Τα πολλά και ανάμικτα συναισθήματα της γυναίκας που γεννά πρόωρα και πώς μπορούμε να στηρίξουμε μια φίλη που βιώνει αυτή την εμπειρία.
Γράφει η Ελένης Δευτεραίου, που δημιούργησε το Prematurity Stories στη μνήμη της κόρης της.
Περπατάς για πρώτη φορά στους διαδρόμους, νιώθεις πως η καρδιά σου θα σταματήσει. Η μυρωδιά του αντισηπτικού, οι διαπεραστικοί ήχοι από τα μηχανήματα, το μικροσκοπικό μωρό σου καλωδιομένο μέσα στη φαινομενικά τεράστια θερμοκοιτίδα.
Κι αναρωτιέσαι θα αντέξει, θα αντέξω;
Και όμως. Αυτα τα πλάσματα έχουν αποδείξει πως έχουν δύναμη πολλαπλάσια από τα γραμμάριά τους, μια δύναμη που δεν μπορεί να χωρέσει ανθρώπινος νους.
Παλεύουν για την πρώτη τους ανάσα.
Παλεύουν με έναν τρόπο που προκαλεί δέος.
Μαζί τους σιωπηλά παλεύεις κι εσύ.
Παίρνεις δύναμη από τη δική τους και ανακαλύπτεις έναν άλλο εαυτό. Ξενυχτάς αγκαλιά με το θήλαστρο, μαθαίνεις ιατρικούς όρους και πανηγυρίζεις κάθε μικρή νίκη, κάθε μέρα που περνάει.
Βουρκώνεις στη διαδρομή για το σπίτι μετά από κάθε επισκεπτήριο. Κλαίς στο κρεβάτι όταν τα φώτα σβήνουν και η σκέψη ταξιδεύει εκεί που έχεις αφήσει την καρδιά σου.
Ξημερώνει η μέρα και δείχνεις ΟΚ. Σήμερα γιορτάζεις. Είσαι Μαμά.
Τι σημαίνει προωρότητα, με αφορμή τη γιορτή της μητέρας
Η Γιορτή της Μητέρας είναι μια μέρα πλημμυρισμένη με ευχές, λουλούδια κι αγκαλιές. Όμως υπάρχουν γυναίκες που δεν είχαν την ευκαιρία να ζήσουν έτσι όπως ονειρεύτηκαν την πρώτη τους γιορτή. Είναι μαμάδες, αλλά δεν κρατούν το μωρό στην αγκαλιά τους. Βρέθηκαν ξαφνικά να μετρούν παλμούς σε οθόνες και να αγγίζουν το μικροσκοπικό τους θαύμα μέσα από το στρογγυλό άνοιγμα της θερμοκοιτίδας. Αν θέλεις να σταθείς δίπλα σε μια φίλη, σε ένα αγαπημένο σου πρόσωπο που μόλις γέννησε πρόωρα, ενημερώσου για όλα όσα νιώθει. Ποια είναι αλήθεια τα συναισθήματά της;
Η πρόωρη γέννηση συνδέεται με καταιγισμό συναισθημάτων. Η μητέρα νιώθει βαθύ σοκ γιατί η εγκυμοσύνη της διακόπηκε απότομα. Ενδεχομένως να έχει ενοχές για το σώμα της που, λανθασμένα μεν, νομίζει ότι «απέτυχε». Βιώνει έντονο άγχος, φόβο, αγωνία για τη ζωή του παιδιού της. Πενθεί για την αγκαλιά που στερήθηκε, αλλά ταυτόχρονα γιορτάζει τη νέα ζωή. Νιώθει απέραντη αγάπη, βαθιά ευγνωμοσύνη για κάθε μικρή νίκη και απίστευτο δέος βλέποντας το μωρό της να παλεύει για κάθε του ανάσα. Αυτή η ακλόνητη ελπίδα και η περηφάνια για τη δύναμη του παιδιού της είναι που τη κρατάει όρθια.
Η προωρότητα είναι μια μοναχική και συχνά τρομακτική διαδρομή. Οι ισορροπίες είναι τόσο λεπτές που οι γύρω μας δεν ξέρουν τι να πουν ή τι να κάνουν. «Αν δεν το ζήσεις, δεν μπορείς να καταλάβεις τι σημαίνει», μου λένε συχνά μαμάδες σε συνομιλίες μας. Το πιστεύω. Αλλά αυτό μπορεί και πρέπει να αλλάξει. Είναι κοινωνικό φαινόμενο η προωρότητα, δεν είναι υπόθεση ατομική.
Ακολουθούν μερικοί απλοί αλλά ουσιαστικοί τρόποι για να στηρίξεις μια νέα μαμά που μόλις γέννησε πρόωρα:
1. Πες συγχαρητήρια
Ακούγεται αυτονόητο, αλλά δεν είναι. Πολλές φορές, από αμήχανο φόβο, το φιλικό ή ακόμη και το οικογενειακό περιβάλλον αποφεύγει να ευχηθεί, να στείλει ένα δώρο στο μαιευτήριο μήπως και κάτι πάει στραβά. Η φίλη σου όμως μόλις έγινε μαμά! Το μωράκι της ήρθε στον κόσμο. Πες συγχαρητήρια, γιόρτασε τον ερχομό του, ακόμα κι αν δίνει τη δική του μάχη στη Μονάδα. Στείλε ευχές και μαζί τη θετική σου ενέργεια.
2. Μη ρωτάς λεπτομέρειες
Είναι κατανοητό πως νοιάζεσαι, ρωτάς από ενδιαφέρον και αγάπη να μάθεις πώς εξελίσσεται η υγεία του παιδιού. Όμως όταν ένα μωρό είναι στη ΜΕΝΝ, κάθε λεπτό που περνά μπορεί να αλλάξουν τα δεδομένα. Είναι εξουθενωτικό για τους γονείς να αναλύουν ιατρικούς όρους σε καθημερινή βάση. Την περίοδο που νοσηλεύονταν τα μωρά μου θυμάμαι να έχω μόνιμα το κινητό στη σίγαση. Δεν μιλούσα με συγγενείς πέρα από ελάχιστες περιπτώσεις.
3. Πρόσφερε βοήθεια
Αντί να ρωτήσεις λεπτομέρειες για το μωρό, ρώτησε τη μητέρα τι χρειάζεται από εσένα. Οι ανάγκες διαφέρουν σε κάθε οικογένεια. Είναι πιθανό να είναι κάτι τόσο απλό που δεν περνάει καν από το μυαλό σου, όπως ζεστό σπιτικό φαγητό ή ένα σύντομο περίπατο μαζί σου. Η καθημερινότητά όταν το μωρό είναι στη ΜΕΝΝ είναι περίπλοκη και απαιτητική. Οι συνεχείς αντλήσεις με το θήλαστρο, τα δρομολόγια για επισκεπτήρια και μεταφορά του γάλακτος, το άγχος και η στεναχώρια δημιουργούν μια έντονη σωματική και ψυχική κόπωση. Αν υπάρχει μεγαλύτερο παιδί στην οικογένεια θα μπορούσες να του αφιερώσεις προσωπικό χρόνο ώστε να αποφορτιστούν οι γονείς.
4. Απλά άκουσέ την
Δεν υπάρχουν λόγια να παρηγορήσεις μια μαμά που αναγκάζεται να φύγει από το μαιευτήριο χωρίς το μωρό της. Αυτό είναι το μόνο σίγουρο. Ενδεχομένως να μη χρειάζεται κιόλας να πεις κάτι. Απλά άκουσε τι έχει να πει, όταν και αν έχει. Μια τρυφερή αγκαλιά κι ένα «εγώ είμαι εδώ, θα το περάσουμε μαζί» αρκεί.
5. Σεβάσου τους κανόνες
Μην επιμένεις να πας επίσκεψη στο νοσοκομείο ή στο σπίτι αν δεν σε καλέσει η ίδια. Τα πρόωρα μωρά έχουν ευαίσθητο ανοσοποιητικό σύστημα και οι γονείς είναι σε συνεχή εγρήγορση. Δώσε τον χρόνο και τον χώρο που χρειάζεται, χωρίς πίεση και περαιτέρω σχολιασμό. Δεν είναι υπερβολή, είναι προστασία.
Μια ιστορία που έγινε αφορμή για ευαισθητοποίηση
Η προσωπική διαδρομή της Ελένης Δευτεραίου στη μητρότητα συναντήθηκε με την προωρότητα όχι μία, αλλά δύο φορές. Η πρώτη της κόρη παρέμεινε στη Μονάδα για δύο εβδομάδες και σήμερα είναι η καθημερινή της έμπνευση. Η δεύτερη κόρη της, η Στέλλα, μετά από γενναία μάχη 35 ημερών, έφυγε από τη ζωή κατά τη διάρκεια της νοσηλείας, λόγω ενδονοσοκομειακής λοίμωξης.
Μετατρέποντας τον πόνο της απώλειας σε φως και προσφορά, η Ελένη δημιούργησε το Prematurity Stories στη μνήμη της κόρης της. Πρόκειται για μια διαδικτυακή κοινότητα που αγκαλιάζει γονείς πρόωρων βρεφών προσφέροντας ενημέρωση, αποδοχή και συναισθηματική στήριξη. Οι ιστορίες που αναρτώνται εκεί, η πλειοψηφία των οποίων έχουν θετική έκβαση, αποτελούν πηγή έμπνευσης και αισιοδοξίας. Τα στατιστικά στοιχεία είναι εξαιρετικά ευνοϊκά. Τα περισσότερα μωρά, ακόμη και τα πολύ πρόωρα, καταφέρνουν και αντιμετωπίζουν κάθε επιπλοκή που προκύπτει, αποδεικνύοντας πόσο δυνατά έχουν υπάρξει από την πρώτη τους ανάσα.
«Η Μοβ Τουλίπα της Σταλίτσας»
Το παραμύθι της, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Έναστρον, αποτελεί ένα τρυφερό εργαλείο για κάθε οικογένεια που βίωσε την πρόωρη γέννηση. Μέσα από την ιστορία της νεράιδας Σταλίτσας, το βιβλίο βοηθά τους γονείς να μιλήσουν στα παιδιά τους για το δικό τους διαφορετικό ξεκίνημα, εξυμνώντας την υπομονή και τη δύναμη της μητρικής αγάπης που ανθίζει ακόμα και στις πιο δύσκολες συνθήκες.
Το μήνυμα της Ελένης για τη Γιορτή της Μητέρας
«Φέτος, η σκέψη μας βρίσκεται σε κάθε μαμά που περιμένει έξω από τη Μονάδα, αλλά και σε εκείνη που μπορεί να μην κρατά το παιδί στην αγκαλιά της, το έχει όμως στην καρδιά της, για πάντα… Θέλουμε να θυμίσουμε σε κάθε μαμά της ΜΕΝΝ ότι δεν είναι μόνη. Η αγάπη της είναι η πιο δυνατή θερμοκοιτίδα».
