χρόνια διακρίνεται ως το καλύτερο (ή ανάμεσα στα καλύτερα) παγκοσμίως.

“Τα παιδιά χρειάζεται να παίζουν στο σχολείο. Είναι σημαντικό, όχι μόνο κοινωνικά και σωματικά, αλλά και πνευματικά, αφού έτσι συγκεντρώνονται καλύτερα”, λέει η Salonen.

Οι εκπαιδευτικοί της χώρας πιστεύουν, ότι τόσο το ελεύθερο όσο και το καθοδηγούμενο από τον δάσκαλο παιχνίδι προσφέρει στα παιδιά σπουδαία εφόδια για τη ζωή και τις γνώσεις τους, βελτιώνει την συγκέντρωσή τους, την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και αυτοδιαχείρισης. Το παιχνίδι έξω, με 15 λεπτά στην αυλή για διάλειμμα έπειτα από κάθε ώρα μαθήματος, θεωρείται πολύτιμο.

Και είναι τόσο θεμελιώδης η υπευθυνότητα και η ικανότητα που διδάσκει στα παιδιά της Φινλανδίας το παιχνίδι, που είναι σύνηθες ακόμα και να πηγαίνουν μόνα τους στο σχολείο, από την ηλικία των 7 ετών! Όπως λένε οι εκπαιδευτικοί, “Με τη μέθοδο αυτή τα παιδιά ενισχύουν όχι μόνο τους βαθμούς και τις γνώσεις τους, αλλά και την κοινωνική τους ανάπτυξη, την σωματική και ψυχική τους υγεία, την ευτυχία τους. Το μήνυμα είναι ένα: Αφήστε τα παιδιά να παίξουν!”

Τονίζουν δε, ότι η ανάγκη αυτή είναι ακόμα πιο έντονη τώρα που τα παιδιά επιστρέφουν στα σχολεία, αφού με το παιχνίδι θα μειωθεί το στρες που βίωσαν, θα ενισχυθεί η προσαρμοστικότητά τους και τα παιδιά θα αναθερμάνουν τις σχέσεις τους με τους φίλους τους που επίσης βρέθηκαν σε κρίση. “Τα παιδιά το έχουν ανάγκη αυτό, περισσότερο από την ακαδημαϊκή πίεση, τις εργασίες και τον επιπλέον χρόνο στις οθόνες.”

Αντίστοιχη είναι και η άποψη που επικρατεί στους εκπαιδευτικούς της Γερμανίας, όπου -παρόλο που οι παιδικές χαρές έμειναν ανοιχτές καθ’όλο το διάστημα της καραντίνας- οι ανάγκες των παιδιών βρίσκονται τελευταίες στην κυβερνητική ατζέντα, όλον αυτόν τον καιρό.

Σύμφωνα με τον διευθυντή της Πανεπιστημιακής Παιδιατρικής Κλινικής του Μονάχου Johannes Hübner, η μειωμένη κοινωνική αλληλεπίδραση και η έλλειψη σωματικής άσκησης κατά την διάρκεια του lockdown έφερε πολλές παράπλευρες απώλειες στα παιδιά: “Το παιχνίδι με συνομήλικα παιδιά είναι θεμελιώδες για την ανάπτυξή τους. Τα παιδιά χρειάζονται άλλα παιδιά και αυτή είναι μια συζήτηση που δεν έχει γίνει επαρκώς όλους αυτούς τους μήνες.”

Τέλος, στην Ισπανία, παρόλο που το σχολείο δεν είναι υποχρεωτικό πριν την ηλικία των 6 ετών, οι περισσότεροι γονείς πηγαίνουν τα παιδιά σε παιδικούς σταθμούς και Νηπιαγωγεία από τα 3 τους χρόνια, για να μπορέσουν να εργαστούν. Και παρόλο που το παιχνίδι εκεί παίζει βασικό ρόλο, γεγονός είναι, ότι μετά τα 4 αρχίζει η προετοιμασία για το Δημοτικό, οπότε το παιχνίδι μπαίνει σε δεύτερη μοίρα. Ακόμα πιο σπάνιο είναι το ελεύθερο παιχνίδι, το οποίο δεν καθοδηγείται από τον δάσκαλο.

Όπως εξηγεί η καθηγήτρια ψυχολογίας και εκπαίδευσης του Αυτόνομου Πανεπιστημίου της Μαδρίτης Elena Martin, “το εκπαιδευτικό σύστημα της Ισπανίας είναι γενικώς προσκολλημένο στην ιδέα, ότι η μάθηση πρέπει να είναι μια σοβαρή δραστηριότητα. Γι’αυτό, η ιδέα του παιχνιδιού δεν ‘χωρά’ εύκολα σε αυτήν -πλην της περίπτωσης του παιδικού σταθμού.” Συμφωνεί, πάντως, και η ίδια, ότι το παιχνίδι πραγματικά λείπει από το σχολικό περιβάλλον.

Πηγή: Guardian.com