Samuel Paty: Ο στοργικός καθηγητής που αποκεφάλισαν επειδή δίδασκε την ελευθερία του λόγου

«Mr. Paty»: Μπροστά στο γυμνάσιο του Conflans-Saint-Honorine, ενός προαστίου του Παρισιού οι μαθητές του κράτησαν ενός λεπτού σιγή για τον αγαπημένο τους καθηγητή που έχασε τόσο βάναυσα τη ζωή του, όταν 18χρονος Τσετσένος ισλαμιστής τον αποκεφάλισε, επειδή έκανε ακριβώς τη δουλειά του.

Ο 47χρονος Samuel Paty ήταν καθηγητής ιστορίας και γεωγραφίας. Δίδασκε την ελευθερία της έκφρασης και στο πλαίσιο του μαθήματός του παρουσιάζοντας στους μαθητές τα σκίτσα του Μωάμεθ από το Charlie Hebdo.

Οι μαθητές του τον περιγράφουν ως έναν ήρεμο άνθρωπο, έναν υπέροχο παιδαγωγό και με την δέουσα αυστηρότητα μόνο στις περιπτώσεις που κρινόταν απαραίτητο.

Μιλούν για εκείνον στον ενεστώτα. Σαν να ζει ακόμη ανάμεσά τους, σαν να μην έφυγε ποτέ. Κανείς δεν θέλει να πιστέψει αυτό που συνέβη. Ένας 12χρονος μαθητής του έμαθε για τον θάνατό του από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, λίγα λεπτά μετά την τρομοκρατική επίθεση.

«Μιλούσαμε, αναρωτιόμασταν αν ήταν εκείνος. Δεν ήθελα να το πιστέψω. Ακόμη δεν θέλω να το πιστέψω», λέει ο μαθητής.

«Ήταν ένας πολύ ήρεμος δάσκαος, εξαιρετικός παιδαγωγός και πολύ προσεκτικός και στοργικός. Είχα προβλήματα υγείας και πάντα έδειχνε μεγάλη κατανόηση», ανέφερε με τη σειρά της μία παλιά του μαθήτρια.

Αγαπούσε τις ειρηνικές, πολιτισμένες συζητήσεις

Κατά τη διάρκεια ενός μαθήματος για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ένας μαθητής έκανε αντισημιτικές επισημάνσεις. «Δεν έχανε την ψυχραιμία του. Το αντίθετο, μάλιστα. Προσπαθούσε να εξηγήσει χωρίς να κατηγορεί, πάντα ήξερε πώς να βρίσκει τις κατάλληλες λέξεις», πρόσθεσε η μαθήτρια.

Μάλιστα, θυμήθηκε και μία ιστορία από το 2015. «Ο κύριος Πατί είχε φτάσει στην τάξη λίγο αγχωμένος και μετά ζήτησε συγγνώμη που έπρεπε να αφήσει το κινητό του πάνω στην έδρα. “Η γυναίκα μου είναι έγκυος και μπορεί να γεννήσει από στιγμή σε στιγμή”, μας είχε πει», σημείωσε.

Εκείνη η χρονιά για τη Γαλλία ήταν βαμμένη στο αίμα. Ήταν η χρονιά της τρομοκρατικής επίθεσης στο Charlie Hebdo τον Ιανουάριο και μετέπειτα η μεγάλη σφαγή στις 13 Νοεμβρίου στο Σταντ ντε Φρανς και το Μπατακλάν.

«Είχαμε μιλήσει πολύ και με λεπτομέρειες για αυτό (σσ. το Charlie Hebdo). Θυμάμαι ότι είχαμε συζητήσει για το γεγονός αυτό αντί για την προγραμματισμένη εκδρομή μας που ακυρώθηκε. Ήταν μία πραγματική εκπαιδευτική διαδικασία», θυμάται η μαθήτρια.

Την επόμενη χρονιά ο Paty αποσπάστηκε στο σχολείο του Conflans Sainte Honorine, μίας ήσυχης πόλης, με μεικτό κόσμο, όχι όμως σε επίπεδο γκέτο.

«Ήταν αστείος, μας έκανε παρατηρήσεις, αλλά πάντα με σεβασμό. Πάντα έλεγε σε έναν φίλο μου που ήταν πολύ καλός στο ποδόσφαιρο, όταν αργούσε: Είσαι γρήγορος στο ποδόσφαιρο, αλλά όχι τόσο για να τρέξεις στην αίθουσα… Τρέξε!», θυμήθηκε ένας από τους μαθητές του, προσθέτοντας ότι του άρεσε να ζωγραφίζει».

Πέρυσι είχε διοργανώσει και μία έκθεση σκίτσου με θέμα το τρίπτυχο σύνθημα της Γαλλικής Επανάστασης: Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφότητα. Ένα από τα σκίτσα των μαθητών του απεικόνιζε ένα πρόσωπο, που αντί για στόμα είχε μία φυλακή.

Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, στις 7 Οκτωβρίου ο Paty φέρεται να έδειξε σε μια τάξη μαθητών σκίτσα του Μωάμεθ από τη σατιρική εφημερίδα Charlie Hebdo κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης για την ηθική και πολιτική εκπαίδευση για την ελευθερία του λόγου, πυροδοτώντας την οργισμένη αντίδραση από γονείς που ζήτησαν την παραίτησή του. Πριν καν παρουσιάσει τα σκίτσα, ο δάσκαλος ζήτησε από τους μουσουλμάνους μαθητές να αποχωρήσουν από την τάξη, εάν το επιθυμούσαν.

Στη συνέχεια, ο πατέρας ενός 13χρονου κοριτσιού που δεν έφυγε από την τάξη δημοσίευσε ένα βίντεο στο YouTube ισχυριζόμενο ότι ο δάσκαλος είχε δείξει μια «φωτογραφία ενός γυμνού άνδρα» που ήταν «μουσουλμάνος προφήτης». Ο πατέρας κάλεσε άλλους γονείς να τον ενώσουν σε μια συλλογική δράση εναντίον του δασκάλου, τον οποίο περιέγραψε ως «voyou» (κακοποιός).

Σύμφωνα με την εφημερίδα Le Figaro ο δολοφονημένος καθηγητής είχε δεχθεί απειλές από μουσουλμάνους καθώς «τόλμησε» να δείξει στην σχολική αίθουσα σκίτσα του Charlie Hebdo, ενώ είχε αναγκαστεί να ζητήσει αστυνομική προστασία, καθώς είχε δεχθεί απειλές από φανατικούς ισλαμιστές.

Για να ηρεμήσει η κατάσταση, το σχολείο διοργάνωσε μια συνάντηση μεταξύ του διευθυντή, του δασκάλου και ενός αξιωματούχου από την εκπαιδευτική αρχή. Όμως, το κακό είχε ήδη γίνει.

Ο ένοπλος, ένας 18χρονος Τσετσένος που γεννήθηκε στη Μόσχα, επιτέθηκε τα ξημερώματα του Σαββάτου (17/10) και αποκεφάλισε τον Paty φωνάζοντας “Αλλάχου Άκμπαρ”.

Αρχικά, η αστυνομία διέψευδε τον αποκεφαλισμό και έκανε λόγο για μαχαίρωμα στον λαιμό, αλλά στη συνέχεια επιβεβαίωσε ότι ο δράστης αποκεφάλισε το θύμα.

Οι υπεύθυνοι του περιοδικού Charlie Hebdo με επίσημη ανακοίνωσή τους εξέφρασαν την το αίσθημα του τρόμου και της φρίκης λόγω της δολοφονίας του καθηγητή από τον φανατικό ισλαμιστή.

«Εκφράζουμε την υποστήριξή μας στην οικογένειά του, στους συγγενείς του και σε όλους τους δασκάλους», αναφέρει η ανακοίνωση του περιοδικού.

Τις τελευταίες ημέρες χιλιάδες πολίτες διαδηλώνουν στη μνήμη του καθηγητή με το σύνθημα «Είμαστε όλοι δάσκαλοι» σε ένα μήνυμα κατά του ισλαμικού εξτρεμισμού.