Ιστορικά υψηλά νούμερα παγκοσμίως στις γεννήσεις διδύμων – Πώς το εξηγούν οι ειδικοί;

Όχι ότι δεν το είχαμε παρατηρήσει, ωστόσο τα νούμερα είναι εντυπωσιακά: Ο αριθμός των γεννήσεων διδύμων ανά τον κόσμο έχει φτάσει σε ιστορικά υψηλά, σύμφωνα με την πρώτη ολοκληρωμένη διεθνή μελέτη πάνω στο ζήτημα, την οποία δημοσιεύει το ΑΠΕ.

Έτσι, περίπου 1,6 εκατομμύρια δίδυμοι γεννιούνται πλέον κάθε χρόνο στον κόσμο και 1 στα 42 παιδιά που γεννιέται, είναι δίδυμο. Σε σχέση με τη δεκαετία του 1980, τα ποσοστά των γεννήσεων διδύμων στο σύνολο των γεννήσεων παγκοσμίως έχουν αυξηθεί κατά το ένα τρίτο, από εννέα σε 12 ανά 1.000 τοκετούς μέσα στα τελευταία 50 χρόνια.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή δημογραφίας Κρίστιαν Μόντεν του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό “Human Reproduction” της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας, ανέλυσαν στοιχεία για 165 χώρες που καλύπτουν το 99% του παγκόσμιου πληθυσμού. Η αύξηση διδύμων μετά τη δεκαετία του 1980 εκτιμάται σε 71% στη Βόρεια Αμερική, 60% στην Ευρώπη και 32% στην Ασία. Μόνο στη Νότια Αμερική δεν αυξάνονται οι γεννήσεις διδύμων.

Γιατί αυξήθηκαν τόσο οι γεννήσεις διδύμων

Η μελέτη εκτιμά ότι η βασική αιτία για την αύξηση των διδύμων είναι η όλο και συχνότερη χρήση της ιατρικά υποβοηθούμενης αναπαραγωγής μετά τη δεκαετία του 1970, όπως η εξωσωματική γονιμοποίηση, η τεχνητή σπερματέγχυση, η ορμονική διέγερση των ωοθηκών κ.α. Επίσης, οι κλινικές γονιμότητας, για να αυξήσουν τις πιθανότητες επιβίωσης τουλάχιστον ενός εμβρύου, συχνά μεταφέρουν ταυτόχρονα στη μητέρα δύο, τρία ή περισσότερα έμβρυα, κάτι που αυξάνει την πιθανότητα γέννησης διδύμων ή τριδύμων.

Η καθυστέρηση του χρόνου απόκτησης παιδιών, τα τελευταία χρόνια, παίζει επίσης ρόλο, αφού όσο μεγαλύτερη είναι η ηλικία της μητέρας τόσο αυξάνεται η πιθανότητα απόκτησης διδύμων. Η αυξημένη χρήση αντισυλληπτικών και η γενικότερη μείωση της γονιμότητας στα ζευγάρια παίζουν επίσης ρόλο στο να αυξηθεί η πιθανότητα γέννησης διδύμων.

Περισσότεροι δίδυμοι – περισσότεροι κίνδυνοι

Σύμφωνα με τη μελέτη, «τόσο οι σχετικοί όσο και οι απόλυτοι αριθμοί διδύμων στον κόσμο είναι πια υψηλότεροι από ό,τι έχουν υπάρξει από τα μέσα του 20ού αιώνα και πιθανώς αυτό θα είναι το υψηλότερο σημείο τους όλων των εποχών. Αυτό είναι σημαντικό, επειδή οι γεννήσεις διδύμων σχετίζονται με μεγαλύτερα ποσοστά θανάτων μεταξύ των μωρών και των παιδιών, καθώς και με περισσότερες επιπλοκές για τις μητέρες και τα παιδιά τους στη διάρκεια της κύησης, του τοκετού και μετά από αυτόν».

Οι δίδυμοι είναι πιθανότερο να γεννηθούν πρόωρα και να έχουν μικρότερο βάρος, ενώ εμφανίζουν μεγαλύτερα ποσοστά θνησιγένειας. Πάντως, χάρη στις ιατρικές εξελίξεις, περισσότεροι δίδυμοι επιβιώνουν πλέον από όσοι στο παρελθόν.

Το μεγαλύτερο ποσοστό της διαχρονικής αύξησης των διδύμων παγκοσμίως προέρχεται από τους διζυγωτικούς διδύμους, δηλαδή μη πανομοιότυπους διδύμους γεννημένους από δύο διαφορετικά ωάρια που έχουν γονιμοποιηθεί ταυτόχρονα. Μικρή είναι η αύξηση στους πανομοιότυπους μονοζυγωτικούς (από το ίδιο ωάριο), το ποσοστό των οποίων έχει παραμείνει σχεδόν σταθερό στις περίπου τέσσερις γεννήσεις ανά 1.000 τοκετούς.

Αφρική στην κορυφή των δίδυμων γεννήσεων για γενετικές αιτίες

Περίπου το 80% όλων των γεννήσεων διδύμων συμβαίνουν στην Ασία και στην Αφρική. Η Αφρική έχει παραδοσιακά τη μεγαλύτερη αναλογία διδύμων στο σύνολο των τοκετών από κάθε άλλη ήπειρο, αλλά τα ποσοστά στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ συνεχώς αυξάνουν, πλησιάζοντας πλέον τα αφρικανικά επίπεδα. Ο αριθμός τόσο πολλών διδύμων στην Αφρική οφείλεται ότι στη «μαύρη ήπειρο» γεννιέται ένας πολύ μεγάλος αριθμός διζυγωτικών, κάτι που πιθανώς οφείλεται σε γενετικές αιτίες. Όμως ειδικά στην υποσαχάρια Αφρική πολλοί δίδυμοι -περισσότεροι από 200.000 ετησίως- θα χάσουν το δίδυμο αδελφό τους από τον πρώτο χρόνο της ζωής τους.