Η γυναίκα αποτελούσε ανέκαθεν τον θεμέλιο λίθο της οικογένειας. Παρόλα αυτά, τα τελευταία χρόνια οι ραγδαίες πολιτικο-κοινωνικές ανακατατάξεις έχουν αλλάξει το ρόλο της γυναίκας στο κοινωνικό και οικογενειακό πλαίσιο. Οι σύγχρονες γυναίκες βρίσκουν συχνά τον εαυτό τους μπροστά σε σταυροδρόμια: Δέσμευση ή ανεξαρτησία; Προσφορά ή διεκδίκηση; Καριέρα ή οικογένεια; Οι ίδιες διαισθάνονται ότι η απάντηση βρίσκεται στη σύνθεση: Δέσμευση και ανεξαρτησία, προσφορά και διεκδίκηση, καριέρα και οικογένεια. Όμως, οι απαντήσεις δεν είναι ακόμα ξεκάθαρες. Έτσι, αυτό που κυριαρχεί σήμερα είναι μία αίσθηση ανικανοποίητου, πολλά ερωτηματικά και πολλές αντιφάσεις.
Πώς φτάσαμε ως εδώ;
Η γυναίκα στις παραδοσιακές κοινωνίες έπαιρνε δύναμη μέσα από την προσφορά: Δίνοντας στους άλλους κέρδιζε την εκτίμηση και την αναγνώρισή τους, με άμεσο αντίκτυπο στην αυτοεκτίμηση της. Τα δύο στοιχεία που ήταν κεντρικά στην ταυτότητά της ήταν η προσφορά και η δύναμη. Στις παραδοσιακές οικογένειες η γυναίκα κέρδιζε το σεβασμό και την εκτίμηση των γύρω της μόνο από το ρόλο της ως μάνα. Η σχέση μητέρας-παιδιού θεωρείται, μέχρι και σήμερα ίσως, η πιο στενή σχέση ζωής.
Τα δεδομένα άλλαξαν όταν επικράτησε η αστική, πυρηνική οικογένεια. Ο άντρας πλέον καλύπτει τις υλικές ανάγκες της οικογένειας, ενώ η γυναίκα αναλαμβάνει το ρόλο της νοικοκυράς και θέλοντας να συνεχίσει να προσφέρει -αφού έχει βιώσει ότι το να δίνεις είναι καλό- στρέφεται στα παιδιά της. Τα παιδιά δίνουν νόημα στην ύπαρξή της, χωρίς να συνειδητοποιεί ότι μέσα απ’ αυτά προσπαθεί να καλύψει δικές της ανάγκες. Εν τω μεταξύ, η συζυγική σχέση καθίσταται ανύπαρκτη. Σαν αποτέλεσμα, η γυναίκα στις αστικές οικογένειες δίνει χωρίς να παίρνει τίποτα πίσω.
Στη σημερινή κοινωνία, με τις οικονομικές συνθήκες που επικρατούν, οι περισσότερες γυναίκες εργάζονται. Σαν αποτέλεσμα, η σύγχρονη γυναίκα βρίσκει τον εαυτό της μπερδεμένο ανάμεσα σε πολλούς ρόλους: μητέρα, εργαζόμενη, γυναίκα, σύζυγος, κόρη, αδελφή, φίλη και πολλά άλλα. Οι άντρες, ανέκαθεν κουβαλητές, δεν βρίσκουν ρόλο στην οικογένεια. Μέχρι τώρα, ο ρόλος τους ήταν να φέρνουν στο σπίτι τα απαραίτητα. Τώρα αυτό μπορούν να το κάνουν και οι γυναίκες. Τι μένει λοιπόν γι’ αυτούς;
Κάθε νόμισμα έχει δύο όψεις…
Η εργαζόμενη μητέρα απολαμβάνει την οικονομική ανεξαρτησία της, τη χαρά της δημιουργίας και της κοινωνικότητας, την προσωπική καταξίωση, έχει γνωριμίες και οργανώνει το χρόνο της, έχοντας το προνόμιο οι αρμοδιότητές της να μην περιορίζονται σε τέσσερεις τοίχους. Από την άλλη πλευρά, η μητέρα που δεν εργάζεται έχει περισσότερο προσωπικό χρόνο και μπορεί να απολαμβάνει περισσότερο χρόνο με τα παιδιά και το σύζυγο, όντας απαλλαγμένη από εργασιακά άγχη. Μοιάζει να έχει μια ζωή χωρίς στρες και έγνοιες. Στην πραγματικότητα όμως, τα πλεονεκτήματα της εργαζόμενης μητέρας είναι τα μειονεκτήματα της μη εργαζόμενης μητέρας και το αντίστροφο. Ό,τι απολαμβάνει η εργαζόμενη μητέρα, το στερείται αυτή που δεν εργάζεται και το ανάποδο.
Μύθος 1
Η γυναίκα είναι υπεύθυνη για την ανατροφή των παιδιών: Όμως, τα παιδιά έχουν δύο γονείς. Οι γυναίκες μεγαλώνουν για να γίνουν «καλές μάνες». Ποια είναι όμως η «καλή» μάνα; Αν υπάρχουν καλές μάνες, τότε όσες δεν ανήκουν σ’ αυτή την κατηγορία, πού υπάγονται; Και με τι κριτήρια γίνεται αυτός ο διαχωρισμός; Ο παραπάνω μύθος έχει σαν αποτέλεσμα οι μητέρες πρόθυμα να αναλαμβάνουν ό,τι έχει να κάνει με τα παιδιά: φαγητό, διάβασμα, παιχνίδι, ύπνο, ντύσιμο, συζητήσεις, κτλ. Έτσι, φορτώνονται πάρα πολλά και δεν αφήνουν χώρο στον πατέρα να σχετιστεί με τα παιδιά. Ίσως οι μαμάδες εκπλαγούν από όλα όσα έχουν να προσφέρουν οι μπαμπάδες στο σπίτι…
Μύθος 2
Όλα για το παιδί: Δεν υπάρχει γονιός που δεν θα έκανε τα πάντα για το παιδί του. Οι θυσίες όμως δεν γίνονται χωρίς κόστος ή χωρίς χρέος. Ένα παιδί μπορεί, με τις ευαίσθητες κεραίες του, να καταλάβει πότε ο γονιός του είναι ήρεμος, πότε είναι θυμωμένος, εκνευρισμένος ή αγχωμένος. Είναι ικανό να καταλάβει πότε έχει ανάγκη για ξεκούραση. Και παίρνει ένα πολύ καλό μάθημα όταν βλέπει το γονιό του να δίνει προτεραιότητα στην ανάγκη του.
Μύθος 3
Η γυναίκα είναι μάνα πάνω απ’ όλα: Η εργασία είναι δικαίωμα της γυναίκας που κατακτήθηκε με πολύ κόπο και αίμα. Η μη εργαζόμενη μητέρα εργάζεται στο σπίτι με την ίδια θέρμη, το ίδιο πάθος και την ίδια κούραση. Αλλά και η εργαζόμενη μητέρα μπορεί να γίνει πηγή θαυμασμού από τα παιδιά της, που όταν μεγαλώσουν θα έχουν μάθει να δίνουν χώρο στην ανάγκη τους για εργασία, δημιουργία και καταξίωση. Η γυναίκα είναι και μάνα και πολλά άλλα πράγματα. Και είναι καλό να διαχωρίζει τους ρόλους που έχει στη ζωή της, γιατί αυτό θα κληθούν να κάνουν και τα παιδιά αργότερα στη ζωή τους.
Κάθε παιδί, στην αρχή της ζωής του, στηρίζεται σε δύο κολώνες. Οι κολώνες αυτές είναι οι γονείς του. Όταν αυτές είναι γερές και φροντισμένες, τότε το παιδί νιώθει ότι έχει καλά στηρίγματα και δυναμώνει για να ζήσει τη δική του ζωή και να γίνει και το ίδιο μια δυνατή κολώνα. Έτσι, είναι πολύ σημαντικό οι μητέρες να μην παραμελούν τη φροντίδα του εαυτού τους, να δίνουν χώρο στις ανάγκες τους για εργασία και κοινωνικότητα και να φροντίζουν τη σχέση με το σύντροφό τους. Γιατί αυτά είναι τα μεγαλύτερα μαθήματα που μπορούν να δώσουν στα παιδιά τους. Άλλωστε, δεν υπάρχει τέλειος γονιός, όπως δεν υπάρχει τέλειος άνθρωπος. Το μόνο που χρειάζεται είναι να είστε ανθρώπινοι.
