Ένα παιδί δεν λέει πάντα με λόγια αυτό που το απασχολεί. Μερικές φορές η αλλαγή στη συμπεριφορά του είναι ο τρόπος με τον οποίο προσπαθεί να δείξει ότι κάτι έχει αλλάξει μέσα του ή γύρω του.
Υπάρχουν περίοδοι κατά τις οποίες τα παιδιά γίνονται πιο ευερέθιστα, κλείνονται στον εαυτό τους ή αντιδρούν περισσότερο από το συνηθισμένο. Μια προσωρινή αλλαγή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα.
Όταν όμως οι γονείς παρατηρούν ξαφνικές και επίμονες αλλαγές στη συμπεριφορά, ειδικά όταν αυτές δεν μοιάζουν με το παιδί που γνωρίζουν, αξίζει να σταθούν λίγο περισσότερο σε αυτές.
Το σημαντικό δεν είναι να αναζητήσουμε αμέσως μια «διάγνωση», αλλά να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε τι μπορεί να προσπαθεί να μας επικοινωνήσει το παιδί.
1. Έχει γίνει ξαφνικά πολύ πιο νευρικό ή επιθετικό
Ένα παιδί που αρχίζει ξαφνικά να θυμώνει συχνά, να φωνάζει, να έχει έντονα ξεσπάσματα ή να αντιδρά υπερβολικά σε πράγματα που προηγουμένως δεν το ενοχλούσαν, μπορεί να περνά μια περίοδο έντασης.
Η αλλαγή αυτή μπορεί να σχετίζεται με κούραση, άγχος, αλλαγές στο σχολείο, δυσκολίες στις σχέσεις με συνομηλίκους ή κάποια αλλαγή στο οικογενειακό περιβάλλον.
Αν η συμπεριφορά επιμένει, χρειάζεται περισσότερη προσοχή και όχι απλώς περισσότερες παρατηρήσεις ή τιμωρίες.
2. Δεν θέλει πλέον να κάνει πράγματα που αγαπούσε
Ένα από τα σημάδια που αξίζει να προσέξουν οι γονείς είναι όταν ένα παιδί σταματά ξαφνικά να ενδιαφέρεται για δραστηριότητες που μέχρι πρόσφατα το ενθουσίαζαν.
Δεν θέλει να παίξει, δεν ζητά να δει τους φίλους του ή εγκαταλείπει ένα χόμπι που αγαπούσε;
Μια τέτοια αλλαγή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα. Αν όμως είναι έντονη και διαρκεί, καλό είναι οι γονείς να προσπαθήσουν να ανακαλύψουν τι έχει αλλάξει.
3. Απομονώνεται περισσότερο
«Δεν θέλω να βγω», «θέλω να μείνω μόνος/μόνη μου» ή μια ξαφνική απομάκρυνση από την οικογένεια μπορεί να είναι κάτι προσωρινό.
Ωστόσο, όταν ένα παιδί αποφεύγει συστηματικά την παρέα φίλων και οικογένειας και αυτό αποτελεί σημαντική αλλαγή σε σχέση με τη συνηθισμένη συμπεριφορά του, είναι κάτι που αξίζει να διερευνηθεί.
Οι γονείς μπορούν να δημιουργήσουν ένα ήρεμο περιβάλλον ώστε το παιδί να μιλήσει χωρίς να αισθανθεί ότι ανακρίνεται.
4. Έχουν αλλάξει ο ύπνος ή οι διατροφικές του συνήθειες
Οι αλλαγές στον ύπνο είναι συχνές στα παιδιά, ιδιαίτερα όταν αλλάζει η καθημερινότητά τους.
Όμως δυσκολία στον ύπνο, συχνά ξυπνήματα, υπερβολική υπνηλία ή σημαντικές αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες μπορεί να συνοδεύουν μια περίοδο έντονου στρες ή συναισθηματικής πίεσης.
Οι γονείς καλό είναι να κοιτάζουν τη συνολική εικόνα και όχι ένα μεμονωμένο περιστατικό.
5. Λέει συχνά ότι δεν θέλει να πάει σχολείο
Η άρνηση για το σχολείο μπορεί να εμφανιστεί για πολλούς λόγους.
Μπορεί να υπάρχει άγχος για τα μαθήματα, δυσκολία προσαρμογής, κάποια σύγκρουση με συμμαθητές ή εκπαιδευτικούς ή ακόμη και κάποιο περιστατικό που το παιδί δυσκολεύεται να περιγράψει.
Αν ένα παιδί που μέχρι πρότινος πήγαινε κανονικά στο σχολείο αρχίζει ξαφνικά να παραπονιέται καθημερινά, να έχει έντονο άγχος πριν φύγει από το σπίτι ή να παρουσιάζει σωματικά ενοχλήματα τις σχολικές ημέρες, οι γονείς χρειάζεται να προσπαθήσουν να καταλάβουν τι βρίσκεται πίσω από αυτή την αλλαγή.
6. Έχει γίνει πολύ πιο φοβισμένο ή αγχωμένο
Ένα παιδί μπορεί να εκφράσει το άγχος του με πολλούς διαφορετικούς τρόπους.
Μπορεί να ζητά συνεχώς επιβεβαίωση, να φοβάται να μείνει μόνο του, να ανησυχεί υπερβολικά ή να εμφανίζει σωματικά συμπτώματα όταν βρίσκεται μπροστά σε μια κατάσταση που το αγχώνει.
Η ξαφνική εμφάνιση έντονων φόβων που επηρεάζουν την καθημερινότητά του είναι ένας λόγος για τον οποίο οι γονείς θα πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή.
7. Σταμάτησε να μιλά και λέει συνεχώς «δεν έχω τίποτα»
Ίσως είναι ένα από τα πιο δύσκολα σημάδια για έναν γονιό.
Το παιδί μπορεί να μη θέλει να μιλήσει, να απαντά μονολεκτικά ή κάθε φορά που το ρωτούν τι συμβαίνει να λέει «τίποτα».
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να το πιέσουμε να μιλήσει εκείνη τη στιγμή.
Μερικές φορές είναι πιο βοηθητικό να του δείξουμε ότι είμαστε διαθέσιμοι να το ακούσουμε χωρίς κριτική, ακόμη κι αν χρειαστεί χρόνος μέχρι να αισθανθεί έτοιμο να μοιραστεί αυτό που το απασχολεί.
Το σημαντικό είναι η αλλαγή από το «συνηθισμένο» του παιδιού
Κανένα από τα παραπάνω σημάδια από μόνο του δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα παιδί αντιμετωπίζει κάποιο σοβαρό πρόβλημα.
Αυτό που έχει σημασία είναι η ξαφνική αλλαγή, η διάρκεια και ο βαθμός στον οποίο επηρεάζεται η καθημερινότητά του.
Οι γονείς γνωρίζουν καλύτερα από οποιονδήποτε το παιδί τους. Αν κάτι στη συμπεριφορά του τούς φαίνεται διαφορετικό και η αλλαγή επιμένει, μπορούν να συζητήσουν με τον παιδίατρο ή έναν ειδικό ψυχικής υγείας παιδιών, ώστε να αξιολογηθεί η κατάσταση.
Και ίσως το σημαντικότερο: ένα παιδί που δυσκολεύεται δεν χρειάζεται πάντα περισσότερες συμβουλές. Μερικές φορές χρειάζεται πρώτα έναν ενήλικα που θα καθίσει δίπλα του και θα το ακούσει πραγματικά.
