Η εγκυμοσύνη και ο τοκετός αποτελούν δύο από τις σημαντικότερες περιόδους στη ζωή μιας γυναίκας. Μαζί με τη χαρά της μητρότητας, όμως, φέρνουν και μεγάλες σωματικές και ψυχικές αλλαγές, οι οποίες δεν σταματούν με τη γέννηση του μωρού. Αντίθετα, συνεχίζονται για εβδομάδες ή και μήνες μετά τον τοκετό, επηρεάζοντας την καθημερινότητα της νέας μητέρας.
Με αφορμή τον Ιούλιο, μήνα ευαισθητοποίησης που αφιερώνει η Διεθνής Ουρογυναικολογική Εταιρεία (IUGA) στις αλλαγές που βιώνουν οι γυναίκες κατά την εγκυμοσύνη και τη λοχεία, οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η φροντίδα της μητέρας είναι εξίσου σημαντική με τη φροντίδα του βρέφους.
«Είναι σημαντικό να ζητάς βοήθεια. Η αυτοφροντίδα είναι καθοριστική για να είσαι η καλύτερη δυνατή μαμά. Η αποκατάσταση των αλλαγών που συμβαίνουν κατά την εγκυμοσύνη και μετά τον τοκετό είναι θεμελιώδης και αξίζει την προσοχή σου», είναι το μήνυμα της φετινής εκστρατείας.
Οι αλλαγές δεν σταματούν με τον τοκετό
Οι περισσότεροι συνδέουν τον τοκετό με το τέλος της εγκυμοσύνης. Για το σώμα, όμως, τότε ξεκινά μια νέα περίοδος προσαρμογής. Η λοχεία, που συχνά αποκαλείται και «τέταρτο τρίμηνο», είναι η περίοδος κατά την οποία ο οργανισμός προσπαθεί να επανέλθει σταδιακά, ενώ οι ορμονικές αλλαγές μπορεί να συνεχιστούν για έως και οκτώ μήνες ή και περισσότερο, ιδιαίτερα στις γυναίκες που θηλάζουν.
Σύμφωνα με τις φυσικοθεραπεύτριες Μιμή Μαρσέλλου και Φωτεινή Λάγαρη, η σωστή ενημέρωση, η επιστημονική καθοδήγηση και η έγκαιρη αντιμετώπιση των αλλαγών βοηθούν τη γυναίκα να ανακτήσει τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής της, ώστε να μπορεί να φροντίσει με ασφάλεια τόσο τον εαυτό της όσο και το μωρό της.
Ποιες σωματικές αλλαγές θεωρούνται συχνές;
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αλλά και μετά τον τοκετό είναι φυσιολογικό να εμφανιστούν αλλαγές που σχετίζονται με τις μεγάλες προσαρμογές του σώματος.
Οι πιο συχνές είναι:
- μυοσκελετικοί πόνοι, ιδιαίτερα στη μέση και τη λεκάνη
- αδυναμία των μυών του πυελικού εδάφους
- ακράτεια ούρων ή, σπανιότερα, κοπράνων
- αίσθημα βάρους ή πίεσης στην περιοχή της πυέλου
- πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή
- διάσταση των κοιλιακών μυών
- ενόχληση από ουλή καισαρικής τομής ή περινεοτομής
- λόχια, δηλαδή αιμορραγία και κολπικές εκκρίσεις που μπορεί να διαρκέσουν αρκετές εβδομάδες
- ευαισθησία ή πόνος στους μαστούς λόγω της παραγωγής γάλακτος και του θηλασμού.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πολλές από αυτές τις αλλαγές είναι φυσιολογικές και μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά με τη σωστή καθοδήγηση και αποκατάσταση.
Δεν αλλάζει μόνο το σώμα
Η περίοδος μετά τον τοκετό συνοδεύεται και από έντονες συναισθηματικές μεταβολές.
Εκτιμάται ότι περίπου 8 στις 10 γυναίκες βιώνουν κάποια μορφή επιλόχειας μελαγχολίας τις πρώτες ημέρες ή εβδομάδες μετά τον τοκετό. Η επίμονη θλίψη, το άγχος, η ευερεθιστότητα ή το αίσθημα ότι η νέα μητέρα δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της καθημερινότητας δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται με ενοχές ή σιωπή.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η συζήτηση με τον σύντροφο, την οικογένεια και τους επαγγελματίες υγείας, αλλά και η έγκαιρη αναζήτηση βοήθειας όταν χρειάζεται, αποτελούν σημαντικό μέρος της φροντίδας της γυναίκας.
Τι βοηθά στην αποκατάσταση;
Οι ειδικοί συνιστούν στις νέες μητέρες να δώσουν χρόνο στο σώμα τους να αναρρώσει και να μην πιέζονται να επιστρέψουν άμεσα στους ρυθμούς που είχαν πριν από την εγκυμοσύνη.
Χρήσιμες συμβουλές είναι:
- να ξεκουράζονται όσο το επιτρέπουν οι συνθήκες
- να ακολουθούν ισορροπημένη διατροφή και καλή ενυδάτωση
- να επανεντάσσουν σταδιακά την άσκηση με την καθοδήγηση ειδικού
- να μην αμελούν την παρακολούθηση από τον γυναικολόγο, τη μαία ή τον φυσικοθεραπευτή όταν υπάρχουν συμπτώματα από το πυελικό έδαφος
- να μοιράζονται τις ανησυχίες και τα συναισθήματά τους με τους ανθρώπους που εμπιστεύονται.
Η φροντίδα της μητέρας είναι φροντίδα και για το μωρό
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η αυτοφροντίδα δεν αποτελεί πολυτέλεια ούτε ένδειξη αδυναμίας. Αντίθετα, αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε η γυναίκα να ανακτήσει τις δυνάμεις της και να ανταποκριθεί στις αυξημένες απαιτήσεις της μητρότητας.
Η περίοδος μετά τον τοκετό χρειάζεται υπομονή, υποστήριξη και σωστή επιστημονική καθοδήγηση. Όσο πιο έγκαιρα αναγνωρίζονται οι σωματικές ή ψυχικές δυσκολίες, τόσο πιο αποτελεσματικά μπορούν να αντιμετωπιστούν, επιτρέποντας στη νέα μητέρα να απολαύσει με μεγαλύτερη ασφάλεια και αυτοπεποίθηση τη νέα καθημερινότητα με το μωρό της.
