Τα υποχρεωτικά εμβόλια για τα παιδιά στην Ελλάδα είναι όσα περιλαμβάνονται στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, το οποίο επικαιροποιείται τακτικά με βάση τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα και τις επιδημιολογικές εξελίξεις. Γι’ αυτό και δεν είναι ασυνήθιστο δύο αδέλφια διαφορετικής ηλικίας να μην έχουν ακολουθήσει ακριβώς το ίδιο εμβολιαστικό σχήμα.
Ο ασφαλέστερος τρόπος για να γνωρίζουμε ποια εμβόλια έχει κάνει το παιδί μας είναι να διατηρούμε ενημερωμένο το Βιβλιάριο Υγείας Παιδιού. Είναι επίσης χρήσιμο να έχουμε σε ψηφιακή μορφή τις σχετικές σελίδες, ώστε να υπάρχει πάντα διαθέσιμο αντίγραφο για τον προσωπικό ιατρικό φάκελο του παιδιού.
Τι ισχύει για το εμβόλιο για τη μηνιγγίτιδα
Τα τελευταία χρόνια στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών εντάχθηκε και το εμβόλιο κατά του μηνιγγιτιδόκοκκου ομάδας Β (MenB), το οποίο χορηγείται δωρεάν στα βρέφη σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα του προγράμματος.
Ωστόσο, για μεγαλύτερα παιδιά, εφήβους και νεαρούς ενήλικες που δεν εμβολιάστηκαν στη βρεφική ηλικία δεν προβλέπεται καθολικός δωρεάν εμβολιασμός. Πρόκειται για ηλικιακές ομάδες που παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο έκθεσης λόγω συγχρωτισμού, όπως σε σχολεία, φοιτητικές εστίες, πανεπιστήμια και στρατιωτικές μονάδες. Για τον λόγο αυτό, οι γονείς καλό είναι να συζητούν με τον παιδίατρο αν απαιτείται συμπληρωματικός εμβολιασμός ανάλογα με την ηλικία και τους παράγοντες κινδύνου του παιδιού.
Τι ισχύει για το εμβόλιο της γρίπης
Σε αντίθεση με τα εμβόλια του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών, το εμβόλιο της εποχικής γρίπης δεν είναι υποχρεωτικό για όλα τα παιδιά. Συνιστάται κάθε χρόνο, πριν από την έναρξη της χειμερινής περιόδου, κυρίως για παιδιά που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου, όπως εκείνα με άσθμα, χρόνια καρδιολογικά ή πνευμονολογικά νοσήματα, σακχαρώδη διαβήτη, ανοσοκαταστολή ή άλλες παθήσεις που αυξάνουν τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης.
Τα τελευταία χρόνια υπάρχει, εκτός από το κλασικό ενέσιμο εμβόλιο, και ρινικό εμβόλιο κατά της γρίπης. Χορηγείται με τη μορφή ρινικού εκνεφώματος και αποτελεί μια εναλλακτική επιλογή για υγιή παιδιά και εφήβους συγκεκριμένων ηλικιών, σύμφωνα με τις ισχύουσες οδηγίες και την κρίση του παιδιάτρου. Το ρινικό εμβόλιο δεν ενδείκνυται για όλα τα παιδιά, καθώς υπάρχουν συγκεκριμένες αντενδείξεις και περιορισμοί στη χρήση του.
Ο παιδίατρος είναι εκείνος που θα αξιολογήσει ποιο εμβόλιο είναι κατάλληλο για κάθε παιδί, ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό και τυχόν υποκείμενα νοσήματα.
Τι νέο υπάρχει στο πρόγραμμα του 2026
Η σημαντικότερη προσθήκη στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών 2026 αφορά την προστασία των νεογνών από τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό (RSV). Για πρώτη φορά συστήνεται η παθητική ανοσοποίηση όλων των νεογέννητων με μονοκλωνικό αντίσωμα κατά την περίοδο κυκλοφορίας του ιού, με στόχο τη μείωση των σοβαρών λοιμώξεων στους πρώτους μήνες ζωής. Η σύσταση αυτή αφορά αποκλειστικά τα νεογνά και δεν αλλάζει το πρόγραμμα των υποχρεωτικών παιδικών εμβολίων.
Να σημειωθεί ότι όλα τα εμβόλια που περιλαμβάνονται στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών παρέχονται δωρεάν στους δικαιούχους, σύμφωνα με τις ισχύουσες οδηγίες του Υπουργείου Υγείας.
