Οι μαθητές επιστρέφουν στα σχολεία, φορώντας μάσκα: 10 συμβουλές προσαρμογής στη νέα σχολική καθημερινότητα

Oι μαθητές καλούνται να επιστρέψουν στα θρανία φορώντας υποχρεωτικά μάσκα στις τάξεις και τους εσωτερικούς χώρους, και τηρώντας απαρέγκλιτα όλα τα μέτρα προστασίας και αποφυγής συγχρωτισμού.

Η σχολική καθημερινότητα που θα αντικρίσουν οι μαθητές λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού θα είναι πρωτόγνωρη και οι εκπαιδευτικοί θα αναλάβουν το δύσκολο και άκρως απαιτητικό ρόλο να βοηθήσουν τα παιδιά ιδίως του Νηπιαγωγείου και των πρώτων τάξεων του Δημοτικού να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες και να συμμετέχουν ενεργά στη σχολική διαδικασία.

Θέλοντας να συμβάλλουν στο εκπαιδευτικό έργο και στην ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών για το πώς θα χειριστούν τις επίμονες ερωτήσεις και την συμπεριφορά των μαθητών που θα δυσκολευτούν να κατανοήσουν τις νέες σχολικές συνθήκες οι υπεύθυνοι του Εργαστηρίου Σχολικής Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ εξέδωσαν ένα έντυπο με πολύτιμες συμβουλές για την ψυχοκοινωνική στήριξη και προσαρμογή των μαθητών στη νέα σχολική χρονιά ώστε η μαθησιακή τους ένταξη στο σχολικό περιβάλλον να γίνει όσο το δυνατόν ομαλότερα.

10 συμβουλές που πρέπει να ακολουθήσουν οι δάσκαλοι για την προσαμογή των μαθητών

  • Εστίαση στις πιθανές διαφοροποιημένες μαθησιακές και
    ψυχοκοινωνικές ανάγκες των μαθητών/τριών παρέχοντας ίσες
    ευκαιρίες για πρόσβαση στην εκπαιδευτική διαδικασία σε όλους/ες.
  • Επικοινωνία/συνεργασία με την οικογένεια για πληροφόρηση σχετικά με το διάστημα που τα σχολεία ήταν κλειστά (αναστολή λειτουργίας, καλοκαιρινές διακοπές).
  • Ενημερότητα ως προς το μαθησιακές ανάγκες όλων των μαθητών με ιδιαίτερη έμφαση σε μαθητές/τριες που δεν επανήλθαν στο τέλος της περασμένης σχολικής χρονιάς ή δε συμμετείχαν στην εξ αποστάσεως διδασκαλία ή βίωσαν επιπρόσθετες ψυχοπιεστικές συνθήκες.
  • Πληροφόρηση σχετικά με την εφαρμογή προγραμμάτων εξατομικευμένης παρέμβασης μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες εντός και εκτός σχολείου (παράλληλη στήριξη, τμήμα ένταξης, προγράμματα παρέμβασης σε πλαίσια εκτός σχολείου).
  • Συνέχιση εξατομικευμένων προσεγγίσεων για την μαθησιακή και ψυχοκοινωνική προσαρμογή στο σχολείο μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
  • Έμφαση στη συνεργασία με εκπαιδευτικούς των άλλων τμημάτων/εκπαιδευτικούς παράλληλης στήριξης /ειδικό εκπαιδευτικό προσωπικό (διεπιστημονική προσέγγιση).

Συμβουλές για την ψυχοσυναισθηματική ενδυνάμωση και στήριξη των μαθητών

  • Παρατήρηση για πιθανές αυξομειώσεις στο συναίσθημα και τη συμπεριφορά όλων των μαθητών/τριών επιστρέφοντας στην τάξη.
  • Ιδιαίτερη μέριμνα και εστιασμένες παρεμβάσεις ενδέχεται να χρειαστούν για ευάλωτες ομάδες μαθητών που παρουσιάζουν διαρκείς ψυχοεκπαιδευτικές ανάγκες, έχουν εκτεθεί σε πολλαπλούς στρεσογόνους παράγοντες ή/και παρουσιάζουν παρατεταμένα συμπτώματα ανησυχίας και συμπεριφορών.
  • Σε περίπτωση εκδήλωσης έντονων συναισθημάτων ή δυσλειτουργικών συμπεριφορών: Δίνουμε χρόνο στους μαθητές/τριές μας να προσαρμοστούν και τους/τις βοηθούμε να επανακτήσουν τον έλεγχο μέσα από εποικοδομητικές διαδικασίες, όπως η συμμετοχή στη δημιουργία κανόνων στην τάξη, στην ανταλλαγή απόψεων και λήψη αποφάσεων σχετικά με θέματα που αφορούν στη σχολική τάξη κλπ.
  • Επιδιώκουμε ως τάξη/ομάδα να πετυχαίνουμε μικρούς καθημερινούς στόχους
    (μαθησιακούς, σε επίπεδο ομάδας, σχέσεων κλπ.) συμβάλλοντας στη μείωση του στρες μέσα από διαδικασίες που ενισχύουν την αυτοπεποίθηση και την ικανότητα μας να «τα καταφέρνουμε».
  • Αναζητούμε, επιβραβεύουμε και ενισχύουμε τη θετική συμπεριφορά των μαθητών και μαθητριών μας, χωρίς συγκρίσεις μεταξύ των μαθητών/τριών.
  • Δηλώνουμε διαθεσιμότητα και προσφερόμαστε να διαθέσουμε πρόσθετο προσωπικό
    χρόνο για να συζητήσουμε ο,τιδήποτε τους απασχολεί.

Πώς να βοηθήσετε τους μαθητές να συνηθίσουν τη μάσκα στη τάξη

Η χρήση μάσκας από εκπαιδευτικούς και μαθητές είναι μια πρωτόγνωρη εμπειρία με προεκτάσεις στη μαθησιακή διαδικασία και την κοινωνική συναναστροφή.

  • Δείχνουμε κατανόηση σε πιθανές αναφορές των παιδιών ότι δυσκολεύονται από τη
    χρήση μάσκας, μοιραζόμαστε τη δική μας πιθανή δυσκολία και αναζητούμε όλοι μαζί
    τρόπους, ώστε να προσαρμοστούμε στη νέα αυτή συνθήκη.
  • Ενθαρρύνουμε τη διατύπωση ερωτήσεων στο μάθημα διευκρινίζοντας ότι η
    επανάληψη δεν σχετίζεται με τις ικανότητες του/της μαθητή/τριας αλλά με τους
    περιορισμούς που προκύπτουν από τη χρήση μάσκας.
  • Εξηγούμε πως το διάστημα αυτό ενδεχομένως με τη χρήση της μάσκας μπορεί να μην μας είναι πάντα ξεκάθαρος ο τρόπος που αισθάνονται και ενθαρρύνουμε τους
    μαθητές να εκφράζουν τις συναισθηματικές ή άλλες ανάγκες.
  • Αξιοποιούμε παιχνίδια και δραστηριότητες για την αναγνώριση και έκφραση
    συναισθημάτων με προσαρμογές που συμπεριλαμβάνουν και τη χρήση μάσκας π.χ.
    μάντεψε πως αισθάνομαι (φορώντας τη μάσκα, ενεργοποιώντας παράλληλα και
    άλλους λεκτικούς και μη λεκτικούς τρόπους έκφρασης συναισθημάτων).
  • Ενεργοποιούμε ή διευρύνουμε τους τρόπους επικοινωνίας μας, όπως οι κινήσεις των
    χεριών και του σώματος, οπτικοποίηση, εναλλαγές του επιτονισμού της φωνής κλπ.,
    ώστε να αντισταθμιστεί η αντικειμενική δυσκολία της χρήσης μάσκας στη λεκτική
    επικοινωνία.
  • Έχουμε υπόψη ότι η χρήση μάσκας μπορεί να εμποδίζει την ποιότητα της επικοινωνίαςμας και να παρερμηνευτεί η συμπεριφορά/στάση των μαθητών/τριών ως έλλειψη προσοχής, δυσκολία στην κατανόηση κλπ.
  • Γενικότερα ενθαρρύνουμε το διάλογο στο πλαίσιο της νέας αυτής αναγκαιότητας
    αναζητώντας μαζί με τους μαθητές και τις μαθήτριές μας λύσεις, προκειμένου να
    προσαρμοστούμε με ευελιξία στα νέα δεδομένα.