Εσείς γνωρίζετε γιατί στολίζουμε με φωτάκια τα χριστουγεννιάτικα δέντρα μας;

Κάθε χρόνο τα Χριστούγεννα ο στολισμός δεν νοείται χωρίς τα φωτάκια. Πολύχρωμα ή λευκά, κανονικά ή led, με μουσική ή χωρίς δίνουν μία κυριολεκτικά φωτεινή νότα στις γιορτινές αυτές ημέρες.

Έχετε, ωστόσο, αναρωτηθεί ποτέ γιατί τα Χριστούγεννα βάζουμε λαμπιόνια παντού; Από πού προήλθε αυτή η συνήθεια; Κι όμως, είναι ένα «έθιμο» που μάς έρχεται από το 1882 και το οποίο συνδέεται με ένα πολύ σπουδαίο πρόσωπο της ιστορίας των εφευρέσεων.

Εκείνη τη χρονιά, λοιπόν, στο σπίτι του στη Νέα Υόρκη, ο Έντουαρντ Τζόνσον, συνεργάτης του σπουδαίου Αμερικανού, εφευρέτη Τόμας Έντισον, είχε μία ιδέα που τότε πιθανώς δεν γνώριζε τι θα επακολουθούσε.

Με ένα παχύ μουστάκι,  ο εκκεντρικός μηχανικός, εφευρέτης και επιχειρηματίας. το 1871 προσέλαβε τον 24χρονο τότε Τόμας Έντισον στην Automatic Telegraph Company.

Έτσι όπως ήταν τόσο εντυπωσιασμένος  ο Τζόνσον και όταν ο Έντισον έφυγε για να ξεκινήσει μία νέα εταιρεία, τον ακολούθησε και οι ρόλοι αντιστράφηκαν. Ο Τζόνσον έγινε υπάλληλος του θρυλικού εφευρέτη. Διετέλεσε ως αντιπρόεδρος και επικεφαλής της Edison Electric Light Company.

Τόμας Έντισον

Ο Τζόνσον, λοιπόν, είχε μία εξαιερετική ιδέα. Όλοι τείνουμε να πιστεύουμε ότι οι χριστουγεννιάτικες παραδόσεις είναι αρχαίες, όμως πολλές από αυτές είναι πιο πρόσφατες.  Παλιότερα, έδιναν  λάμψη στα χριστουγεννιάτικα δέντρα τοποθετώντας κεριά.

Όμως, παρά τη γιορτινή ατμόσφαιρα που προσέδιδαν, ήταν και επικίνδυνα. Κάθε χρονιά οι εφημερίδες είχαν να γράψουν κι από μία τραγική στιγμή, όταν τα χριστουγεννιάτικα δέντρα τυλίγονταν στις φλόγες και καίγονταν σπίτια, με οδυνηρές συνέπειες πολλές φορές.

Αντικαθιστώντας τα κεριά με ηλεκτρικά φωτάκια, ο Τζόνσον όχι μόνο μείωσε τον κίνδυνο να πάρουν φωτιά τα χριστουγεννιάτικα δέντρα, αλλά πρόσθεσε χρώμα και κίνηση.

Photo: The Antique Christmas Light Museum

Έτσι τοποθέτησε στις γιρλάντες 80 μπλε, κόκκινα και λευκά λαμπάκια τις έβαλε στο χριστουγεννιάτικο δέντρο του.

Ωστόσο, δεν σταμάτησε εδώ. Έβαλε το δέντρο πάνω σε μια περιστρεφόμενη βάση, σε έναν μηχανισμό πάνω σε πλατφόρμα, όπου σε κάθε περιστροφή τα φωτάκια αναβόσβηναν χωρίς να καούν, γεγονός που αποτέλεσε το απόλυτο εφέ της εποχής.

Φυσικά, ο Έντισον είχε φτιάξει πρώτος «γιρλάντες» από ηλεκτρικούς λαμπτήρες για να διακοσμήσει χριστουγεννιάτικα το εργαστήρι του, το 1880, δύο χρόνια πριν από τον Τζόνσον. Τη δόξα μπορεί να την πήρε ο Έντισον, όμως «πατέρας», του στολισμού του χριστουγεννιάτικου δέντρου με λαμπάκια θα πρέπει να θεωρείται ο Έντουαρντ Τζόνσον.

Η γιρλάντα με τα λαμπιόνια του Έντισον The Antique Christmas Light Museum

Το πρώτο χριστουγεννιάτικο δέντρο στον Λευκό Οίκο φωταγωγήθηκε το 1894 επί προεδρίας του Γκρόβερ Κλίβελαντ.

Το 1903 η General Electric ξεκίνησε να πουλά τα πρώτα λαμπιόνια  και μέχρι το 1940 αντικατέστησαν πλήρως τη διακόσμηση με τα κεράκια.

Παρά τις προσπάθειες της εταιρείας να τα προωθήσει με χρηματικά έπαθλα σε διαγωνισμούς φωταγώγησης καθ΄ όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 1920, η καινοτομία άργησε να διαδοθεί.

Έντουαρντ Τζόνσον

Έφθασε στο μέσο αμερικανικό νοικοκυριό στα μέσα της δεκαετίας του 1950- σχεδόν παράλληλα με την έναρξη της χρήσης των εορταστικών λαμπιονιών σε εξωτερικούς χώρους. Η επανάσταση στον τομέα ήρθε στα μέσα της δεκαετίας του 1970, με τους λαμπτήρες – μινιατούρες, οι οποίοι, σε βελτιωμένες εκδοχές, κυριαρχούν ακόμη στην αγορά.

Στις μέρες μας τα φωτάκια συνοδεύονται από ένα dimmer που εξασφαλίζει πολλές ρυθμίσεις του τρόπου με τον οποίο αναβοσβήνουν με την προσθήκη ενός φλας, ενεργοποιώντας διαφορετικά κυκλώματα στη γιρλάντα.

Πηγές: Smithsonian Magazine, history.com