«Ο μεγάλος κίνδυνος δεν είναι οι φωτογραφίες των παιδιών σου στο διαδίκτυο»: Ο ethical hacker Cyberkid στο Infokids.gr

Παιδική πορνογραφία: Δύο λέξεις που σου προκαλούν αναγούλα. Τις ακούμε, όμως, πολύ συχνά το τελευταίο διάστημα, αφού φαίνεται πως οι περιορισμοί της καραντίνας ενέτειναν τις έτσι κι αλλιώς ακόρεστες ορέξεις των παιδόφιλων που… απλώνουν όλο και πιο μακριά τα δίχτυα τους, στον πραγματικό αλλά και τον ψηφιακό κόσμο.

Τι σημαίνουν πραγματικά; Ποιοι κρύβονται από πίσω τους; Τι πρέπει να ξέρουμε ως γονείς γι’αυτές και πώς θα προστατεύσουμε τα παιδιά μας; Είχαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση με τον ethical hacker Cyberkid (Αναστάση Βασιλειάδη), ο οποίος ασχολείται ειδικά με την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο, και έχει νόημα να ακούσουμε τι έχει να μας πει…

Αρχικά πες μας πώς αποφάσισες να ασχοληθείς με θέματα ασφάλειας των παιδιών στο διαδίκτυο;

Αναλαμβάνοντας όλο το φάσμα σε θέματα που αφορούν την ασφάλεια στο διαδίκτυο, δεν θα μπορούσε να λείψει και η ενημέρωση ασφαλείας για τα παιδιά. Η εμπλοκή των γονιών στην ενασχόληση των παιδιών τους με το διαδίκτυο, είναι στις πιο πολλές περιπτώσεις ανύπαρκτη. Έτσι λοιπόν κάποιος πρέπει να αναλάβει και αυτό το κομμάτι. Πολλοί γονείς έχουν πολύ περιορισμένες γνώσεις σε ό,τι αφορά τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και το διαδίκτυο. Διακατέχονται από μια φοβία για χρήση της τεχνολογίας που πολλές φορές καταλήγει σε αδιαφορία.

Πώς ακριβώς λειτουργεί το κύκλωμα παιδικής πορνογραφίας, πόσο «άσχημα» είναι τα πράγματα στην Ελλάδα; Ποια είναι η παρουσία της χώρας μας στο dark web;

Τις περισσότερε φορές οι θύτες, παρουσιάζονται σαν παιδιά μέσα σε forums και chats που αφορούν τα βιντεοπαιχνίδια με σκοπό να προσελκύσουν τα θύματά τους πιο εύκολα. Προσπαθούν να συλλέξουν όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες, με απώτερο σκοπό να τα συναντήσουν. Υπάρχουν, όμως, και άλλες περιπτώσεις παιδόφιλων, που πλησιάζουν τα παιδιά στα πάρκα με την ατάκα «Η μαμά σου μου ζήτησε να σε πάω σπίτι» ή «Θέλεις να γίνεις μοντέλο;» και έτσι καταφέρνουν να τα κερδίσουν. Ευτυχώς στη χώρα μας δεν είναι τόσο έντονη η δραστηριότητα σε αυτόν τον τομέα όσον αφορά το dark web. Δεν είχαμε στο παρελθόν τέτοιες περιπτώσεις από Έλληνες παιδόφιλους και μακάρι να μην υπάρξουν και στο μέλλον.

Από την εμπειρία σου, ποια είναι τα πιο συχνά και επικίνδυνα λάθη που κάνουν οι γονείς; Είναι τελικά τόσο κακό να αναρτάς φωτογραφίες των παιδιών σου online;

Συχνό πρόβλημα που εντοπίζεται από τη μεριά των γονέων είναι η έλλειψη ορίων στη μεταξύ τους σχέση με τα παιδιά. Δημιουργείται μια κατηγορία γονέων, η λεγόμενη «γονείς του Σαββατοκύριακου», οι οποίοι λόγω του ότι τις υπόλοιπες ημέρες της εβδομάδας δεν έχουν αφιερώσει ποιοτικό χρόνο , εκείνες τις δυο ημέρες που θα περάσουν με τα παιδιά τους, λόγω τύψεων,  επιτρέπουν σε αυτά το οτιδήποτε ανοίγοντας έτσι τον δρόμο μιας ανεξέλεγκτης κατάστασης στην οποία περιλαμβάνεται και ο εθισμός στο διαδίκτυο. Το να αναρτήσεις φωτογραφίες του παιδιού σου δεν είναι κακό. Το κακό θα είναι να γνωρίζουν όλοι οι διαδικτυακοί του φίλοι ανά πάσα ώρα και στιγμή τι κάνει και πού βρίσκεται. Το καθημερινό του πρόγραμμα και όλες του τις δραστηριότητες. Με αυτό τον τρόπο γίνεται το παιδί εύκολο θύμα.

Ποιοι κίνδυνοι απειλούν τους έφηβους χρήστες;

Οι κίνδυνοι είναι πολλοί με τους πιο σημαντικούς που ξεχωρίζουν να είναι ο εθισμός παίζοντας διαδικτυακά παιχνίδια. Ακόμα και ο διαδικτυακός τζόγος, άλλα και οι ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης, που σήμερα οι νέοι αφιερώνουν ένα μεγάλο κομμάτι της ημέρας τους στα social media, μιας και το θεωρούν πλέον τον νέο τρόπο επικοινωνίας και διασκέδασης με την παρέα τους άλλα και με αγνώστους.

Συνεργάζεσαι με την αστυνομία; Βοηθάς, δηλαδή, να «ξεσκεπαστούν» οι διακινητές πορνογραφικού υλικού; Μίλησέ μας για το “ταξίδι” μιας τέτοιας φωτογραφίας.

Έχω συνεργαστεί στο παρελθόν με τη δίωξη ηλεκτρονικού εγκλήματος στο κομμάτι της παιδικής πορνογραφίας, στην ανακάλυψη κάποιων ατόμων που έκαναν διακίνηση φωτoγραφιών και βίντεο με ανήλικα παιδιά σε μια από τις δημοφιλέστερες σελίδες του Tor. Οι άνθρωποι αυτοί δεν γνώριζαν, όπως φάνηκε, πώς να κρύψουν τα ίχνη τους και ήταν θέμα χρόνου η σύλληψή τους από τις αρχές.

Αναφορικά με το πώς λειτουργούν online οι παιδόφιλοι, ο κανόνας είναι ότι είτε βρίσκουν online φωτογραφίες των παιδιών είτε μπαίνουν σε chat παιδιών, παρουσιάζονται ως έφηβοι, και αφού γίνουν «φίλοι» ζητούν γυμνές φωτογραφίες τους. Με αυτές έπειτα εκβιάζουν τα παιδιά, ζητώντας χρήματα.

Εναλλακτικά, με το πορνογραφικό υλικό μπαίνουν σε διάφορες ιστοσελίδες τέτοιου περιεχομένου, συνήθως στο Tor, κάνουν έναν λογαριασμό και αρχίζουν να το «ανεβάζουν», προς βρώσιν άλλων παιδόφιλων.

Το πρωτογενές πορνογραφικό υλικό, ωστόσο, πώς παράγεται; Υπάρχει περίπτωση π.χ. να αρπάξουν ένα παιδί μόνο και μόνο για να το φωτογραφήσουν ή να το βιντεοσκοπήσουν σε άσεμνες στάσεις;

Δεν έχω ακούσει ποτέ να έχει γίνει αρπαγή με στόχο την άσεμνη φωτογράφιση. Για να πουλήσουν ένα παιδί ή τα όργανά του έχω ακούσει, αλλά για φωτογράφιση όχι –εξάλλου, τι νόημα έχει αυτό; Το παιδί δεν θα μιλήσει μετά;

Στις περισσότερες περιπτώσεις το άσεμνο υλικό παράγεται από τους ίδιους τους γονείς που φωτογραφίζουν τα παιδιά τους. Κατά καιρούς είχαμε και στην Ελλάδα τέτοια περιστατικά. Τα φωτογραφίζουν γυμνά (στην καλύτερη περίπτωση) και έπειτα πωλούν τις φωτογραφίες τους. Το κάνουν είτε για τα χρήματα είτε για την ικανοποίηση της ανωμαλίας τους. Πάντως, οι περισσότερες σελίδες παιδικής πορνογραφίας ζητάνε χρήματα για να ανεβάσουν τέτοιο υλικό.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς για να προστατεύσουν τα παιδιά τους;

Οι γονείς θα πρέπει καταρχήν να αφιερώνουν χρόνο στα παιδία τους. Να είναι δίπλα τους και να προσέχουν την κάθε τους κίνηση. Να τα παρακολουθούν διακριτικά, έτσι ώστε ανά πάσα ώρα και στιγμή να μπορούν να επέμβουν αν το παιδί τους χρειαστεί βοήθεια. Θα πρέπει να μην μαλώνουν με το παραμικρό τα παιδιά τους, για να νιώθει και το ίδιο το παιδί άνετα να μιλήσει στους γονείς του αν κάτι το προβληματίζει ή το απασχολεί. Να είναι ειλικρινείς ως προς τον γονικό έλεγχο. Να μιλούν ανοιχτά με τα παιδιά τους για τους κινδύνους του διαδικτύου. Να θέτουν τα όριά τους σχετικά με τις καθημερινές ώρες ενασχόλησης των παιδιών, μπροστά από την οθόνη του κινητού τους ή του υπολογιστή. Αν ακολουθούν αυτά τα μικρά άλλα πολύ σημαντικά βήματα, θα περιορίσουν κατά πολύ μεγάλο βαθμό τους κινδύνους των παιδιών στο διαδίκτυο.