Ο σύμβουλος ψυχικής υγείας Κώστας Γκοτσόπουλος επισημαίνει τους προφανείς αλλά και τους δυσδιάκριτους τρόπους με τους οποίους η έκθεση στα social media επηρεάζει την εικόνα των παιδιών για τον εαυτό τους.
Σε έναν κόσμο όπου το βλέμμα στρέφεται στην οθόνη και τα social media, τα παιδιά μας μεγαλώνουν μπροστά σε έναν καθρέφτη που παραμορφώνει την πραγματικότητα με «τέλειες» εικόνες, φιλτραρισμένα χαμόγελα, ζωές γεμάτες επιτυχία, ομορφιά και λάμψη. Η σύγκριση ποιος είμαι εγώ μπροστά σε όλα αυτά; γιατί δεν μοιάζω κι εγώ τόσο όμορφος, τόσο ευτυχισμένος, τόσο δημοφιλής;
Το κορίτσι που κοιτάζει τις συνομήλικες με τις “τέλειες” selfies αρχίζει να νιώθει μικρό, ανεπαρκές, αόρατο.
Το αγόρι που ανεβάζει μια φωτογραφία και παίρνει μόνο λίγα likes σκέφτεται: «Δεν αξίζω».
Τα κοινωνικά δίκτυα έχουν γίνει το νέο μέτρο της αξίας και τα παιδιά μετρούν τον εαυτό τους με τον αριθμό των ακολούθων.
Η ανάγκη για ένα «τέλειο» προφίλ στα social media
Μέσα σ’ αυτή την εικονική σκηνή, οι έφηβοι συχνά φορούν μάσκες. Δημιουργούν ένα “τέλειο” προφίλ, ένα πρόσωπο που δεν είναι το δικό τους. Αυτή η ψεύτικη εικόνα, όσο κι αν τους φέρνει αποδοχή, τους αφήνει μετέωρους: «Αν δεν με γνωρίζουν όπως είμαι πραγματικά, με αγαπούν αλήθεια;».
Το άγχος μεγαλώνει. Η ταυτότητα θολώνει. Δεν είναι μόνο η πίεση της τέλειας εμφάνισης. Είναι και οι πληγές των λέξεων. Το cyberbullying δεν έχει πρόσωπο αλλά πονάει βαθύτερα. Τα τοξικά σχόλια, οι ειρωνείες, τα hashtags που περιγελούν, μπορεί να καταρρακώσουν την αυτοεκτίμηση ενός παιδιού, να το κάνουν να κλειστεί στον εαυτό του, να αμφιβάλλει για την ίδια του την αξία.
Κι έπειτα είναι το FOMO (Fear of Missing out) — ο φόβος πως κάτι χάνεις. Βλέπουν άλλους να διασκεδάζουν, να ταξιδεύουν, να πετυχαίνουν και νιώθουν πως μένουν πίσω. Πως δεν είναι «αρκετοί». Πως δεν ζουν όπως «θα έπρεπε».
Και όλα αυτά δεν είναι απλώς λόγια. Είναι αιτίες που γεννούν άγχος, κατάθλιψη, διαταραχές στην εικόνα του σώματος, αβεβαιότητα στις κοινωνικές σχέσεις.
Τι μπορούμε να κάνουμε εμείς οι γονείς
Όμως υπάρχει Δρόμος. Και αυτός ξεκινά με την Παιδεία όχι μόνο του σχολείου αλλά και του διαδικτύου. Χρειάζεται να μάθουν τα παιδιά να σκέφτονται κριτικά. Να αναγνωρίζουν το ψεύτικο, το επιφανειακό, το επιτηδευμένο.
Να μάθουν να κοιτούν με συμπόνια, να χτίζουν θετική εικόνα για τον εαυτό τους και για τους άλλους.
Χρειάζεται Όρια. Όχι απαγορεύσεις, αλλά μέτρο. Λιγότερος χρόνος στην οθόνη σημαίνει περισσότερος χρόνος στη Ζωή.
Και πάνω απ’ όλα χρειάζονται Εμάς: γονείς, δασκάλους, συμβούλους. Όχι για να τους σώσουμε — αλλά για να τους σταθούμε. Να τους θυμίζουμε πως η αληθινή αξία δεν μετριέται σε likes.
Μέσα από την καταιγίδα της τελειότητας ας τους μάθουμε να αγαπούν τον αληθινό τους εαυτό.
