Προσοχή στα τσιμπούρια – Υψηλός κίνδυνος κροτωνογενούς εγκεφαλίτιδας – Τα ύποπτα συμπτώματα

Τα τσιμπούρια ζούνε σε πολλά μέρη, στην εξοχή, στα χωριά και στις πόλεις (αγροτικές και αστικές περιοχές). Προτιμούν περιοχές με υγρασία και σκιά, μέσα ή κοντά σε δάση ή περιοχές με πυκνή βλάστηση, χόρτα ή θάμνους, σε λιβάδια, βάλτους, αστικά πάρκα και κήπους μέσα σε πόλεις, περιοχές με γρασίδι. Ιδιαίτερα πρέπει να προσέχουν όσοι πηγαίνουν στην ύπαιθρο, είτε λόγω εργασίας (π.χ. αγρότες, κτηνοτρόφοι, ξυλοκόποι και κηπουροί) ή λόγω αναψυχής (όσοι κάνουν κάμπινγκ, φυσιολάτρες, ορειβάτες, πεζοπόροι, κυνηγοί), καθώς έχουν αυξημένο κίνδυνο να έρθουν σε επαφή με τσιμπούρια, αλλά και όσοι κάνουν δραστηριότητες ή βόλτες σε περιοχές με βλάστηση μέσα σε πόλεις ή χωριά.

Πώς μπορώ να δω εάν έχω κολλήσει τσιμπούρια;

Το τσίμπημα του τσιμπουριού δεν πονάει και μπορεί να μην το καταλάβετε, οπότε πρέπει να ψάχνετε καλά όλο το σώμα σας, το σώμα των παιδιών σας και των ζώων σας. Χρησιμοποιήστε έναν καθρέφτη για να ελέγξετε όλα τα μέρη του σώματός σας. Τα τσιμπούρια έχουν μέγεθος που ποικίλλει από 0,5 έως 15 χιλιοστά. Μπορεί να είναι πολύ μικρά και να μοιάζουν με σκούρες φακίδες ή κηλίδες βρωμιάς ή «κακάδια» (που δεν βγαίνουν εύκολα) ή να είναι λίγο μεγαλύτερα και να μοιάζουν με κρεατοελιές.

Προτιμούν τα ζεστά και υγρά μέρη του σώματος, τις πτυχώσεις του δέρματος και τις μαλακές και τριχωτές περιοχές του σώματος.

Στα παιδιά, συνήθη μέρη του σώματος που προτιμούν τα τσιμπούρια είναι στο κεφάλι, στα μαλλιά και εκεί που τελειώνουν τα μαλλιά, στον λαιμό, μέσα και πίσω από τα αυτιά.

Πώς αφαιρούμε σωστά ένα τσιμπούρι από το δέρμα:

– Η σωστή αφαίρεση του τσιμπουριού γίνεται με κατάλληλη λαβίδα με λεπτά και στενά/ μυτερά άκρα, με την οποία πιάνετε το τσιμπούρι (το κεφάλι του) όσο πιο κοντά στο δέρμα γίνεται (προσοχή: όχι με τσιμπιδάκια φρυδιών, καθώς
έχουν πλατιά άκρα που μπορεί να ζουλήξουν το σώμα του τσιμπουριού).

– Τραβάτε το τσιμπούρι προς τα πάνω, αργά και σταθερά, με ομοιόμορφη πίεση και ήπια δύναμη.

– Μην στρίβετε, μην πιέζετε και μην τραβάτε το τσιμπούρι απότομα (αυτό αυξάνει την πιθανότητα να κοπούν τμήματα από το στόμα/ κεφάλι του τσιμπουριού και να παραμείνουν στο δέρμα).

– ΜΗΝ συνθλίψετε, ΜΗΝ σπάσετε και ΜΗΝ ζουλήξετε το τσιμπούρι με τα χέρια σας.

– ΜΗΝ πιάνετε το τσιμπούρι με γυμνά χέρια.

– Όπως έχετε πιάσει το τσιμπούρι με τη λαβίδα, τυλίξτε το σε λίγο χαρτί τουαλέτας και πετάξτε το τσιμπούρι στην τουαλέτα.

– Αφού αφαιρέσετε το τσιμπούρι, καθαρίστε προσεκτικά την περιοχή του
τσιμπήματος και τα χέρια σας με σαπούνι και ζεστό νερό και απολυμάνετε
την περιοχή με αντισηπτικό (οινόπνευμα ή ιώδιο).

– Μετά την αφαίρεση του τσιμπουριού, ενδέχεται να έχει παραμείνει ένα μικρό κομμάτι από το στόμα του μέσα στο δέρμα, στην πληγή. Αυτό δεν είναι επικίνδυνο και λογικά θα εξαφανιστεί μετά από περίπου 2 ημέρες (μαζί με την πληγή). Όμως, αν η πληγή δεν αρχίσει να επουλώνεται μετά από 2 ημέρες, πηγαίνετε στον ιατρό, καθώς μπορεί να σημαίνει τοπική φλεγμονή και λοίμωξη.

Τι να προσέχω μετά το τσίμπημα τσιμπουριού;

Σημειώστε την ημέρα του τσιμπήματος. Μετά την αφαίρεση του τσιμπουριού, ελέγχετε την περιοχή του τσιμπήματος για τυχόν αλλαγές (π.χ. για κοκκινίλα ή εξάνθημα/ σπυράκια) και παρακολουθείτε την υγεία σας τουλάχιστον για έναν μήνα. Σε περίπτωση που παρατηρήσετε κάποια αλλαγή στην περιοχή του
τσιμπήματος ή εάν αισθανθείτε άρρωστος ή εμφανίσετε οποιοδήποτε σύμπτωμα τις επόμενες εβδομάδες μετά το τσίμπημα του τσιμπουριού, πηγαίνετε αμέσως να σας δει ιατρός και πείτε στον ιατρό για το τσίμπημα του τσιμπουριού.

Ύποπτα συμπτώματα

Συγκεκριμένα, εάν τις επόμενες εβδομάδες (τον επόμενο μήνα) μετά την αφαίρεση του τσιμπουριού παρουσιάσετε πυρετό, ρίγος, πόνους στο σώμα, πόνους τις αρθρώσεις, πονοκέφαλο, κούραση, ενοχλήματα από την κοιλιά (πόνο στην κοιλιά, αναγούλα, εμετούς), συμπτώματα σαν γρίπη (πυρετό, πονόλαιμο, πονοκέφαλο κλπ), εξάνθημα/ κοκκινίλες (είτε γύρω από το σημείο του τσιμπήματος ή σε οποιοδήποτε μέρος του σώματος), ζαλάδα, τάση για αιμορραγίες (όπως εύκολες μελανιές, αίμα από τη μύτη ή από τα ούλα, αίμα στα ούρα ή στα κόπρανα), σύγχυση (μπερδεμένο μυαλό), πόνο στον αυχένα, έντονο πονοκέφαλο, παραλύσεις, ή γενικά εάν αισθανθείτε άρρωστος, πηγαίνετε αμέσως στον ιατρό και πείτε στον ιατρό ότι σας είχε τσιμπήσει τσιμπούρι (και πότε).

Έχουν καταγραφεί 3 περιστατικά κροτωνογενούς εγκεφαλίτιδας φέτος

Από το Τμήμα Υγείας Ζώων και Κτηνιατρικής Αντίληψης, Φαρμάκων και Εφαρμογών της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας ανακοινώνονται τα εξής σχετικά με τα περιστατικά κροτωνογενούς εγκεφαλίτιδας:

“Σύμφωνα με την υπ’ άριθ. 960/147259/03.06.2021 εγκύκλιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠ.Α.Α.Τ.), στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί επίσημα πέντε εγχώρια κρούσματα Κροτωνογενούς εγκεφαλίτιδας (Tick-borne Encephalitis TBE) σε ανθρώπους: ένα στην Ανατολική Μακεδονία (2014), ένα στην Πελοπόννησο το (2015) και τρία κρούσματα στις Περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας και Θεσσαλίας για το 2021, καθώς και δύο εισαγόμενα (ταξιδιώτες από χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης).

Η Κροτωνογενής Εγκεφαλίτιδα είναι ιογενής νόσος που οφείλεται σε RNA ιό της οικογένειας Flaviviridae και προσβάλλει τον άνθρωπο και τα ζώα (αγελάδες, αιγοπρόβατα, άλογα, σκύλους, ελάφια, τρωκτικά). Υπάρχουν 3 αντιγονικοί τύποι του ιού: ο Ευρωπαϊκός, της Άπω Ανατολής και της Σιβηρίας. Η μετάδοση του πρώτου προκαλείται κυρίως από δήγμα (τσίμπημα) κρότωνος του είδους Ixodes ricinus (είδος τσιμπουριού).

Η νόσος «προκαλεί στον άνθρωπο και τα ζώα λοιμώξεις που προσβάλλουν το κεντρικό νευρικό σύστημα. Στον άνθρωπο η βαρύτητα της νόσου ποικίλλει από ήπια νόσο μέχρι σοβαρή εγκεφαλίτιδα με θανατηφόρο έκβαση ή μακροχρόνιες νευρολογικές επιπτώσεις. Περίπου 2/3 των λοιμώξεων στον άνθρωπο είναι ασυμπτωματικές.

Στον άνθρωπο, στα κλινικά περιστατικά, η περίοδος επώασης είναι συνήθως 7-14 ημέρες (εύρος: 4-28 ημέρες), ενώ σε τροφιμογενή μετάδοση η επώαση είναι μικρότερη (περίπου 4 ημέρες) (ΕΟΔΥ).