Το παιδί μου είναι συνεσταλμένο. Πώς να το βοηθήσω;

Φανταστείτε πως μια μέρα, ενώ βρίσκεστε στο σουπερ μάρκετ μαζί με τον τρίχρονο γιο σας, συναντάτε την γειτόνισσά σας. Ξαφνικά ο μικρός αρπάζει το πόδι σας και αρνείται να δώσει απάντηση στον απλό χαιρετισμό της που τον ρωτάει: «Γεια σου Κωστάκη, τι κάνεις;» Μην ανησυχείτε δεν είστε μόνοι. Εκατομμύρια γονείς νιώθουν σύγχυση βλέποντας τα παιδιά τους να παγώνουν όποτε βρίσκονται υποχρεωμένα να απαντήσουν σε μια ερώτηση εξηγεί η Βιβή Πετμεζά, ψυχολόγος.

Τα αίτια της δειλίας:

-Συναισθηματική ανασφάλεια Αυτή ξεκινά από πολύ νωρίς και έχει τις ρίζες της στην πρώιμη παιδική ηλικία, μέσα από τις σχέσεις γονιών-παιδιού. Κυρίως μετράει σε αυτήν, η αποδοχή ή μη του παιδιού από τους γονείς, η συναισθηματική τους διαθεσιμότητα και περισσότερο η σχέση του με τη μητέρα.

-Έλλειψη εμπιστοσύνης

– Ύπαρξη δυσπιστίας Όταν οι γονείς αγαπούν και αποδέχονται τα παιδιά τους, αρχίζει να δημιουργείται εμπιστοσύνη προς το περιβάλλον, που έχει ως αποτέλεσμα το αίσθημα ασφάλειας. Στην αντίθετη περίπτωση δημιουργείται μια δυσπιστία που οδηγεί στη βίωση ανασφάλειας, η οποία μπορεί να είναι υπεύθυνη για την εμφάνιση της δειλίας.

-Η μη κατάκτηση της αυτονομίας Όταν δεν έχουμε δώσει στο παιδί μας την δυνατότητα να ενεργεί αυτοβούλως, αυτό με τη σειρά του αρχίζει να έχει αμφιβολίες για τον εαυτό και τις ικανότητές του, με αποτέλεσμα να έχει πολλές πιθανότητες να εκδηλώσει δειλία.

Πώς να εμποδίσουμε το πρόβλημα να εκδηλωθεί:

-Αναπτύξτε ρεαλιστικούς στόχους και προσδοκίες

Ο τρόπος που περιμένετε να συμπεριφέρεται το παιδί σας όταν βρίσκεται με άλλους ανθρώπους, μπορεί να μην είναι ρεαλιστικός στο δεδομένο στάδιο ανάπτυξής του. Αν για παράδειγμα το δίχρονό σας δεν θέλει να πάει σε ένα πάρτι γενεθλίων, με το να το πιέσετε να πάει, το μόνο που θα καταφέρετε θα είναι να αυξήσετε τη φοβία του για τις κοινωνικές εκδηλώσεις.

-Αποδεχτείτε τη συστολή του παιδιού σας

Κάποια παιδάκια είναι πιο φιλικά και εξωστρεφή, κάποια πιο επιφυλακτικά και ντροπαλά. Αντί να δώσετε στο συνεσταλμένο παιδί το μήνυμα ότι κάτι δεν πάει καλά μαζί του, επειδή δεν συμπεριφέρεται σύμφωνα με τις προσδοκίες σας, αποδεχτείτε τη συστολή του ως ένα μέρος της ιδιοσυγκρασίας του, ως ξεχωριστό και μοναδικό άτομο.

-Επαινέστε το παιδί σας

Όταν κάνει κάποιο σχόλιο στη διάρκεια μιας συζήτησης, επαινέστε το. Μην ξεχνάτε να σχολιάζετε ευνοϊκά τις ικανότητες του.

ντροπαλό παιδί

Τι θα ήταν καλό να κάνετε:

Παρέχετε στο παιδί σας ένα περιβάλλον ελεύθερο από κατηγορίες και ντροπές

Όταν το παιδί σας νιώθει ότι μπορεί να κάνει λάθη χωρίς να το κατηγορήσει κανείς και χωρίς να ντροπιαστεί, μπορεί ευκολότερα να ξεπεράσει τη συστολή του.

-Εξασκηθείτε στο να απαντάτε ερωτήσεις

Το παιδί σας πιθανόν να έχει ανάγκη να του διδάξετε πώς να απαντάει ερωτήσεις. Εξασκηθείτε, λοιπόν, αρκετές φορές την ημέρα μαζί του ώσπου να φτάσει, για παράδειγμα, να δίνει αυτόματα σαν απάντηση το όνομό του.

Τι δεν είναι καλό να κάνετε:

Μην το τιμωρείτε και το ταπεινώνετε

Η τιμωρία και η ταπείνωση μειώνουν ακόμα περισσότερο την κοινωνική του αυτοπεποίθηση. Με το να ζητάτε συγγνώμη στους άλλους για τη συμπεριφορά του, το μόνο που θα καταφέρετε είναι να αυξήσετε τον φόβο του προς τους άλλους.

Μην του κολλάτε ετικέτες

Με το να επαναλαμβάνετε στους συγγενείς και φίλους ότι είναι «ντροπαλό» δημιουργείτε μέσα του την εικόνα στην οποία υποσυνείδητα νιώθει ότι πρέπει να ανταποκριθεί. Το αποθαρρύνετε, λοιπόν, από το να προσπαθήσει να συμπεριφερθεί διαφορετικά στο μέλλον. Με άλλα λόγια, η συστολή καθεαυτή δεν αποτελεί πρόβλημα. Παρόλα αυτά, αν η συστολή του παιδιού σας εμποδίζει την ευτυχία του, αν το εμποδίζει να συμμετέχει σε απαραίτητες δραστηριότητες και αν δείχνει να το κάνει δυστυχισμένο, πρέπει οπωσδήποτε να ζητήσετε τη βοήθεια κάποιου ειδικού.