Τα σχολεία ανοίγουν σε λίγες μέρες και όλοι, μικροί – μεγάλοι, πρέπει να προσαρμοστούμε. Ο αγαπημένος δάσκαλος και συγγραφέας παιδικών παραμυθιών, Μάριος Μάζαρης, έφτιαξε έναν μικρό οδηγό προσαρμογής για τους γονείς και τον μοιράστηκε στον λογιαριασμό του στο Instagram.
Προσαρμογή στο σχολείο – για γονείς και παιδιά
Λέμε ότι η προσαρμογή είναι για τα παιδιά, πρώτα και κύρια όμως είναι η προσαρμογή των γονιών που θα βοηθήσει στο να μπορέσει ένα παιδί να προσαρμοστεί. Όσα περιγράφω είναι αληθινά περιστατικά που συμβαίνουν σε όλες και όλους και μία στο τόσο δεν πειράζουν. Αν όμως γίνονται συστηματικά λειτουργούν ανασταλτικά στην καλύτερη προσαρμογή του παιδιού στη νέα συνθήκη του σχολείου.
Συνηθίζουμε να λέμε το παιδί θα περάσει μία φάση προσαρμογής για το σχολείο, στην ουσία όμως πρόκειται για μία προσαρμογή που θα περάσουν πρώτα οι γονείς. Κι αυτό γιατί το παιδί είναι ο δέκτης του τρόπου ζωής των γονιών του που, είτε το καταλαβαίνουν είτε όχι επηρεάζει ακόμα και την είσοδό τους στο σχολείο και την πορεία του σε αυτό.
Διαβάστε επίσης: Πρώτη φορά στο νηπιαγωγείο: Οδηγός για ήρεμους γονείς και χαρούμενα παιδιά
Τι σημαίνει η έναρξη του σχολείου για το παιδί και την οικογένεια
Η σημασία της προσαρμογής στο πρόγραμμα
Για να πάει το παιδί στο σχολείο, χρειάζεται να προσαρμοστεί στο δικό σου πρόγραμμα, καθώς πολλές συνήθειές σου μπορεί να αποδειχτούν εμπόδιο. Εάν κοιμάσαι αργά ή εργάζεσαι νύχτα, ίσως αργήσεις να ξυπνήσεις το πρωί την ώρα που πρέπει, ώστε το παιδί να είναι στην ώρα του στο σχολείο.
Ένα παιδί που συστηματικά –δηλαδή δύο-τρεις φορές την εβδομάδα– αργεί στην πρωινή προσέλευση, αντιμετωπίζει παραπάνω στρες. Νιώθει ότι δεν θα του επιτρέψουν την είσοδο στο σχολείο ή στην τάξη, ή το βαραίνουν τα βλέμματα της δασκάλας και των συμμαθητών.
Επίσης, με την αργοπορία θα χάνει πάντα τη ροή της ημέρας, μπαίνοντας στην τάξη την ώρα που έχει ολοκληρωθεί μία δραστηριότητα. Έτσι μένει πίσω ή νιώθει ότι πρέπει να τρέξει για να προλάβει.
Διαβάστε επίσης: Ξορκίστε το φόβο των παιδιών για την πρώτη μέρα στο σχολείο
Ρουτίνα ύπνου και πρωινό ξύπνημα
Μπορείς να ξεκινήσεις από σήμερα να βάζεις σταδιακά ξυπνητήρι, πηγαίνοντας προς την ώρα που θα ξυπνάς για το σχολείο. Έτσι θα το συνηθίσετε τόσο εσύ όσο και το παιδί σου. Προσπάθησε να κοιμάσαι νωρίτερα. Αν εργάζεσαι, φτιάξε ένα πρόγραμμα και κολλήστε το σε εμφανές σημείο με το ποιος θα πηγαίνει το παιδί το πρωί στο σχολείο και ποιες μέρες.
Αν το παιδί σου κοιμάται αργά, είναι παραπάνω από σίγουρο ότι αυτό θα φανεί στις επιδόσεις του και στη συγκέντρωσή του στην τάξη. Συνιστάται τα παιδιά προσχολικής ηλικίας να πέφτουν στο κρεβάτι στις 9:00 μ.μ. Εάν κοιμάται πολύ αργότερα, θα μοιάζει αφηρημένο στην τάξη, δεν θα έχει καλό οπτικό και κινητικό συντονισμό, μπορεί να νυστάζει, να μην αποδίδει σε απλές οδηγίες και να νιώθει ματαίωση από σχόλια του δασκάλου ή επικριτικά βλέμματα συμμαθητών.
Τι μπορείς να κάνεις:
- Προσαρμόστε από τώρα τη ρουτίνα του ύπνου.
- Κλείνουμε τις οθόνες και ξαπλώνουμε την ίδια ώρα κάθε βράδυ.
- Όχι οθόνες μέχρι και δύο ώρες πριν τον ύπνο.
- Βραδινό μπάνιο, διάβασμα παραμυθιού.
- Οι γονείς προσπαθούν να κάνουν ησυχία ή να απομονώνουν το χώρο του παιδιού από τη φασαρία.
Η τσάντα του σχολείου
Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού, ο έλεγχος της τσάντας γίνεται από τους γονείς μέχρι την είσοδο στο δημοτικό. Από το νηπιαγωγείο μπορούμε να εκπαιδεύσουμε το παιδί στο να φτιάχνει μόνο του την τσάντα.
Μία τσάντα γεμάτη σκουπίδια, ξεχασμένα φαγητά, λερωμένα φαγητοδοχεία, σκισμένα τετράδια ή τσαλακωμένα χαρτιά φέρνει το παιδί σε δύσκολη θέση. Αν αυτό επαναλαμβάνεται συχνά, θα προκαλέσει σχόλια ή γέλια από συμμαθητές («κουβαλάς βρώμικη τσάντα», «μη μας πλησιάζεις»).
Τι μπορείς να κάνεις:
- Καθιέρωσε συγκεκριμένη ώρα καθημερινά για καθάρισμα τσάντας.
- Δείξε στο παιδί βήμα-βήμα τη διαδικασία.
- Ξεκίνα από τα 4-5 του χρόνια να του δίνεις μικρές αρμοδιότητες, υπό την επίβλεψή σου.
- Αδειάζετε μαζί την τσάντα, πετάτε τα σκουπιδάκια και βάζετε ξανά τα απαραίτητα.
- Κάντε το εναλλάξ μέρα-μέρα, μέχρι να μάθει να το κάνει μόνο του.
Οργάνωση ρούχων και αξεσουάρ
Το ίδιο ισχύει και με τα ρούχα, τα ταπεράκια, τις πετσέτες. Εσύ έχεις την ευθύνη να είναι καθαρά και στη θέση τους κάθε μέρα. Από το βράδυ επιλέγετε μαζί τι θα φορέσει, για να μην υπάρχει καθυστέρηση το πρωί.
Τα σχολικά είδη
Ένα παιδί μέχρι 6-7 ετών δεν έχει καλή αντίληψη για το ποια πράγματα του ανήκουν και πώς να τα προσέχει. Αν του παρέχεις αναρίθμητα προϊόντα, όπως μια κασετίνα με 10 μολύβια, είναι πολύ πιθανό να γυρίσει σπίτι έχοντας χάσει τα μισά. Ο πλεονασμός το μπερδεύει και δεν κατανοεί ότι τα αντικείμενα κοστίζουν και πρέπει να τα φροντίζει.
Τι μπορείς να κάνεις:
- Περιόρισε τα αγαθά. Αγοράζετε όσα χρειάζεστε.
- Βάλε μικρά αυτοκόλλητα με το όνομα του παιδιού σε μολύβια, ξύστρες, μπογιές, κόλλες.
- Κάντε άσκηση: αδειάστε τις κασετίνες στο τραπέζι και βρείτε ποια αντικείμενα του ανήκουν.
Ρουτίνα μελέτης στο σπίτι
Αν δεν βοηθήσετε το παιδί να έχει ρουτίνα διαβάσματος, σύντομα θα δυσκολευτεί να συντονιστεί με την υπόλοιπη ομάδα.
Τι μπορείς να κάνεις:
- Ανάλογα με το πρόγραμμα των γονιών, αποφασίστε συγκεκριμένη ώρα μελέτης.
- Συνιστάται να είναι το μεσημέρι μετά το σχολείο, αφού έχει προηγηθεί φαγητό και λίγη ξεκούραση.
- Η σταθερή ρουτίνα θα το βοηθήσει να προσαρμοστεί πιο εύκολα στο σχολείο.
Οι σχέσεις και η κοινωνικοποίηση
Η προσαρμογή στο σχολείο σημαίνει ότι το παιδί συνυπάρχει ξαφνικά με πολλούς ανθρώπους που μέχρι πριν λίγο αγνοούσε. Αυτό μπορεί να του προκαλέσει στρες. Ο πιο ουσιαστικός τρόπος να το βοηθήσεις είναι να είσαι εκεί.
Απόφυγε τις ερωτήσεις-παγίδα («ήσουν καλό παιδί σήμερα;», «δεν πιστεύω να μίλησες;») και μην βάζεις χαρακτηρισμούς («καλός», «φρόνιμος», «ήσυχος»).
Τι μπορείς να ρωτήσεις:
- Άκουσες κάτι σήμερα που σου έκανε εντύπωση;
- Σου έδωσε χαρά αυτό που έγινε;
- Θυμάσαι τα ονόματα των συμμαθητών σου; Θέλεις να μου τα πεις;
- Πώς πέρασες στα διαλείμματα; Έπαιξες κάτι που σου άρεσε;
Μη σε ξενίσει αν απαντάει λιτά· έχει πολλά να διαχειριστεί. Σημαντικό είναι να έχετε χρόνο μέσα στη μέρα για δική σας κουβέντα, χωρίς οθόνες, χωρίς υποχρεώσεις, απλώς μοιράζοντας συναισθήματα και αναμνήσεις.
