Τρομαχτική χαρακτηρίζουν ξένα Μέσα την ανοδική πορεία που έχει το Bacha Bazi, ένα από τα έθιμα που όλοι θα πίστευαν ότι έχει εξαλειφθεί.
Σύμφωνα με την παραδοσιακή αυτή πρακτική περιοχών του Αφγανιστάν, νεαρά αγόρια από φτωχές οικογένειες πωλούνται σε πολέμαρχους, ντύνονται με φούστες, φορούν μακιγιάζ και μετά αναγκάζονται να χορεύουν για ομάδες ισχυρών ανδρών – πριν κακοποιηθούν σεξουαλικά.
10χρονα αγόρια, θύματα μιας αποτροπιαστικής παράδοσης
Όμως αυτά τα αγόρια -ορισμένα από τα οποία είναι μόλις δέκα ετών – δεν είναι απλώς χορευτές. Είναι θύματα του Bacha Bazi, μιας αρχαίας πρακτικής που συχνά τα μετατρέπει σε σκλάβους του σεξ για την ελίτ του Αφγανιστάν. Η βάρβαρη αυτή παράδοση, το όνομα της οποίας μεταφράζεται ως «παιχνίδι αγοριών», διατηρείται εδώ και αιώνες, επιβιώνοντας από αυτοκρατορίες, πολέμους και πολιτικές αναταραχές.
Τώρα, ενώ η σημερινή ηγεσία των Ταλιμπάν του Αφγανιστάν ισχυρίζεται ότι την αντιμάχεται, το Bacha Bazi συνεχίζεται ως ανοιχτό μυστικό, σύμφωνα με δημοσίευμα της Daily Mail. Όπως διαβάζουμε στο σχετικό ρεπορτάζ, έκθεση της βρετανικής κυβέρνησης του 2024 διαπίστωσε ότι τα αγόρια εξακολουθούν να διατρέχουν υψηλό κίνδυνο εμπορικής σεξουαλικής εκμετάλλευσης μέσω του Bacha Bazi, με την πρακτική αυτή να ευδοκιμεί υπό τους ίδιους πολέμαρχους και μεσίτες εξουσίας που κυβερνούν την αφγανική κοινωνία εδώ και γενιές.
«Οι περιπτώσεις Bacha Bazi συχνά υποδηλώνονται λόγω του στίγματος και του φόβου, ιδίως όταν οι δράστες είναι αστυνομικοί», αναφέρεται στην έκθεση. «Παρά τη δημόσια θέση των Ταλιμπάν κατά της πρακτικής αυτής, οι αναφορές δείχνουν ότι παραμένει διαδεδομένη και σε μεγάλο βαθμό ανεπίλυτη».
Μία παράδοση με μακρά ιστορία και σιωπηλή αποδοχή
Οι ρίζες του Bacha Bazi ξεκινούν τουλάχιστον από τον 13ο αιώνα και η πρακτική έχει τεκμηριωθεί ευρέως από εγχώριους και ξένους διανοούμενους, ιστορικούς και πολιτικούς που επισκέπτονται την περιοχή. Αλλά η πιο διαβόητη αναβίωσή της ήρθε κατά τη διάρκεια του πολέμου των Μουτζαχεντίν κατά της Σοβιετικής Ένωσης τη δεκαετία του 1980. Οι Αφγανοί διοικητές που πολεμούσαν στην αντίσταση ήταν διαβόητοι για το γεγονός ότι κρατούσαν νεαρά αγόρια ως προσωπική τους περιουσία, αντιμετωπίζοντάς τα ως σύμβολα κύρους αλλά και ως αντικείμενα κακοποίησης.
Όταν οι Ταλιμπάν ανέβηκαν για πρώτη φορά στην εξουσία τη δεκαετία του 1990, ισχυρίστηκαν ότι ένα από τα κύρια παράπονά τους ήταν αυτή η «διαστροφή» μεταξύ των πολέμαρχων και έθεσαν εκτός νόμου την πρακτική αυτή. Αλλά μετά την εκδίωξη των Ταλιμπάν το 2001 εν μέσω της εισβολής των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν, οι παλιές δομές εξουσίας επέστρεψαν, και το ίδιο συνέβη και με το Bacha Bazi.
Αν και κάποια αγόρια φέρονται να είναι εθελοντές, πολλά πωλούνται σε αυτή τη ζωή από τις ίδιες τις εξαθλιωμένες οικογένειές τους που προσπαθούν απεγνωσμένα να τα βγάλουν πέρα. Άλλα απλά απαγάγονται, μεταξύ άλλων και από αστυνομικούς – τους ίδιους ανθρώπους που υποτίθεται ότι πρέπει να αποτρέψουν την αναβίωση του Bacha Bazi.
Βαθιά τραύματα στα ανήλικα θύματα
Σε έκθεση της Ανεξάρτητης Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Αφγανιστάν (AIHRC) αναφέρεται: «Τα θύματα του bacha bazi υποφέρουν από σοβαρά ψυχολογικά τραύματα, καθώς συχνά βιάζονται. Τα θύματα αυτά υποφέρουν από άγχος και ένα είδος δυσπιστίας, απελπισίας και απαισιόδοξου αισθήματος. Το Bacha bazi έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργείται φόβος στα παιδιά και να αναπτύσσονται στο μυαλό τους συναισθήματα εκδίκησης και εχθρότητας. Ελλείψει οποιωνδήποτε υπηρεσιών για την ανάκτηση ή την αποκατάσταση των αγοριών που παγιδεύονται σε αυτή τη φρικτή κακοποίηση, είναι δύσκολο να γνωρίζουμε τι συμβαίνει σε αυτά τα παιδιά», δήλωσε στη MailOnline η Charu Lata Hogg, συνεργάτης του Chatham House με έδρα το Λονδίνο.
Με τη γνώση των Δυτικών
Οι ξένες δυνάμεις που επιχειρούσαν στο Αφγανιστάν κατά τις δεκαετίες του 2000 και του 2010 γνώριζαν πολύ καλά το Bacha Bazi, αλλά συχνά ήταν ανίσχυρες να παρέμβουν επειδή πολλοί από τους Αφγανούς διοικητές με τους οποίους συμμάχησαν συμμετείχαν στην πρακτική αυτή. Η φρίκη της κατάστασης αποκαλύφθηκε όταν ο Νταν Κουίν, πρώην λοχαγός των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων, απαλλάχθηκε από τις διαταγές του και αποσύρθηκε από το Αφγανιστάν επειδή επιτέθηκε σε έναν υποστηριζόμενο από τους Αμερικανούς διοικητή αφγανικής πολιτοφυλακής που κρατούσε ένα αγόρι αλυσοδεμένο στο κρεβάτι του ως σεξουαλικό σκλάβο.
«Ο λόγος που ήμασταν εδώ είναι επειδή ακούσαμε τα τρομερά πράγματα που έκαναν οι Ταλιμπάν στους ανθρώπους, πώς αφαιρούσαν τα ανθρώπινα δικαιώματα», δήλωσε αργότερα ο Κουίν. «Αλλά εμείς βάζαμε στην εξουσία ανθρώπους που θα έκαναν πράγματα χειρότερα από τους Ταλιμπάν».
Μέχρι το 2015, η κλίμακα του προβλήματος ήταν αναμφισβήτητη. Μια έρευνα των New York Times αποκάλυψε ότι ο βιασμός παιδιών από Αφγανούς διοικητές που πρόσκεινται στην κυβέρνηση ήταν τόσο συνηθισμένος που έγινε ανοιχτό μυστικό μεταξύ των αμερικανικών στρατευμάτων.
Οι Ταλιμπάν, εν τω μεταξύ, εκμεταλλεύτηκαν το Bacha Bazi προς όφελός τους, διεισδύοντας στα υποστηριζόμενα από τις ΗΠΑ αφγανικά αρχηγεία της αστυνομίας και του στρατού στέλνοντας αγόρια για να διασκεδάσουν τους εχθρούς τους σε επιχειρήσεις τύπου Δούρειου Ίππου.
Τα αγόρια αυτά, μόλις εισέρχονταν στις εγκαταστάσεις των υποστηριζόμενων από τους Αμερικανούς αφγανικών δυνάμεων επιβολής του νόμου, είτε δηλητηρίαζαν τους θύτες τους, είτε τους πυροβολούσαν, είτε πραγματοποιούσαν βομβιστικές επιθέσεις αυτοκτονίας – ή απλώς άνοιγαν τις πύλες για τους μαχητές των Ταλιμπάν να πραγματοποιήσουν τις δικές τους θανατηφόρες επιθέσεις.
Σε μια επιχείρηση του 2016 στη νότια επαρχία Ουρουζγκάν του Αφγανιστάν, η μέθοδος αυτή οδήγησε στο θάνατο δεκάδων Αφγανών στρατιωτών και αστυνομικών. Με την αποχώρηση των ΗΠΑ το 2021 και την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία, θα μπορούσε κανείς να υποθέσει ότι η πρακτική αυτή έχει παταχθεί και πάλι. Επισήμως, είναι παράνομη. Στην πραγματικότητα, παραμένει ανεξέλεγκτη.
Παρά τη δημόσια στάση των Ταλιμπάν κατά του Bacha Bazi, οι αναφορές δείχνουν ότι πολλά από τα ίδια τα μέλη τους συνεχίζουν την πρακτική. Μια έκθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ του 2024 αποκάλυψε ότι αξιωματούχοι των Ταλιμπάν είχαν εμπλακεί σε σεξουαλική δουλεία, μεταξύ άλλων, χρησιμοποιώντας παιδιά-στρατιώτες που ήταν επίσης θύματα κακοποίησης.
Η αστυνομία ηθικής των ίδιων των Ταλιμπάν – το Υπουργείο για τη διάδοση της αρετής και την πρόληψη των ηθών – επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στην αστυνόμευση της συμπεριφοράς των γυναικών, ενώ εγκλήματα όπως το Bacha Bazi συνεχίζονται στη σκιά. Πολλοί από τους ίδιους άνδρες που ήταν πολέμαρχοι πριν από το 2001 – πρώην μαχητές των Μουτζαχεντίν, αρχηγοί φυλών και πλούσιες ελίτ – εξακολουθούν να ασκούν επιρροή, ακόμη και υπό την κυριαρχία των Ταλιμπάν.
Και με το Αφγανιστάν τώρα πιο απομονωμένο από ποτέ, υπάρχει ελάχιστη εξωτερική πίεση για να τους σταματήσει.
