Το τσάι είναι ένα δημοφιλές ρόφημα που πίνουμε για να ζεσταθούμε ή όταν είμαστε κρυωμένοι. Είναι όμως κατάλληλη επιλογή για τα παιδιά;
Το τσάι βρίσκεται σχεδόν σε κάθε σπίτι. Σε κάποιες οικογένειες το χρησιμοποιούμε σαν ζεστή επιλογή τις μέρες του κρυολογήματος, σε άλλες ως συνοδευτικό στο πρωινό ή ακόμα και ως αντικατάσταση του χυμού. Το ερώτημα όμως είναι απλό: επιτρέπεται τα παιδιά να πίνουν τσάι και σε ποια ηλικία; Για να απαντήσουμε πρέπει να ξεχωρίσουμε τρία διαφορετικά δεδομένα: την καφεΐνη, τη συνήθεια και τη διατροφική πραγματικότητα στην παιδική ηλικία.
Η καφεΐνη στο τσάι
Το βασικό θέμα όταν μιλάμε για το τσάι στα παιδιά είναι η περιεκτικότητά του σε καφεΐνη. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) επισημαίνει ότι η ασφαλής πρόσληψη καφεΐνης στασ παιδιά δεν έχει οριστεί με ακρίβεια και γι’ αυτό παραμένει συντηρητική. Ταυτόχρονα, ο βρετανικος φορέας υγείας NHS αναφέρει ότι η καφεΐνη σε παιδιά μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, να αυξήσει στιγμιαία την αρτηριακή πίεση και σε ορισμένες περιπτώσεις να ενισχύσει άγχος ή ευερεθιστότητα.
Εδώ πρέπει να υπενθυμίσουμε κάτι που συχνά παραβλέπουμε: η καφεΐνη δεν υπάρχει μόνο στον καφέ. Τη συναντάμε στο μαύρο τσάι, στο πράσινο τσάι, στα ενεργειακά ποτά, στη σοκολάτα και σε αρκετά αναψυκτικά τύπου cola. Οπότε η κατανάλωση τσαγιού μπορεί να προστίθεται σε ήδη υπάρχον φορτίο.
Μπορούν να πίνουν τα παιδιά μαύρο τσάι;
Το μαύρο τσάι έχει τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε καφεΐνη ανά φλιτζάνι. Για παιδιά κάτω των 12 ετών οι παιδίατροι συστήνουν όχι ως καθημερινή ή τακτική συνήθεια. Στην εφηβεία μπορεί να εμφανιστεί περιστασιακά και πάντα χωρίς ζάχαρη. Ο λόγος είναι διπλός: η διεγερτική δράση και η αυξημένη πιθανότητα προσθήκης γλυκαντικών. Στην πράξη, όταν δίνουμε μαύρο τσάι σε παιδί, συχνά προσθέτουμε μέλι ή ζάχαρη, κάτι που επιβαρύνει την οδοντική υγεία και την πρόσληψη θερμίδων.
Πράσινο τσάι: πιο “ελαφρύ” αλλά όχι κατάλληλο για τα παιδιά
Το πράσινο τσάι έχει λιγότερη καφεΐνη αλλά παραμένει διεγερτικό. Ερευνες έχουν δείξει ότι στους εφήβους η καφεΐνη επηρεάζει τον κύκλο ύπνου και ενδέχεται να επιτείνει συμπεριφορές άγχους ή υπερκινητικότητας σε ευαίσθητους οργανισμούς. Για αυτό οι ειδικοί το τοποθετούν στην ίδια κατηγορία με το μαύρο: όχι καθημερινή κατανάλωση και όχι σε μικρές ηλικίες.
Επιπλέον, πρέπει να θυμόμαστε ότι η εφηβεία είναι η περίοδος όπου ήδη εκτίθενται σε καφεΐνη μέσω σοκολάτας και αναψυκτικών, άρα δεν υπάρχει περιθώριο για επιπλέον «ενίσχυση» χωρίς λόγο.
Τσάι του βουνού: η πιο ασφαλής επιλογή
Το τσάι του βουνού διαφοροποιείται πλήρως. Δεν περιέχει καφεΐνη και έχει συνδεθεί παραδοσιακά με το κρυολόγημα και τον χειμώνα. Το Mayo Clinic αναφέρει ότι ήπια φυτικά αφεψήματα χωρίς καφεΐνη θεωρούνται ασφαλή για παιδιά, εφόσον δίνονται χωρίς ζάχαρη και χωρίς βότανα φαρμακολογικής δράσης. Δεν αποτελεί φάρμακο, δεν θεραπεύει ιώσεις, αλλά θεωρείται ασφαλές και πρακτικό.
Εδώ όμως προσθέτουμε μια σημαντική επισήμανση: το μέλι δεν επιτρέπεται πριν τους 12 μήνες λόγω κινδύνου αλλαντίασης.
Τι κρατάμε ως γονείς
• Κάτω των 3 ετών: όχι καφεΐνη, τσάι του βουνού με μέτρο και χωρίς ζάχαρη
• 3 έως 12 ετών: τσάι του βουνού περιστασιακά, αποφυγή καφεΐνης
• Έφηβοι: περιστασιακά μαύρο ή πράσινο χωρίς ζάχαρη, όχι καθημερινά και όχι βράδυ λόγω ύπνου
