*Συνέντευξη στην Κλέλια Κλουντζού.
Αναδείχθηκε μία από τις καλύτερες εκπαιδευτικούς παγκόσμιως στο «Global teacher Prize» και έγινε παγκόσμια πρέσβειρα της εκπαίδευσης υπό την εποπτεία της Unesco ! Η Μαρίνα Ζαχαρία είναι νηπιαγωγός στο μικρό χωριό Λαγυνά, λίγο έξω από τη Θεσσαλονίκη. Μας μιλάει για την «συνταγή» της επιτυχίας, τις δεκάδες άλλες Ευρωπαϊκές και Πανελλήνιες διακρίσεις με τα νηπιαγωγάκια της, αλλά και για την μητρότητα, καθώς και η ίδια είναι μητέρα ενός παιδιού!
«ΝΟΜΠΕΛ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΔΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟ!»
Καταρχάς τα συγχαρητήριά μας από την δημοσιογραφική ομάδα του Infokids για την τιμητική διάκριση! Εξηγήστε μας τι είναι το «Νόμπελ των εκπαιδευτικών» και τι σημαίνει για εσάς αυτή η διάκριση;
«Το Global Teacher Prize, το οποίο αποκαλείται από πολλούς Νόμπελ των Εκπαιδευτικών, είναι μια παγκόσμια διάκριση που απονέμεται σε εκπαιδευτικούς από όλο τον κόσμο για την αριστεία τους στον τομέα της εκπαίδευσης. Διοργανώνεται από το Varkey Foundation, μια μη κερδοσκοπική οργάνωση που προωθεί την ποιότητα της εκπαίδευσης παγκοσμίως και πλέον τελεί υπό την αιγίδα της UNESCO. Τα κριτήρια επιλογής περιλαμβάνουν εκπαιδευτικούς που έχουν επηρεάσει θετικά τους μαθητές τους, έχουν συνεισφέρει στην κοινότητά τους και έχουν επιδείξει καινοτομία και δημιουργικότητα στην εκπαίδευση. Οι υποψήφιοι αξιολογούνται από μία κριτική επιτροπή πανεπιστημιακών, και ο νικητής λαμβάνει το χρηματικό έπαθλο ενός εκατομμυρίου δολαρίων, το οποίο διαθέτει για εκπαιδευτικούς σκοπούς.
Η διάκρισή μου στους 50 φιναλίστ του Global Teacher Prize, ανάμεσα σε 7000 υποψηφιότητες είναι πολύ τιμητική και ο ορισμός μου ως Παγκόσμια Πρέσβειρα Εκπαίδευσης ακόμη πιο μεγάλη τιμή. Οι Πρεσβευτές του Global Teacher Prize θεωρούνται «ηγέτες» στον τομέα τους και αποστολή τους είναι να εξασφαλίσουν ότι όλα τα παιδιά θα απολαμβάνουν μια ποιοτική εκπαίδευση.»
«Η ΜΕΡΑ ΘΑ ΜΕΙΝΕΙ ΠΑΝΤΑ ΧΑΡΑΓΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΜΟΥ!»
Περιγράψτε μας τα συναισθήματα από εκείνη την ημέρα όταν βρεθήκατε στο Παρίσι στην έδρα της Unesco ως μια από τους 50 κορυφαίους εκπαιδευτικούς του κόσμου και οριστήκατε παγκόσμια πρέσβειρα της Εκπαίδευσης.
«Η συγκεκριμένη ημέρα θα μείνει για πάντα χαραγμένη στην καρδιά μου. Εκείνο το πρωί, δέχτηκα ένα τηλεφώνημα από το Παρίσι, με το οποίο με ενημέρωναν ότι ο Υπουργός Παιδείας κ. Πιερρακάκης, ο οποίος θα παρευρισκόταν στην εκδήλωση, ήθελε να με συναντήσει για να με συγχαρεί. Στην έδρα της UNESCO, συναντήθηκα με τους υπόλοιπους 49 κορυφαίους εκπαιδευτικούς απ’ όλο τον κόσμο, εκπαιδευτικούς με πολλές περγαμηνές και εξαιρετικά βιογραφικά. Η συνύπαρξη και μόνο με αυτούς τους ανθρώπους με γέμισε ενθουσιασμό. Η χαρά και η περηφάνια που ένιωσα ήταν απερίγραπτη. Το «Νόμπελ» των Εκπαιδευτικών το κέρδισε η εκπαιδευτικός που θαυμάζω απεριόριστα, και θεωρώ την πιο άξια εκ των 50. Πρόκειται για τη Sister Zeph, μια δασκάλα από το Πακιστάν που δέχτηκε επιθέσεις επειδή ήθελε να πάει στο σχολείο μικρή (βλέπετε ήταν ένα κορίτσι που μεγάλωνε στο Πακιστάν), και που ίδρυσε το δικό της σχολείο με το οποίο παρέχει δωρεάν εκπαίδευση σε παιδιά και κυρίως κορίτσια του Πακιστάν. Και δε σταματά εκεί, αλλά υποστηρίζει τα κορίτσια στις περαιτέρω σπουδές τους, μέχρι να αποκατασταθούν επαγγελματικά. Καταλαβαίνετε λοιπόν πως και μόνο η συναναστροφή με τέτοια παραδείγματα ανθρώπων, είναι εμπειρία ανεκτίμητης αξίας.
«ΩΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ ΔΙΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΨΥΧΗ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΑΣ!»
Τι πρωτότυπο έχει η διδασκαλία σας;
Δεν θεωρώ πως κάνω κάτι πρωτότυπο… Πιστεύω ακράδαντα πως οι νηπιαγωγοί των δημόσιων σχολείων δίνουμε την ψυχή μας για τους μαθητές μας. Ίσως αυτό που με έκανε να ξεχωρίσω ήταν η ανάδειξη του σχολείου μου στο εξωτερικό, οι δεκάδες διακρίσεις στους διαγωνισμούς στους οποίους συμμετείχαμε, και το άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία. Τα τελευταία χρόνια υλοποιήσαμε έργα για τα μνημεία και αναδείξαμε το μνημείο της περιοχής μας, έργα για το περιβάλλον και ευαισθητοποιήσαμε όλη την εκπαιδευτική κοινότητα με τις δράσεις μας, έργα για τον πόλεμο και τους πρόσφυγες, κάνοντας το μήνυμά μας να ακουστεί παντού.Παράλληλα, ήμασταν από τα πρώτα σχολεία που εισήγαγαν τη ρομποτική στο Νηπιαγωγείο και αποτελούμε ένα από τα πρώτα νηπιαγωγεία που εισήγαγαν την Τεχνητή Νοημοσύνη και το Διαδίκτυο των Πραγμάτων (τις λεγόμενες «Έξυπνες συσκευές») σε αυτές τις ηλικίες, μέσα από στοχευμένες παιγνιώδεις δραστηριότητες.
ΤΟ ΠΑΝΟ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: «ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ ΚΥΡΙΑ ΜΑΡΙΝΑ, ΣΕ ΑΓΑΠΑΜΕ!»
Όταν επιστρέψατε από το Παρίσι, πως αντέδρασαν οι μαθητές σας;
Ήταν μια αξέχαστη μέρα. Μπήκα στην τάξη και αντίκρυσα ένα τεράστιο πανό που έγραφε «Συγχαρητήρια κυρία Μαρίνα, σε αγαπάμε». Είχαν παρακολουθήσει με τους γονείς τους όλη την πορεία και τη δημοσιότητα που είχαμε λάβει μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είχαν δει και τα τηλεοπτικά συνεργεία που είχαν έρθει στο σχολείο μας και κατάλαβαν ότι είχαμε γίνει διάσημοι. Έβλεπαν τις φωτογραφίες μας παντού εκείνο το διάστημα και το απολάμβαναν. Εκείνη την ημέρα λοιπόν, πήρα την πιο σφιχτή αγκαλιά του κόσμου από τους μαθητές μου. Και βέβαια, θα πρέπει να ευχαριστήσω τις συναδέλφους στο σχολείο για όλη αυτή την υποδοχή που μου επιφύλαξαν.
Η διάκρισή σας, πέρα από το ότι αποτελεί μια προσωπική αναγνώριση, μπορεί, πιστεύετε, να «φωτίσει» το έργο των εκπαιδευτικών που αγωνίζονται κάτω από δύσκολες αντίξοες συνθήκες;
«Καθημερινά λαμβάνω μηνύματα από εκπαιδευτικούς που μου δίνουν συγχαρητήρια και μου λένε πως τους έκανα περήφανους, πως η διάκριση αυτή ανέβασε τους Νηπιαγωγούς πολύ ψηλά και πως επιτέλους έμαθε όλος ο κόσμος για τη δουλειά μας. Αυτός ήταν ο λόγος που υπέβαλα υποψηφιότητα… να δείξουμε σε όλο τον κόσμο πόσα μπορούν να καταφέρουν παιδιά νηπιαγωγείου αν έχουν όραμα και την κατάλληλη καθοδήγηση. Και νομίζω πως κάτι καταφέραμε. Αποδείξαμε ότι δουλεύουμε μεθοδικά και αποτελεσματικά. Το θέμα όμως είναι να καταλάβει και η Πολιτεία τη σημασία της προσχολικής εκπαίδευσης και τα πολύ σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε και να δώσει ουσιαστικές λύσεις.»
«ΠΡΟΣΠΑΘΩ ΝΑ ΚΑΝΩ ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ!»
Εργάζεστε σε νηπιαγωγείο σε ένα μικρό χωριό έξω από τη Θεσσαλονίκη κι όμως έχετε κατάφέρει να κάνετε γνωστό το σχολείο και τους λιλιπούτειους μαθητές σας σε όλο τον κόσμο; Ποια είναι η «συνταγή» της επιτυχίας;
«Δεν υπάρχει συνταγή. Η συνταγή είναι να αγαπάς αυτό που κάνεις και ό,τι σχεδιάζεις, να το κάνεις με την ψυχή σου. Προσπαθώ να σχεδιάζω δραστηριότητες που ενδιαφέρουν τα παιδιά, να ακούω τις απορίες και τα ενδιαφέροντά τους και να τα εντάσσω σε δραστηριότητες που θα έχουν νόημα γι’ αυτά και που θα υλοποιούνται μέσα από το παιχνίδι. Συνήθως τα ενδιαφέροντα των μαθητών καθοδηγούν τη διδασκαλία. Πρόσφατα, για να σας δώσω ένα παράδειγμα, βιντεοσκοπήσαμε ένα τραγούδι με θέμα τη φιλία για έναν Πανελλήνιο Διαγωνισμό. Τα παιδιά λοιπόν, επειδή δεν μπορούσαμε να βγούμε έξω ή να βρούμε ένα ωραίο σκηνικό, πρότειναν να δημιουργήσουμε Green Screen… Ναι, καλά ακούσατε, τα νήπια γνώριζαν τι είναι το Green Screen από τους youtubers που παρακολουθούν. Η επιθυμία τους αυτή για εμένα ήταν πρόκληση. Έψαξα, ρώτησα, διάβασα και τελικά δημιούργησα μέσα στην τάξη ένα στούντιο ακριβώς όπως το ονειρεύονταν οι μαθητές μου. Αυτό ίσως είναι το μυστικό… Να κάνεις φέρνεις τα πάνω κάτω και να κάνεις τα αδύνατα δυνατά μέσα στο Νηπιαγωγείο για να κάνεις τα όνειρα των μαθητών σου πραγματικότητα…»
Πόσα χρόνια είσαστε στην εκπαίδευση και τι θα θέλατε να αλλάξει σε αυτή;
«Φέτος διανύω τον 21 ο χρόνο στη δημόσια εκπαίδευση και ομολογώ πως δεν έχουν βελτιωθεί και πολλά όλα αυτά τα χρόνια. Ο αριθμός των μαθητών των τμημάτων συνεχώς αυξάνει, η χρηματοδότηση των σχολείων μειώνεται, η απαξίωση του έργου του εκπαιδευτικού είναι πλέον καθημερινό φαινόμενο και η γραφειοκρατία που καλούνται οι εκπαιδευτικοί να διεκπεραιώσουν, πολλαπλασιάζεται χρόνο με το χρόνο. Έτσι, ο ρόλος μας γίνεται όλο και πιο δύσκολος και απαιτητικός. Κεντρικός στόχος πρέπει να είναι η προσαρμογή της εκπαίδευσης στις ατομικές ανάγκες των μαθητών και η προώθηση της δημιουργικότητας και της κριτικής σκέψης. Είναι απαραίτητο να δοθεί έμφαση στα ενδιαφέροντα των παιδιών και να εξασφαλιστεί ποιοτική εκπαίδευση για όλους. Αυτά όμως προϋποθέτουν μικρό αριθμό μαθητών ανά τμήμα, για να μπορεί ο εκπαιδευτικός να ασχοληθεί με τις ατομικές ανάγκες και δυσκολίες του κάθε μαθητή, υλικοτεχνικό εξοπλισμό, που θα δίνει τη δυνατότητα ακόμη και σε παιδιά μη προνομιούχων περιοχών να έχουν ίσες ευκαιρίες μάθησης, και έναν εκπαιδευτικό που θα αμείβεται επαρκώς, θα χαίρει της στήριξης και αναγνώρισης της Πολιτείας και δεν θα φοβάται να μπει στην τάξη του ή να μιλήσει για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μαθητές του. Όλη η κοινωνία πρέπει να συνειδητοποιήσει τη σημασία του ρόλου του εκπαιδευτικού και να σταθεί δίπλα του,να τον ακούσει, να τον εμπιστευτεί και να συνεργαστεί μαζί του για να προλάβει τα χειρότερα, που ήδη τα βλέπουμε καθημερινά στις τάξεις μας και στην επικαιρότητα.»
ΕΧΟΥΝ «ΣΑΡΩΣΕΙ» ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΣΕ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΗ !
Έχετε πλούσιο βιογραφικό με τιμητικές διακρίσεις και βραβεία! Πόσο σημαντικό ρόλο έχουν παίξει και οι μαθητές σας σε αυτό;
«Η αλήθεια είναι πως έχουμε διακριθεί αρκετές φορές και σε διάφορους διαγωνισμούς. Με το Νηπιαγωγείο μας συμμετέχουμε σε Ευρωπαϊκά eTwinning έργα τα τελευταία 9 χρόνια, σε όλες τις Δράσεις STEM που διοργάνωσε το ΥΠΑΙΘΑ, σε Διαγωνισμούς Ρομποτικής και στην Παραγωγή Ραδιοφωνικών Εκπομπών και μηνυμάτων στο μαθητικό ραδιόφωνο. Το 2021 με την ομάδα μας βρεθήκαμε στην κορυφή της Ευρώπης με το 1o Ευρωπαϊκό βραβείο στην κατηγορία 0-6 ετών για το Περιβαλλοντικό Έργο Tree Huggers στο οποίο είχα την τιμή να είμαι ιδρύτρια, ενώ είχαμε κερδίσει το 2015-16 και το Εθνικό βραβείο eTwinning για το έργο «Η βαλίτσα της Ζαράφα». Επίσης, διακριθήκαμε στους Πανελλήνιους Διαγωνισμούς European School Radio, Helmepa και λάβαμε 4 Education Leaders Awards για την ποιοτική εκπαίδευση που προσφέρουμε στους μαθητές μας τα τελευταία χρόνια. Πρόσφατα βραβεύθηκα και στις Βρυξέλλες ως Κορυφαία Leading Teacher της Ευρώπης για τις δράσεις ρομποτικής που διοργανώνω σε συνεργασία με εκατοντάδες νηπιαγωγεία. Παράλληλα, τα τελευταία 12 χρόνια διατηρώ την Εκπαιδευτική Ιστοσελίδα Περί…Νηπιαγωγών η οποία έχει διακριθεί με Ειδικό Έπαινο στον 5ο 6ο & 8οΔιαγωνισμό Ελληνόφωνων Εκπαιδευτικών Ιστοτόπων. Όλα τα παραπάνω οφείλονται στη δουλειά των μαθητών μας, στον ενθουσιασμό με τον οποίο συμμετείχαν σε όλα τα πρότζεκτ, στη θέρμη με την οποία μετέδιδαν τα μηνύματά τους και φυσικά στο πάθος τους, το ίδιο πάθος που μοιραζόμαστε για τη γνώση. Φυσικά όλα τα παραπάνω δεν θα ήταν εφικτά αν δεν είχα στο πλάι μου συμπαραστάτες τους γονείς των μαθητών μου, πάντα πρόθυμους για συνεργασία.»
«ΟΤΑΝ ΕΓΙΝΑ ΜΗΤΕΡΑ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΑ ΠΟΛΛΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ!»
Είσαστε και η ίδια μητέρα ενός παιδιού! Μετά την απόκτηση του δικού σας παιδιού έχετε αλλάξει τρόπο σκέψης, τρόπο αντιμετώπισης των προβλημάτων που μπορεί να προκύψουν μέσα στην τάξη;
«Ξέρετε, όπως είχα δηλώσει και παλιότερα, πριν αποκτήσω παιδιά έλεγα δεν πειράζει, έχω τους μαθητές μου, γεμίζει η ζωή μου αγάπη. Η αλήθεια όμως είναι πως όταν έγινα και η ίδια μητέρα, αναθεώρησα πολλά πράγματα και κατάλαβα πολύ καλύτερα τις «μανούλες» που φωνάζουν στο παιδί τους να βάλει το μπουφάν, που ανησυχούν για το αν έφαγε το φαγητό του και που αγωνιούν για το αν το παιδί τους έχει φίλους ή αν «δεν το παίζουνε». Είμαι κι εγώ μια μητέρα που έτρεμε κάθε φορά που πήγαινε να πάρει το παιδί της από το σχολείο για να δει εάν χαμογελάει ή περπατάει με σκυμμένο το κεφάλι, που ξενυχτούσε επειδή το παιδί της έκλαιγε και δεν ήθελε να πάει την επόμενη μέρα στο μάθημα, που έβλεπε από τα κάγκελα το παιδί της να είναι μόνο του στο διάλειμμα και έχανε τη γη κάτω από τα πόδια της. Γι’ αυτούς τους λόγους καταλαβαίνω απόλυτα όλες τις μαμάδες και για τους ίδιους λόγους ο πρώτος κανόνας που βάζω κάθε Σεπτέμβριο είναι «Δεν αφήνουμε κανένα παιδί μόνο του». Πιστεύω ακράδαντα πως αν καλλιεργήσουμε την ενσυναίσθηση από το Νηπιαγωγείο ίσως και να προλάβουμε καταστάσεις και να καταφέρουμε να μεγαλώσουμε ευτυχισμένα παιδιά.»
«ΟΤΑΝ ΕΠΙΣΤΡΕΦΩ ΑΠΟ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΙ ΛΙΓΗ ΩΡΑ ΑΠΟΦΟΡΤΙΣΗΣ!»
Μπορεί μία νηπιαγωγός επιστέφοντας στο σπίτι μετά από μία δύσκολη μέρα έχοντας αντιμετωπίσει φωνές, φασαρία κλάματα γέλια και ό,τι άλλο μπορεί να προκύψει μέσα στην τάξη, να παραμείνει ήρεμη και να δει τη καθημερινότητα του δικού της παιδιού με διαβασματα δραστηριότητες κτλ…;
«Η αλήθεια είναι πως όταν επιστρέφω από το σχολείο, χρειάζομαι λίγη ώρα «αποφόρτισης». Κλείνω το ραδιόφωνο στο αυτοκίνητο και προσπαθώ για λίγα λεπτά να ακούσω αυτή τη μαγική «ησυχία». Και έπειτα, επιστρέφω στο σπίτι και ξεκινάει ο αγώνας της καθημερινότητας με δραστηριότητες, ώρες μελέτης, προετοιμασία για την επόμενη μέρα, συσκέψεις για τα έργα που υλοποιώ, σεμινάρια εκπαίδευσης με συναδέλφους για τα ευρωπαϊκά προγράμματα στα οποία είμαι Πρέσβειρα, φαγητό για την επόμενη μέρα κλπ κλπ…. Υπάρχουν μέρες που οι ώρες δεν φτάνουν. Έρχεται το βράδυ και στη λίστα έχουν μείνει ένα σωρό εκκρεμότητες. Αυτό που επιδιώκω πάντως είναι την ώρα της μελέτης να την αφιερώνω στο παιδί, να συζητώ μαζί του, να τον ακούω και να είμαι «παρούσα». Επίσης, επιδιώκω να ξεκλέψω ένα δίωρο την εβδομάδα για έναν καφέ με μια φίλη. Είναι ξέρετε η πιο γλυκιά αποφόρτιση αυτή. Καλώς ή κακώς είμαστε μαμάδες πολλών ταχυτήτων, αλλά θα πρέπει να φροντίσουμε λίγο και για τη δική μας ψυχική ισορροπία.»
–Τι λέτε στις μανούλες που «τα βρίσκουν σκούρα» όταν έρχεται η ώρα να αποχωριστούν τα παιδιά τους στην ηλικία των 4 ετών που πηγαίνουν για πρώτη φορά στο σχολείο;
Η ερώτησή σας αυτή είναι πολύ επίκαιρη, μια που από 1 Μαρτίου ξεκινούν οι εγγραφές στα Νηπιαγωγεία. Είναι αλήθεια πως η περίοδος προσαρμογής για μερικά παιδιά είναι δύσκολη. Θεωρώ βέβαια πως μερικές φορές είναι δυσκολότερος ο αποχωρισμός για τις μαμάδες. Ενώ για παράδειγμα το παιδί μπαίνει γεμάτο αυτοπεποίθηση στο σχολείο, υπάρχουν μαμάδες που θα χτυπήσουν το τζάμι για να χαιρετίσουν ξανά το παιδί τους και να σιγουρευτούν ότι θα ακούσει το «Σ’ αγαπώ». Τις καταλαβαίνω ξέρετε… Απλώς θα πρέπει να καταλάβουν κι αυτές πως το Νηπιαγωγείο είναι ένας χώρος που τα παιδιά τους περνάνε καλά, μαθαίνουν μέσα από το παιχνίδι, κάνουν φίλους, γίνονται αυτόνομα. Ακόμη και το κλάμα του αποχωρισμού, συνήθως διαρκεί μέχρι να φύγει ο γονέας από το ορατό πεδίο του παιδιού. Χρειάζεται υπομονή, εμπιστοσύνη στους εκπαιδευτικούς και αυτοσυγκράτηση από τους γονείς. Επίσης, καλό θα είναι να προετοιμάσουν τα παιδιά τους εάν είναι η πρώτη τους φορά σε σχολείο, ώστε να τα βοηθήσουν σε μια πιο ομαλή μετάβαση. Τώρα λοιπόν που γίνονται οι εγγραφές, πάρτε μαζί το παιδί στο νηπιαγωγείο για να δει το νέο του σχολείο, τα παιχνίδια, το πόσο καλά περνάνε τα παιδιά εκεί, ώστε να έχει μια εικόνα του νέου του σχολείου. Εμπιστευτείτε τους εκπαιδευτικούς σας και όλα θα πάνε καλά!
Διαβάστε επίσης
Εργαστήρια Stem για παιδιά την Κυριακή 10 Μαρτίου
Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση έχει διχάσει τους γονείς. Τι λέει ο ΠΟΥ για αυτό, όμως;
